Kur'ân çevirilerine etkisi bakımından mecâz-ı mürsel
The metaphorical mursel in terms of its effect on Qur'an translations
- Tez No: 978382
- Danışmanlar: PROF. DR. AVNULLAH ENES ATEŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yalova Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Kur'ân'da yer alan mecâz-ı mürsel örneklerinin Türkçe meallerde nasıl karşılandığını analiz etmekte, bu tür mecâzların taşıdığı anlamların ve edebî yönlerinin çevirilere ne ölçüde yansıtıldığını irdelemektedir. Araştırmanın temel amacı, mecâz-ı mürsel kavramını teorik açıdan incelemek, Türkçe meallerdeki yansımalarını değerlendirmek ve gerektiğinde eleştirel bir bakış açısı sunmaktır. Bu kapsamda meal çalışmalarında anlam aktarımındaki sadakate dikkat çekmek amaçlanmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş, öncelikle klasik belagat kaynakları ışığında hakikat-mecâz ayrımı, mecâzın mahiyeti, mecâz-ı mürselin tanımı, türleri ve kullanım alanları detaylı biçimde incelenmiştir. Ardından, Kur'ân'daki mecâz-ı mürsel örnekleri belirlenmiş ve farklı dönemlerde kaleme alınmış, çeşitli anlayışları temsil eden Türkçe meallerde bu âyetlerin nasıl tercüme edildiği karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Seçilen meallerin tarihî çeşitliliği ve farklı ekollere ait olmaları, araştırmanın kapsamını genişletmiş; klasik, modern ve kolektif çalışmaların birlikte değerlendirilmesine imkân tanımıştır. Yapılan çözümlemede, lafzî sadakat ile anlam bütünlüğü arasındaki denge gözetilmiştir.
Özet (Çeviri)
This thesis analyzes how examples of metonymy (mecâz-ı mürsel) found in the Qur'an are reflected in Turkish translations (meals). It examines the extent to which the meanings and literary aspects of such figurative expressions are conveyed in translation. The primary aim of the research is to theoretically explore the concept of mecâz-ı mürsel, evaluate its reflections in Turkish translations, and, where necessary, provide a critical perspective. Within this framework, the study seeks to highlight the importance of fidelity in meaning transfer in translation works. A qualitative research method has been adopted. Initially, based on classical rhetoric sources, the distinction between literal and figurative language, the nature of figurative expressions, the definition of mecâz-ı mürsel, its types, and areas of use are examined in detail. Subsequently, examples of mecâz-ı mürsel in the Qur'an are identified and analyzed comparatively through various Turkish translations representing different periods and interpretative approaches. The historical diversity of the selected translations and their belonging to different schools of thought have broadened the scope of the study, allowing for the joint evaluation of classical, modern, and collective works. In the analysis, a balance between verbal fidelity and semantic integrity has been maintained.
Benzer Tezler
- Kur'an çevirilerine etkisi bakımından fasıl
Separation in the aya in terms of its effect on Quran translations
ABDULLAH PEKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinYalova ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AVNULLAH ENES ATEŞ
- Meallerde bazı deyim çevirilerinin anlamsal analizi (Mehmet Akif Ersoy Meali örneği)
Semantic analysis of idiomatic translations in Qur'anic translations (The case of Mehmet Akif Ersoy)
MUHAMMET EREN ÖCAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YAKUP CİVELEK
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- Axel Honneth'in toplum felsefesinde tanınma ve özgürlük
Recognition and freedom in Axel Honneth's social philosophy
DOLUNAY ÇÖREK
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET ULVİ TÜRKBAĞ
- Arap dilinde temsili teşbih ve Kur'an'dan bazı örneklerin incelenmesi
The representative analogy in Arabic language and examining some examples from the Qur'an
AYŞE YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Dilbilimİstanbul ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET YAVUZ