Digital öğretim materyallerinin değerlendirilmesinde yapay zekâ destekli bir yaklaşım
An artificial intelligence-supported approach to the evaluation of digital instructional materials
- Tez No: 981278
- Danışmanlar: DOÇ. DR. POLAT ŞENDURUR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, dijital öğretim materyallerinin görsel tasarım ilkelerine uyumluluğunu test etmek ve geleneksel değerlendirme süreçlerinde yaşanan çeşitli sorunlara çözüm sunmak amacıyla yapay zekâ destekli bir araç geliştirmeyi hedeflemektedir. Özellikle uzaktan ve hibrit eğitim modellerinin yaygınlaşmasıyla eğitim materyallerinin hızlı ve kontrolsüz bir şekilde üretilmesi, bu materyallerin görsel tasarım ilkelerine uygunluğunu ve denetimini güçleştirmiştir. Bu bağlamda, tezde geliştirilen“Material Analyzer”adlı yapay zekâ destekli sistem, sunum tabanlı eğitim materyallerini renk uyumu, materyal tasarım ilkeleri, kurumsal tasarım uygunluğu ve tasarım tutarlılığı gibi kriterlere göre otomatik olarak değerlendirmektedir. Sistem, karmaşık kural setleri ve yapılandırılmış promptlar aracılığıyla materyallerdeki görsel ve içeriksel unsurları yapay zekâ modelleri ile analiz etmekte ve kullanıcılara ayrıntılı geri bildirimler sağlamaktadır. Uzman görüşleriyle desteklenen süreçler, sistemin başarılı ve beklentilere uygun sonuçlar üretebildiğini göstermiştir. Ayrıca geliştirilen sistem, Tasarım Tabanlı Araştırma (TTA) modeli çerçevesinde sürekli iyileştirme döngüleriyle hem materyal değerlendirme yaklaşımı ve kuralları hem de teknik işlevsellik açısından iyileştirilmiştir. Sonuç olarak, yapay zekâ destekli bir materyal değerlendirme sisteminin geliştirilebilirliği gösterilmiş olup, bu sistemin değerlendirme sonuçları bakımından yüksek potansiyele sahip olduğu ortaya konmuştur. Böylece geliştirilen sistem, eğitimciler ve kurumlar için materyal geliştirme süreçlerinde pratik ve etkili bir destek mekanizması olma potansiyeli taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to develop an artificial intelligence (AI) supported tool to evaluate the compliance of digital instructional materials with visual design principles, addressing various challenges encountered in traditional evaluation processes. The rapid and uncontrolled production of educational materials, especially with the widespread adoption of remote and hybrid learning models, has complicated the conformity and quality control of these materials. The AI-powered system developed in this study, named“Material Analyzer”automatically evaluates presentation-based educational materials according to criteria such as color harmony, instructional design principles, institutional design compliance, and design consistency. The system analyzes visual and content elements of the materials using complex rule sets and structured prompts integrated into AI models, providing detailed feedback to users. Supported by expert reviews, the evaluation processes demonstrate that the system produces accurate and expected results. Additionally, within the Design-Based Research (DBR) model framework, continuous improvement cycles have been conducted to enhance both the evaluation approach, and criteria and the system's technical functionality. In conclusion, the feasibility of developing an AI-supported material evaluation system has been demonstrated, highlighting its strong potential to generate reliable assessment results. Therefore, the developed system shows promise as a practical and effective support tool for educators and institutions throughout the instructional material development process.
Benzer Tezler
- Analyzing perceptions of artificial intelligence use among pre-service and in-service EFL teachers
Hizmet öncesi ve hizmet içi İngilizce öğretmenlerinin yapay zekâ kullanımı hakkındaki algılarının analizi
SEVDE AYYILDIZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Eğitim ve Öğretimİstanbul Medeniyet ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FERDANE DENKCİ AKKAŞ
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜMEYRA GENÇ
- Sınıf öğretmenlerinin Eğitim Bilişim Ağı (EBA) hakkındaki görüşlerinin değerlendirilmesi: Ankara ili örneği
Evaluation of classroom teachers' views on Education Information Network (EBA): The case of Ankara province
MUSTAFA KIRLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KEMAL KÖKSAL
- Dijital materyal tasarımına yönelik bir hizmet içi eğitim programının geliştirilmesi ve etkililiğinin değerlendirilmesi
Developing and evaluating the effectiveness an in-service training program for digital material design
GÜLER GÖÇEN KABARAN
Doktora
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SALİH UŞUN
- Sınıf öğretmenlerinin eğitici dijital oyunların öğrenme sürecine katkısına ilişkin görüşlerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
An analysis of primary school teachers' opinions on the contribution of educational digital games to learning processes based on various variables
MURAT KOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN CAN
- Türkiye'de Arapça öğretimi alanında yazılmış tezlerin bibliyografik analizi (1987-2025)
Bibliographic analysis of theses written in the field of Arabic language teaching in Türkiye (1987–2025)
ÖZCAN KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
DilbilimDicle ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TAHİRHAN AYDIN