Öğretmen adaylarının nöromitlerinin belirlenmesi ve eleştirel düşünme eğilimleri ile ilişkisi
Determination of prospective teachers' neuromyths and their relationship with critical thinking dispositions
- Tez No: 980308
- Danışmanlar: PROF. DR. ÇİĞDEM ALEV ÖZEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Biyoloji eğitimi, Biology education
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Biyoloji Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı; öğretmen adaylarının sahip oldukları nöromitleri ile beynin işlevlerini anlamlandırmaya ilişkin doğru bilgilerini belirlemek ve bu durumun eleştirel düşünme eğilimleri ile ilişkisi olup olmadığını incelemektir. Çalışma, nicel araştırma yöntemlerinden genel tarama modeli ve ilişkisel tarama modeli kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu, 2023-2024 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde, Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi'nde öğrenim görmekte olan toplam 425 öğretmen adayı oluşturmuştur. Çalışmada veri toplama aracı olarak Mercan, Altun ve Köseoğlu (2023) tarafından geliştirilen Eğitsel Sinirbilime İlişkin Algı Ölçeği ve Özgenel ve Çetin (2018) tarafından geliştirilen Marmara Eleştirel Düşünme Eğilimleri Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22.0 programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizi yapılırken, betimsel istatistikler, t-testi, ANOVA ve Pearson Korelasyon Analizi tekniklerinden yararlanılmıştır. Çalışma bulgularına göre; öğretmen adaylarının beyin işlevlerini anlamlandırmaya ilişkin doğru bilgilerinin orta seviyede olduğu, nöromitlere inanma oranlarının ise yüksek olduğu tespit edilmiştir. Öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilimleri ise genel olarak yüksek seviyede bulunmuştur. Öğrenim görülen bölüm, cinsiyet ve sınıf düzeyleri değişkenlerinden elde edilen bulgular; beynin işlevlerini anlamlandırmaya ilişkin doğru bilgiler ve nöromitlere inanma oranlarında anlamlı farklılıklar göstermemiştir. Bilimsel dergi okuma sıklığı değişkeni ise beyin işlevlerini anlamlandırmaya ilişkin doğru bilgiler ve nöromit düzeyleri üzerinde anlamlı farklılıklar göstermiştir. Eleştirel düşünme eğilimleri altı alt boyut da incelenmiştir. Öğretmen adaylarının akıl yürütme, yargıya ulaşma, kanıt arama, gerçeği arama, açık fikirlilik ve sistematiklik alt boyutlarında vermiş oldukları yanıtların ortalamalarına bakılmıştır. Akıl yürütme, kanıt arama, gerçeği arama ve açık fikirlilik alt boyutlarında yüksek düzeyde eğilim görülürken; yargıya ulaşma ve sistematiklik alt boyutlarında düşük düzeyde eğilim görülmüştür. Öğretmen adaylarının, öğrenim görülen bölüm, cinsiyet ve sınıf düzeylerine göre eleştirel düşünme eğilimlerinin anlamlı farklılıklar göstermediği ancak bilimsel dergi okuma değişkenine göre eleştirel düşünme eğilimlerinin anlamlı farklılıklar gösterdiği görülmüştür. Ancak, öğretmen adaylarının beyin işlevlerini anlamlandırmaya yönelik doğru bilgileri ve nöromitleri ile eleştirel düşünme eğilimleri arasında anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir. Araştırma sonuçları, öğretmen adaylarının nöromitlere yönelik yanlış inanışlara sahip olduklarını, ancak bu durumun eleştirel düşünme eğilimleri ile doğrudan ilişkisinin olmadığını ortaya koymaktadır. Bu bulgular, öğretmen yetiştirme programlarında beyin işlevlerine ilişkin doğru bilgilerin kazandırılmasının yanı sıra, eleştirel düşünme becerilerinin geliştirilmesine yönelik uygulamalı ve farkındalık temelli eğitimlerin önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to determine the neuromyths held by pre-service teachers, as well as their accurate knowledge about brain functions, and to examine whether there is a relationship between these variables and their critical thinking dispositions. The study was conducted using the quantitative research methods of general survey and correlational survey models. The study group consisted of a total of 425 pre-service teachers enrolled at Gazi University, Gazi Faculty of Education, during the spring semester of the 2023–2024 academic year. As data collection tools, the Perceptions of Educational Neuroscience Scale developed by Mercan, Altun, and Köseoğlu (2023) and the Marmara Critical Thinking Dispositions Scale developed by Özgenel and Çetin (2018) were utilized. The obtained data were analyzed using SPSS 22.0 software. During the analysis, descriptive statistics, t-test, ANOVA, and Pearson correlation analysis techniques were employed. According to the findings, pre-service teachers' accurate knowledge about brain functions was found to be at a moderate level, while their belief in neuromyths was at a high level. Their overall critical thinking disposition was found to be high. The variables of department, gender, and grade level did not show significant differences in terms of accurate knowledge about brain functions or belief in neuromyths. However, the variable of scientific journal reading frequency revealed significant differences in both accurate brain knowledge and neuromyth levels. Critical thinking dispositions were examined across six subdimensions: reasoning, evaluation, seeking evidence, truth-seeking, open-mindedness, and systematicity. The results indicated that pre-service teachers exhibited high levels of reasoning, evidence-seeking, truth-seeking, and open-mindedness, while their levels of evaluation and systematicity were low. Critical thinking dispositions did not significantly differ by department, gender, or grade level, but differed significantly according to the frequency of reading scientific journals. However, no significant relationship was found between pre-service teachers' accurate knowledge about brain functions and neuromyths, and their critical thinking dispositions. The findings indicate that pre-service teachers hold misconceptions related to neuromyths, yet this does not appear to be directly associated with their critical thinking dispositions. These results emphasize the importance of incorporating practical and awareness-based training into teacher education programs, not only to enhance accurate understanding of brain functions but also to foster the development of critical thinking skills.
Benzer Tezler
- Sosyal bilgilerde eğitsel nörobilim uygulamaları: Bir karma yöntem araştırması
Educational neuroscience implementations in social studies: A mixed methods research
HATİCE KARA
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CENGİZ DÖNMEZ
- Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları (Kırşehir örneği)
The Attidutes of primary school teacher candidates towards teaching profession (Kırşehir sampling)
MUSTAFA KILINÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Eğitim ve ÖğretimSelçuk ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HASAN YILMAZ
- Öğretmen adaylarının bilgisayarı tanımaları ile eğitimde kullanmaya yönelik tutumları arasındaki ilişki
The Relation between the computer knowledge of teacher candidates and their attitudes to use computers in teaching
OSMAN SAMANCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ŞERAFETTİN KARAKAYA
- Öğretmen adaylarının eğitim sürecine ilişkin felsefi tercihleri
The Philosophical preferences of the training teachers pertaining to the process of education
SELMA KAYA