Farklı habitatları kullanan kulaklı orman baykuşu (Asio otus) peletlerinde mikroplastik tespiti
Detection of microplastics in long eared owl (Asio otus) pellets using different habitats
- Tez No: 979381
- Danışmanlar: PROF. DR. ÜLKÜ NİHAN YAZGAN TAVŞANOĞLU, PROF. DR. TOLGA KANKILIÇ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Biyoloji, Biology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çankırı Karatekin Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Mikroplastik kirliliği tüm ekosistemleri etkileyen ve besin zincirine girerek potansiyel bir tehdit oluşturan küresel bir çevre sorunudur. Küçük boyutları sebebiyle besin ağının tabanındaki organizmalar tarafından kolayca yutulmaktadır. Gece yırtıcılarından olan baykuşlar; küçük memeliler, kuşlar, sürüngenler ve böcekler gibi çeşitli diyet kompozisyonuna sahip canlılardır. Çeşitli beslenme stratejileri ve geniş yuvalama aralıkları, onları avları aracılığıyla mikroplastik biyoakümülasyonunu artırabilir. Bu çalışmanın amacı Ankara'da tarım, step ve orman olmak üzere farklı habitatları kullanan kulaklı orman baykuşu (Asio otus) peletleri incelenerek mikroplastik maruziyetlerinin araştırılmasıdır. A. otus peletleri dokuz ay boyunca tarım (n = 129), step (n = 116) ve orman (n = 47) alanlarından toplam 292 adet toplanmıştır. Peletlerden hem mikroplastik hem de av parçalarının incelenebilmesi için en uygun organik giderim yöntemi 25 farklı deney sonucunda av parçaları için 60°C'de 10 dakika sıcak su banyosunda bekletme yöntemi uygulanmıştır. Mikroplastikler için ise %10'luk KOH solüsyonunda 55°C'de 75 dakika buhar banyosunda bekletilerek organik giderim yapılmıştır. Peletlerden tespit edilen mikroplastiklerin %51'i tarım, %30'u step ve %19'u ise orman habitatında olmak üzere habitatlar arasında dağılımları farklılık göstermiştir. Mikroplastikler 0,5 -4,4 mm boyut aralığında olup %78'i fiber, %14'i film ve %8'i fragment tiplerindedir. Mikroplastikler arasında en yoğun polietilen teraftalat (PET), daha sonra etilen vinil asetat (EVA) ve polipropilen (PP) olmak üzere çeşitli polimer tipleri tespit edilmiştir. Mikroplastikler en fazla üreme dönemi dışında ve step habitatında toplanan pelet örneklerinde tespit edilmiştir. Bu durum, mikroplastik yoğunluğunun mevsimsel ve habitat bazlı farklılık gösterebileceğini ortaya koymaktadır. Peletlerden diyet tercihleri incelendiğinde en yaygın av kemiriciler olup bunlar içerisinde de Microtus hartingi türünün baskın olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca sadece ormanlık alanda farklı diyet içeriği olarak böcekler tespit edilmş olup bunlar içerisinde de en fazla Scarabaeidae (Polyphylla sp.) familyasına ait tür olduğu belirlenmiştir. Peletlerdeki av bolluğu ile mikroplastik miktarları arasında anlamlı bir ilişki saptanmış; bu da mikroplastiklerin besin ağı aracılığıyla trofik düzeylere taşındığını göstermektedir. İnsan faaliyetlerinin düşük olduğu koruma altında olan doğal alanlarda daha düşük miktarda bulunan mikroplastik konsantrasyonları koruma önlemlerinin özellikle yaban hayatının bu endişeverici kirleticiye olan maruziyetinde çok önemli olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Microplastic pollution is a global environmental problem that affects all ecosystems and poses a potential threat by entering the food chain. Due to their small size, they are easily ingested by organisms at the base of the food web. Owls, which are nocturnal predators, have a diverse diet composition including small mammals, birds, reptiles and insects. Their diverse feeding strategies and wide nesting ranges may increase microplastic bioaccumulation through their prey. The aim of this study was to investigate microplastic exposures of long-eared owls (Asio otus) using different habitats including agriculture, steppe and forest in Ankara via pellets. A total of 292 A. otus pellets were collected from agricultural (n = 129), steppe (n = 116) and forest (n = 47) areas during nine months. Both microplastic and prey pieces in the pellet samples were separated after keeping them in a hot water bath at 60°C for 10 minutes as a result of the most appropriate organic removal processes. For microplastics, organic removal was performed by keeping them in a steam bath at 55°C for 75 minutes in a 10% KOH solution. The distribution of microplastics varied according to habitats; 51% of them were detected in agricultural, 30% in steppe and 19% in forest habitats. It was determined that 78% of the detected microplastics were fiber, 14% in film and 8% in fragments in the size range of 0.5- 4.4 mm. Various polymer types were detected among microplastics, the most dense being polyethylene terephthalate (PET), followed by ethylene vinyl acetate (EVA) and polypropylene (PP). Microplastics were detected mostly in pellet samples collected outside the breeding season and in steppe habitats. This situation reveals that microplastic density may vary based on seasonal and habitat. When examining dietary preferences from pellet samples, it was determined that the most rodent prey was Microtus hartingi, while the most insect prey was the Scarabaeidae (Polyphylla sp.) family. In addition, bird remains that could not be identified were also detected in the pellets. A significant relationship was found between the abundance of prey in the pellets and the amount of microplastics, indicating that microplastics are transported to trophic levels through the food web. The lower concentrations of microplastics in protected natural areas where human activities are low indicate that protection measures are particularly important to reduce wildlife exposure to this worrying pollutant.
Benzer Tezler
- Köyceğiz-Dalyan Özel Çevre Koruma Bölgesi'ndeki anadolu sığla ormanlarında halkalama metoduyla bazı yarasaların yıllık aktivite özelliklerinin karşılaştırılmalı izlenmesi
Comparative monitoring of the annual activity characteristics of some bats by ringing method in the anatolian sweetgum forests in Koycegiz-Dalyan Specially Protected Area
BERİL KURBAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
BiyolojiÇankırı Karatekin ÜniversitesiYaban Hayatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ OKAN ÜRKER
- Yüksek dereceli gliomlarda tedaviye bağlı gelişen radyonekrozun, nüks ya da rezidü tümöral lezyondan ayrımında bilgisayar temelli yapay zekânın rolü
The role of computer-based artificial intelligence in distinguishing treatment-related radiation necrosis from recurrent or residual tumoral lesions in high-grade gliomas
İBRAHİM ALTINDAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Radyoloji ve Nükleer TıpSelçuk ÜniversitesiRadyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİL ÖZER
- Kentsel değişim sürecinde kentsel okuma ve bellek ilişkisi
Relations beetwen urban reading and memory in the process of urban change
İNCİ OLGUN
Doktora
Türkçe
2009
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiŞehircilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYKUT KARAMAN
- Ekolojik temelli dijital kampüs planlaması ve tasarımı; Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi ana kampüs örneği
Ecologically based digital campus planning and design; case of Recep Tayyip Erdoğan University main campus
AWATEF ALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Peyzaj MimarlığıRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TURAN YÜKSEK
- Yabani tetraploit buğday Triticum turgidum var. dicoccoides (Körn. Schwein) popülasyonlarında genetik çeşitliliğin moleküler markörler (AFLP, RFLP) ile tespit edilmesi
Assessment of genetic diversity among the wild tetraploid wheat Triticum turgidum var. dicoccoides (Körn. Schwein) populations by molecular markers (AFLP, RFLP)
ÖZLEM ÖZBEK