Geri Dön

Obezite derecesine göre hedonistik yeme davranışının görülme sıklığı ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi

Evaluation of the frequency of hedonic eating behavior and quality of life according to obesity degree

PDF İndir

  1. Tez No: 980056
  2. Yazar: ÖZGE SÖNMEZ
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. SELMA PEKGÖR
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Obezite, Hedonistik yeme, Yaşam kalitesi, Obesity, Hedonic eating, Quality of life
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Konya Şehir Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu araştırma, obeziteli bireylerde obezite derecesine göre hedonistik yeme davranışının görülme sıklığını ve yaşam kalitesi ile olan ilişkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu tanımlayıcı ve kesitsel çalışma, 08.05.2025 - 01.08.2025 tarihleri arasında Konya Şehir Hastanesi Beslenme ve Diyetetik Polikliniği'nde yürütülmüştür. Çalışmaya, 18–65 yaş aralığında ve beden kitle indeksi (BKİ) ≥30 kg/m² olan 231 birey dahil edilmiştir. Veriler; tüm katılımcılara uygulanan sosyodemografik özellikleri içeren anket formu, Hedonistik Yeme Ölçeği (HYÖ) ve Obezlere Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği (OÖYKÖ) ile toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 22.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların Hedonistik Yeme Ölçeği (HYÖ) ortancası 43 (36–53), Obezlere Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği (OÖYKÖ) ortancası 46 (28–65) olarak bulundu. HYÖ puanı erkeklerde kadınlara göre daha yüksek (p=0,025), OÖYKÖ puanı ise kadınlarda daha düşük bulundu (p<0,001). BKİ ile hedonistik yeme arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı (r=–0,052; p=0,184). BKİ arttıkça yaşam kalitesinin azaldığı gözlendi (p<0,001). Hedonistik yeme düzeyi arttıkça yaşam kalitesi arttı(r=–0,236; p<0,001). 39 yaş ve altı, bekar, çalışan, lise ve üzeri eğitim düzeyine sahip bireylerde HYÖ puanı daha yüksekti (sırasıyla p<0,001, p=0,002, p=0,010 ve p<0,001). Düzenli ilaç kullanmayanlar, gece atıştırması yapanlar ve hızlı yemek yiyenlerde HYÖ puanı daha yüksekti (p<0,001, p=0,002 ve p<0,001). Öğün saatleri düzenli olanlarda HYÖ puanı daha düşük, OÖYKÖ puanı daha yüksek bulundu (p=0,007; p=0,025). Stresli zamanlarında yemede artış olanlar ve karbonhidrat ağırlıklı beslenenlerde yaşam kalitesi daha düşük bulundu (p<0,001 ve p=0,005). Yaş ile HYÖ puanı arasında negatif (p<0,001), OÖYKÖ puanı arasında pozitif korelasyon saptandı (p<0,001). BKİ ile yaşam kalitesi arasında negatif korelasyon bulundu (p<0,001). Ana ve ara öğün sayıları ile HYÖ puanı arasında pozitif korelasyon tespit edildi (p=0,002 ve p=0,005). Hedonistik yeme puanı ile yaşam kalitesi puanı arasında negatif korelasyon saptandı (p<0,001). Regresyon analizine göre HYÖ puanındaki her 1 birim artış, OÖYKÖ puanını 0,119 birim azaltmakta ve model toplam varyansın %63'ünü açıklamaktadır (R²=0,63; p<0,001). Sonuç: Bu çalışmada, obezite derecesi ve hedonistik yeme düzeyi arttıkça yaşam kalitesinin anlamlı düzeyde olumsuz etkilendiği belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, obezite tedavisinde yalnızca kilo kaybına odaklanmanın yeterli olmadığını; yeme davranışlarının psikolojik, bilişsel ve hedonistik boyutlarının da dikkate alınması gerektiğini göstermektedir. Bireylerin hedonistik yeme eğilimlerinin tanımlanması ve bu davranışların azaltılmasına yönelik davranışsal ve farkındalık temelli yaklaşımların tedavi programlarına entegre edilmesinin, yaşam kalitesini artırma ve obeziteyle mücadelede önemli katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Özet (Çeviri)

