Utancın infertil kadınlarda benlik ve benlik ideali kavramları ile incelenmesi
Examination of shame in infertile women through the concepts of self and ideal self
- Tez No: 980567
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR ALGEDİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Özbilinç, İdeal benlik, Self-consciousness, Ided selfconcept
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Haliç Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada infertilite tanısı almış kadınlar ile doğurganlık açısından sağlıklı kabul edilen multipar kadınlar arasında utancın alt boyutu olan dışsal utanç, gerçek benlik ve benlik ideali kavramları karşılaştırılmış ve bu değişkenler arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Bu amaçla dışlama kriterleri doğrultusunda 20-49 yaş aralığındaki 59 infertilite tanısı almış kadın ve 55 multipar kadın olmak üzere toplam 114 katılımcının verileri değerlendirilmiştir. Araştırmada kullanılan veri araçlarını“Sosyodemografik Bilgi Formu”,“Utandıran Diğeri Ölçeği-2”ve“İdeal ve Gerçek Benlik Kavramı Ölçeği”oluşturmaktadır. Veriler IBM SPSS 22 programı ve Process Macro 4.3 eklentisi ile analize tabi tutulmuştur. Kontrol ve çalışma grubunun karşılaştırılması için Bağımsız Örneklem T-Test'i uygulanmış, değişkenlerin birbiri ile olan ilişkilerini incelemek için Pearson Korelasyon Testi, Çoklu Regresyon Analizi ve Düzenleyici Değişken Analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda infertilite tanısı almış kadınların utanç duygusunun multipar kadınlara göre anlamlı bir farka sahip olmadığı bulunmuştur. Gerçek benlik ve benlik ideali arasındaki farkın büyüklüğünün dışsal utanç duygusu ile ilişki olduğu tespit edilmiştir. Bu araştırma utanç duygusunun yalnızca biyolojik faktörlerden etkilenmediği ve psikososyal faktörler, baş etme yöntemleri, eğitim ve kültür gibi değişkenlerin de utanç deneyiminde etkili olduğu sonucunu ortaya koymuştur. Kişinin ulaşılması zor bir benlik idealine sahip olmasının utanç duygusunu arttırabileceğini desteklemektedir. Araştırma, infertilite ve utanç arasındaki ilişkiyi ele alarak literatüre katkı sağlamaktadır. Ancak, çalışmanın örneklem büyüklüğünün sınırlı olması ve İstanbul ili içerisinden seçilmiş olması genellenebilirlik açısından bir sınırlılık olarak değerlendirilmektedir. Bu araştırmanın gelecekte yapılacak olan benzer çalışmalar için daha geniş örneklemde ve farklı kültürel bağlamlarda yürütülmek üzere yol gösterici olacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
This study compared the dimensions of shame, specifically external shame, the real self, and the ideal self, between women diagnosed with infertility and multiparous women considered healthy in terms of fertility, and examined the relationships between these variables. For this purpose, data from a total of 114 participants, including 59 women diagnosed with infertility and 55 multiparous women, aged 20-49, were evaluated according to exclusion criteria. The data collection tools used in the study were the“Sociodemographic Information Form,”the“Shaming the Other Scale-2,”and the“Ideal and Real Self Concept Scale.”The data were analyzed using IBM SPSS 22 and the Process Macro 4.3 plugin. Independent Samples T-Test was applied to compare the control and study groups, while Pearson Correlation Test, Multiple Regression Analysis, and Moderator Analysis were used to examine the relationships between variables. The results of the study indicated that there was no significant difference in the feeling of shame between women diagnosed with infertility and multiparous women. It was found that the magnitude of the difference between the real self and the ideal self was related to external shame. This study concluded that the feeling of shame is not only influenced by biological factors but also by psychosocial factors, coping strategies, education, and cultural variables. The findings suggest that having an unattainable ideal self may increase the feeling of shame. The study contributes to the literature by addressing the relationship between infertility and shame. However, the limited sample size and the fact that the sample was selected from the Istanbul province are considered limitations in terms of generalizability. It is believed that this study will serve as a guide for similar future research to be conducted with a larger sample size and in different cultural contexts.
Benzer Tezler
- Obsesif kompulsif bozuklukta suçluluk & utancın, yüz ve beden dilinden duygu tanıma ve sosyal işlevsellik ile ilişkisi
The relationship of guilt and shame with facial and body based emotion recognition and social functioning in obsessive compulsive disorder
NİSA PARLAYICI KOÇAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜMEYYE YASEMİN ÇALLI
- Lise öğrencilerinde öznel mutluluk suçluluk ve utancın yordayıcısı olarak siber zorbalık
Cyber mobbing as the predictors of subjective happiness, guiltiness and shame in high school students
CEYLAN ÖZKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Psikolojiİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜLENT DİLMAÇ
- Obsesif kompulsif belirtiler ve ebeveynlik biçimleri arasında suçluluk ve utancın aracı rolü
The mediator role of guilt and shame in the relationship between obsessive compulsive symptoms and parenting styles
İLKYAZ KAYA YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
PsikolojiAnkara ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞEGÜL DURAK BATIGÜN
- Geç ergenlikteki bireylerde ebeveynleşme ve depresyon arasındaki ilişkide utancın aracı rolünün incelenmesi
An investigation of the mediator effect of shame in the relationship between parentification and depression among late adolescents
HACER SENA MUMCU
- Aldatma eğilimi ile depresyon arasındaki ilişkide hata ile ilişkili suçluluk ve utancın aracı rolü
The role of guilted related guilt and shame in the relationship between tendcy of cheating and depression
HANİFE ÖYKÜ SARLIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Psikolojiİstanbul Rumeli ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER FARUK ŞİMŞEK