Şiiriyet modeli bağlamında Mehmet Hakkı Suçin'in el-Mütenebbî çevirisi üzerine bir inceleme
An analysis of Mehmet Hakkı Suçin's translation of al-Mutanabbī within the framework of the poeticity model
- Tez No: 980221
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İBRAHİM ETHEM POLAT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Arap Dili Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, klasik Arap şiirinin en önemli temsilcilerinden el-Mütenebbî'nin, Mehmet Hakkı Suçin tarafından İnsanın Şarkısı–Seçilmiş Şiirler (2024) başlığıyla Türkçeye kazandırılan çevirilerini incelemektedir. Araştırma, Suçin'in (2025) geliştirdiği“şiiriyet”modeli temel alınarak yürütülmüş; çevirilerin içerik dengesi, zaman-mekân-gelenek boyutu, duyuş ve ahenk, iletişim değeri, şairane duyarlılık ve dilsel-estetik denge ölçütleri çerçevesinde değerlendirmektedir. Betimsel-karşılaştırmalı metin çözümlemesine dayalı olarak 124 şiirlik külliyat arasından tematik ve biçimsel çeşitlilik gözetilerek seçilen 14 şiir örneklem olarak incelenmiştir. Bulgular, çevirilerin kaynak metnin ana temalarını, şiirsel yoğunluğunu ve estetik atmosferini büyük ölçüde yansıttığını, ancak hedef dilin normlarından kaynaklanan kimi ritmik ve anlamsal farklılıklar içerdiğini göstermektedir. Sonuçta, Suçin'in çevirilerinde“şiiriyet”in önemli ölçüde yeniden üretildiği ve bunun Türkçede Arap şiirinin estetik boyutlarının görünür kılınmasına katkı sağladığı ortaya konmuştur. Ayrıca çalışma, şiir çevirisi alanında şiiriyet modelinin hem teorik hem de uygulamalı açıdan işlevsel ve özgün bir çözümleme aracı sunduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines the Turkish translations of one of the most prominent representatives of classical Arabic poetry, al-Mutanabbī, rendered by Mehmet Hakkı Suçin under the title İnsanın Şarkısı–Seçilmiş Şiirler (2024). The research is based on Suçin's (2025)“poeticity”model, aiming to evaluate the translations through six criteria: content balance, the dimension of time–space–tradition, sentiment and harmony, communicative value, poetic sensibility, and linguistic–aesthetic balance. Adopting a qualitative research approach, the study employs descriptive–comparative text analysis on a sample of fourteen poems selected from al-Mutanabbī's corpus of 124 poems, with an emphasis on thematic and formal diversity. The findings indicate that the translations largely reflect the main themes, poetic intensity, and aesthetic atmosphere of the source texts, while at the same time revealing certain rhythmic and semantic shifts arising from the norms of the target language. The study concludes that Suçin's translations substantially reproduce 'poeticity', thereby contributing to the visibility of the aesthetic dimensions of Arabic poetry in Turkish. Moreover, the research demonstrates that the Poeticity model provides a functional and original analytical tool for the assessment of poetry translation, both theoretically and practically.
Benzer Tezler
- 16. yüzyıldan bir Osmanlı veziriazamı portresi: Semiz Ali Paşa
A portrait of an Ottoman grand vizier from the 16th century: Semiz Ali Pasha
BÜRHAN MUSTAFA BÜYÜKARSLAN
Doktora
Türkçe
2026
Tarihİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiTarih ve Medeniyet Araştırmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH TOK
- Tarihi metinlerin sahihlik ve güvenirlik bakımından tenkidi: Nef'i'nin Siham-ı Kaza örneği
Criticism of historical and literary texts regarding their originality and credibility: Case of Siham-ı Kaza
NURETTİN ÇALIŞKAN
Doktora
Türkçe
2015
Türk Dili ve EdebiyatıSüleyman Demirel Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MENDERES COŞKUN
- İslam hukukunda evlenme engeli olarak sıhriyet ve hukuki sonuçları
Marriage as an obstacle in Islamic law and its legal consequences
TUNCAY SEZGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HukukSüleyman Demirel ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TALİP TÜRCAN
- Mezâkî Divanı sözlüğü [bağlamlı dizin ve işlevsel sözlüğü]
Dictionary of Mezaki's Divan [contextual index and functional dictionary]
METE BÜLENT DEGER
Doktora
Türkçe
2018
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
- Siyer kaynaklarına göre Hz. Peygamber'in akrabalık ilişkileri
The Prophet's relative relations according to siyar sources
NURAY KURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DinAnkara Yıldırım Beyazıt Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CAFER ACAR