Türkçe ve Arapça atasözlerinde kadın
Women in Turkish and Arabic proverbs
- Tez No: 981031
- Danışmanlar: PROF. DR. SELMA GÜLSEVİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Osmanlı egemenliği ve öncesine dayanan tarihi ortaklık ve yoğun ticaret Türkler ve Araplar arasında kültürel ve dilsel benzerliklerin oluşmasına zemin hazırlamıştır. Atasözleri, toplumların gerçekliğini süslemeden ve güzelleştirmeden yansıtma açısından zengin bir malzemedir. Bu çalışma, Arap ve Türk atasözlerinde kadının imgesini; farklı toplumsal cinsiyet rollerinin doğrudan veya dolaylı biçimde atasözlerinde nasıl temsil edildiğini analiz etmeyi ve karşılaştırmayı amaçlamaktadır. Ayrıca bu rollerin dilsel ve edebî (özellikle de söz sanatlarına dayalı) unsurlar aracılığıyla toplumların düşünme ve anlatım biçimleri ortaya konulmaktadır. Çalışma; dilde ve kültürdeki benzerlikleri ve farkları, tespit etmeyi, analiz etmeyi ve değerlendirmeyi hedeflemektedir. Araştırma, betimleyici-analitik bir yöntem benimsemiş, Türkçe, Filistin ve Ürdün Arapçasındaki atasözlerinden oluşan beş temel kaynağa dayanmıştır. Her iki toplumda kadına atfedilen temel roller belirlenmiş, bu rollerin benzerlikleri ve farklılıkları karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Ayrıca bu rollerin dilsel yapılara ve söz sanatlarına nasıl yansıdığı da ayrıntılı şekilde değerlendirilmiştir. Çalışmada, kadının imgesinin arka planını daha iyi kavrayabilmek amacıyla Arap ve Türk toplumlarında kadının tarihsel gelişimine dair kısa bir arka plan bilgisine de yer verilmiştir. Kadın tasvirinde kültürel örtüşmelerin yanı sıra ifadedeki sembolik ve dilsel farklılıkların da bulunduğunu ortaya koymakta, bu durum her iki toplumun kültürel ve toplumsal yapılarındaki farkları yansıtmaktadır. Çalışma, atasözleri aracılığıyla halk kültüründe kadının imgesini daha derinlemesine anlamaya katkı sağlamakta; aynı zamanda bu vesileyle, genel olarak iki toplumun dil ve semboller yoluyla ifade tarzlarını analiz etme ve halk edebiyatında kullanılan sözlü yapılar üzerine başka karşılaştırmalı çalışmalara da kapı aralamaktadı.
Özet (Çeviri)
The historical ties dating back to the Ottoman rule and earlier, along with intensive trade, paved the way for cultural and linguistic similarities between Turks and Arabs. Proverbs serve as a rich and valuable resource for reflecting the true reality of societiese without embellishment. This study aims to analyze the image of women in Arabic (Palestinian/Jordanian) and Turkish proverbs by examining the different social roles attributed to women, whether explicitly or implicitly. It further explores how these roles are expressed through linguistic and rhetorical devices, revealing the patterns of thought and expression within each society. The study seeks to identify, compare, and evaluate the cultural and linguistic similarities and differences between the two societiese. The research adopts a descriptive-analytical method and draws upon five primary sources of proverbs in Turkish, Palestinian, and Jordanian Arabic. It identifies key female roles in both societies, analyzes their representations, and examines how rhetorical and linguistic structures contribute to shaping these images. To better understand the foundations of these portrayals, the study also includes a brief historical overview of the status of women in both Arab and Turkish societies. The findings reveal cultural intersections in the depiction of women, alongside differences in expression and symbolic meaning, reflecting deeper structural variations between the two cultures. Ultimately, the study contributes to a deeper understanding of the female image in folk culture and opens the door to broader comparative analyses in oral literature and the linguistic strategies of popular expression.
Benzer Tezler
- Anlam ve yapı açısından Türkçenin batı dilleriyle ilişkisi
Language contact of Turkish with european languages
MUSTAFA SARI
Doktora
Türkçe
2001
DilbilimAnkara ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAMZA ZÜLFİKAR
- Atasözlerindeki meslek adları ve söz varlığı bakımından değerlendirilmesi
Profession names in proverbs and their evaluation in terms of vocabulary
ESENGÜL UTKU ALTIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıDokuz Eylül ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞERİF ALİ BOZKAPLAN
- Arap şiirinde at tasviri
Horse description in Arabic poetry
NURETTİN CEVİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Doğu Dilleri ve EdebiyatıAtatürk ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NEVZAT H. YANIK
- Die Tiere in den Türkischen und Deutschen sprichwörtern (eine vergleichende untersuc-hung)
Başlık çevirisi yok
TEVFİK EKİZ
Yüksek Lisans
Almanca
1994
Alman Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiAlman Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF.DR. HÜSEYİN SALİHOĞLU
- Anâsır-ı Erbaa'nın (Dört unsurun) Arap atasözlerinin oluşumuna etkisi
The influence of the four elements (Anâsir-i Erba'a) on the formation of Arabic proverbs
BEKİR ÇAVDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DilbilimSüleyman Demirel ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN KAZAN