Objective: This study aimed to evaluate the frequency of hedonic eating behavior according to the degree of obesity and its relationship with quality of life among individuals with obesity. Materials and Methods: This descriptive and cross-sectional study was conducted between May 8 and August 1, 2025, at the Nutrition and Dietetics Outpatient Clinic of Konya City Hospital. A total of 231 individuals aged 18–65 years with a body mass index (BMI) ≥30 kg/m² were included. Data were collected using a sociodemographic questionnaire, the Hedonic Eating Scale (HES), and the Obesity-Specific Quality of Life Scale (OSQOL). Statistical analyses were performed using the SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) version 22.0. Results: The median HES score was 43 (36–53), and the median OSQOL score was 46 (28–65). HES scores were significantly higher in men than in women (p = 0.025), whereas OSQOL scores were lower in women (p < 0.001). No significant correlation was found between BMI and hedonic eating (r = –0.052; p = 0.184). Quality of life decreased with increasing BMI (p < 0.001). Higher hedonic eating levels were associated with lower quality of life (r = –0.236; p < 0.001). Participants aged ≤39 years, single, employed, and with at least a high school education had higher HES scores (p < 0.001, p = 0.002, p = 0.010, and p < 0.001, respectively). Individuals not using regular medication, those who snacked at night, and those who ate quickly had higher HES scores (p < 0.001, p = 0.002, and p < 0.001, respectively). Participants with regular mealtimes had lower HES scores and higher OSQOL scores (p = 0.007; p = 0.025). Those reporting increased food intake during stressful periods and consuming carbohydrate-rich diets had lower quality of life (p < 0.001; p = 0.005). A negative correlation was found between age and HES score (p < 0.001) and a positive one between age and OSQOL score (p < 0.001). BMI was negatively correlated with quality of life (p < 0.001). Both main and snack meal frequencies were positively correlated with HES scores (p = 0.002; p = 0.005). Regression analysis showed that each 1-point increase in HES score decreased OSQOL score by 0.119 points, explaining 63% of the total variance (R² = 0.63; p < 0.001). Conclusion: This study demonstrated that increasing obesity degree and hedonic eating levels were significantly associated with poorer quality of life. The findings indicate that focusing solely on weight reduction in obesity management is insufficient; psychological, cognitive, and hedonic aspects of eating behavior must also be considered. Identifying individuals' hedonic eating tendencies and incorporating behavioral and mindfulness-based interventions aimed at reducing such behaviors into treatment programs may improve quality of life and contribute substantially to obesity management.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    1013826

    Obeziteli bireylerde hedonistik yeme ve ultra işlenmiş gıda tüketimi ilişkisinin incelenmesi

    Investigation of the relationship between hedonistic eating and ultra-processed food consumption in obese individuals

    ELİF KAZEL ÖZDEMİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Beslenme ve Diyetetikİstanbul Okan Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BERRAK DUMLUPINAR

  2. Tez No

    622610

    Obezite derecesine göre tiroid fonksiyon testlerinin biyoelektriksel impedans ölçüm parametreleri ile ilişkisi

    The relationship between thyroid function tests and bioelectric impedance parameters by obesity levels

    VEYSEL ÜRÜN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıKırıkkale Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. KEMAL ÜRETEN

  3. Tez No

    711545

    Normotansif obez bireylerde obezite derecesine göre mikroalbüminüri düzeylerinin karşılaştırılması

    Comparison of microalbuminuria levels according to the degree of obesity in normotensive obese individuals

    HATİCE DUMAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    İç HastalıklarıMuğla Sıtkı Koçman Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN TUNCA

  4. Tez No

    945583

    Obez hastaların obezite derecesine göre anksiyete ve hayat kalitesinin değerlendirmesi

    Evaluation of anxiety and quality of life in obese patients according to the degree of obesity

    NURAY NURSOY

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALİ RAMAZAN BENLİ

  5. Tez No

    956594

    Obezitesi olan kadın hastaların hematolojikprofilinin obezite derecesine göredeğerlendirilmesi

    Evaluati̇on of hematological profiles in women with obesity according to obesity class

    MERVE UYANIK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    HematolojiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FERAY AKBAŞ

Geri Dön