The impact of legislative budgetary power on fiscal performance: An empirical analysis
Yasamanın bütçe gücünün mali performansa etkisi: Ampirik bir analiz
- Tez No: 981083
- Danışmanlar: PROF. DR. TEKİN AKDEMİR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Maliye, Finance
- Anahtar Kelimeler: Bütçe gözetimi, Budget oversight
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maliye Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Maliye Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Demokratik ülkelerin anayasalarında parlamentolara verilen en önemli yetki bütçe hakkıdır. Zira parlamentolar bütçe hakkı sayesinde kamu harcamalarını ve gelirlerini denetleyebilmekte ve hangi kamu hizmetlerinin halkın parası ile finanse edileceğine ilişkin karar alabilmektedir. Bütçe hakkı, bu özelliği ile yasamanın yürütme karşısında dengeleyici ve denetleyici bir güce sahip olmasını sağlamaktadır. Yasama organı bütçe hakkını kullanabilmek ve bütçe etkinliğini artırmak için güçlü bütçe yetkilerine ihtiyaç duymaktadır. Yasamanın bütçe yetkilerini etkili kullanması, bütçe kaynaklarının daha verimli alanlara tahsis edilmesini, kamu idarecilerinin hesap verilebilirliğe ve mali saydamlığa uygun şekilde hareket etmelerini ve kamu mali yönetiminin yozlaşma, yolsuzluk ve israfla mücadele etmesini sağlamaktadır. Literatürde yasamanın bütçe yetkilerinin mali performansa etkisi konusunda oldukça sınırlı sayıda çalışma yapılmıştır. Bu çalışmalarda genellikle yasamanın bütçe yetkilerinin mali performansı olumsuz etkilediğine ilişkin ampirik bulgulara ulaşılmıştır. Ancak son yıllarda yapılan bazı ampirik çalışmalarda literatürdeki genel görüşün aksine yasamanın bütçe yetkilerinin mali performansı olumsuz etkilemediğine ilişkin bulgular açıklanmıştır. Bu tez çalışmasında yasamanın bütçe gücünün mali performansa etkisi incelenmiştir. Bu kapsamda Uluslararası Bütçe Ortaklığının 2017, 2019, 2021 ve 2023 açık bütçe anketlerinden faydalanılmak suretiyle“Yasamanın Bütçe Gücü Endeksi”oluşturulmuş ve bu endeks vasıtasıyla 2016-2023 yıllarında 102 ülkede yasamanın bütçe yetkilerinin mali performansa etkisine ilişkin ampirik bir araştırma yapılmıştır. Ampirik araştırmada sabit etkiler panel analizi uygulanmış ve analiz neticesinde yasamanın bütçe gücünün birincil bütçe dengesi üzerinde istatiksel olarak anlamlı ve pozitif bir etkiye sahip olduğu, dolayısıyla yasamanın bütçe yetkilerinin artırılmasının mali performansı güçlendirdiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca ampirik analizin sonunda yasamanın bütçe sürecine ilişkin hukuki yetkileri, kurumsal kapasitesi ve Yasamanın Bütçe Yetkileri Endeksinin altında yer alan“Yasama Organının Bütçe Dışı Fonlar Üzerindeki Gözetim Yetkileri”,“Yasamanın Yüksek Denetim Kurumuyla İlişkileri”ve“Yasama Organının Bütçe Bilgilerine Erişim Düzeyi”alt endekslerinin de birincil bütçe dengesi üzerinde istatiksel olarak anlamlı ve olumlu etkiye sahip olduğu bulunmuştur ve bu ampirik bulgular literatürde ilk defa bu tezde açıklanmıştır.
Özet (Çeviri)
In the constitutions of democratic countries, the most significant authority granted to parliaments is the power of the purse, because parliaments can scrutinize public expenditures and revenues thanks to the power of the purse and can make decisions on which public services will be financed with the public's money. With this feature, the power of the purse provides the legislature with a balancing and checking power against the executive. The legislature needs strong budgetary powers to use this power effectively and to increase budget efficiency. The effective use of the legislature's budgetary powers ensures that budget resources are allocated more efficiently, public administrators act in accordance with accountability and financial transparency and public financial management effectively combats corruption, fraud and waste. The literature contains a very limited number of studies examining the impact of legislature's budgetary powers on fiscal performance. Most empirical findings in these studies suggest that the legislature's budgetary powers have a negative impact on fiscal performance. However, some recent empirical studies have reported findings that contradict this prevailing view, suggesting that the legislature's budgetary powers do not negatively affect fiscal performance. This thesis examines the impact of legislative budgetary power on fiscal performance. In this context,“Legislative Budgetary Power Index”is constructed using data from the 2017, 2019, 2021 and 2023 Open Budget Surveys of the International Budget Partnership. Based on this index, empirical research is conducted to assess the impact of the budgetary power of the legislature on fiscal performance in 102 countries between 2016 and 2023. The empirical analysis employs a fixed effects panel model and finds that the legislative budgetary power has a statistically significant and positive impact on the primary budget balance. This suggests that increases in the legislature's budgetary powers enhance fiscal performance. Furthermore, the analysis reveals that the increases in the legislature's formal powers and organisational capacity in the budget process -as well as sub-indices such as“Legislative Oversight Powers on Extra-budgetary Funds”,“Legislature's Relations with Supreme Audit Institutions”and“Legislative Access to Budgetary Information”under the Legislative Budgetary Power Index- also have a statistically significant and positive impact on the primary budget balance and these empirical findings are explained for the first time in the literature in this thesis.
Benzer Tezler
- Avrupa Merkez Bankası'nın oluşumu, para politikası, uygulama sorunları ve Türkiye etkileri
Formation of European Central Bank, its monetary policy, application problems and its effects on Turkey
ALİ POLAT
- Bütçe kurumlarının mali disiplin üzerindeki etkisi: Avrupa Birliği ülkeleri üzerine ampirik bir inceleme
Impact of budget institutions on the fiscal discipline: An empirical study on European Union countries
EBRU KOÇAK
- The impact of audit and budgetary systems on fiscal performance: Evidence from system GMM estimation
Denetim ve bütçe sistemlerinin mali performans üzerindeki etkisi: Sistem GMM tahmininden kanıtlar
TOLGA ÖZMEN
Doktora
İngilizce
2026
MaliyeAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiKamu Maliyesi Ana Bilim Dalı
PROF. TEKİN AKDEMİR
- Kamu alacaklarını yapılandırma uygulamalarının bütçe gelirleri üzerine etkisi: Türkiye örneği
The effects on public budget income of the public receivablesrestructuring practices: The case of Turkey
TAMER TÜNEL
- Elazığ deri ürünleri fabrikasında çalışan işçilerin finansal okuryazarlık düzeylerinin tespit edilmesine yönelik bir araştırma
A study to determine the financial literacy levels of the workers working in a leather products factory in Elazığ
GÜL İNCİ DEMİRBAĞ
