Örgütsel zekâ: Bir ölçek geliştirme çalışması
Organizational intelligence: A scale development study
- Tez No: 981376
- Danışmanlar: PROF. DR. İBRAHİM CEMİL ULUKAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Örgütsel zeka, Organizational intelligence
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Anadolu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yönetim Bilimi ve Organizasyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sanatların en eskisi, bilimlerin en yenisi olarak tanımlanan yönetim konusundaki içeriklerin neredeyse tamamı Anglosakson kökenlidir. Bu yönetim birikiminin farklı bir ülkede, toplumda, iş hayatında kullanılırken kültürleri birbirinden ayıran öğelerin doğru analiz edilmesi gerekir. Sözgelimi, Amerika'da geliştirilen bir ölçeğin tercüme edilerek kullanılması yerine ölçek geliştirilmesi daha sağlıklı ölçüm sonuçları verecektir. Alan yazınındaki bu boşluktan hareketle, çalışmanın amacı örgütsel zekâyı ölçmek için geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmektir. Çalışmada kullanılan araştırma deseni, keşifsel ardışık karma yöntemdir. Bu doğrultuda, nitel aşamada mevcut örgütsel zekâ tanımları ve modelleri incelenerek örgütsel zekânın boyutları (bilişsel, yapısal, davranışsal, sosyal/duygusal) belirlenmiştir. Ardından belirlenen boyutlar üzerinden madde havuzu oluşturulmuş; uzman görüşleri alınmış; örneklem üzerinde uygulama yapılmış ve ölçeğe son hali verilmiştir. Araştırmanın gözlem birimini en az 2 yıllık deneyime sahip 576 beyaz yakalı çalışan oluşturmuştur. Araştırmada kullanılan veri toplama tekniği çevrim içi anketlerdir. Toplanan veriler SPSS 25 programı ve AMOS eklentisi üzerinde analiz edilmiştir. Bu kapsamda; normallik testi, örneklem yeterlik testi, keşfedici faktör analizi, doğrulayıcı faktör analizi, yakınsak ve ayırt edici geçerlik testleri yapılmıştır. Analiz sonuçları örgütsel zekânın dört faktörlü yapısını doğrulamıştır. Geliştirilen ölçüm aracının uygulayıcılara, akademiye ve topluma örgütsel zekânın değerlendirilmesi ve geliştirilmesi konusunda rehber olması beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
Almost all content related to management, defined as the oldest of the arts and the newest of the sciences, is of Anglo-Saxon origin. When applying this management knowledge in a different country, society, or workplace, it is essential to accurately analyze the elements that distinguish cultures from one another. For example, developing a new scale would yield more reliable measurement results than translating and using a scale developed in the United States. To deal with this problem, this study aims to develop a valid and reliable scale to measure organizational intelligence. The research design in the study employs exploratory sequential mixed method. In this direction, the dimensions of organizational intelligence (i.e. cognitive, structural, behavioral, social/emotional) were determined by reviewing existing organizational intelligence definitions and models in the qualitative phase. Then, an item pool was created based on the determined dimensions; expert opinions were taken; the application was made on the sample and the scale was finalized. The observation unit of the study consisted of 576 white-collar employees with at least 2 years of experience. The research data has been collected through online questionnaires and analyzed SPSS, version 25 and AMOS plugin. In this regard; normality test, sampling adequacy test, exploratory factor analysis, confirmatory factor analysis, convergent and discriminant validity test were performed. The results of the analysis confirmed the four-factor structure of organizational intelligence. The developed measurement tool is expected to guide practitioners, academia and society in the assessment and development of organizational intelligence.
Benzer Tezler
- Yapay zekâ teknolojilerinin işe alım süreçlerinde kullanımına yönelik bir ölçek geliştirme çalışması: Türkiye'de nicel ve nitel bir araştırma
A scale development study on the use of artificial intelligence technologies in recruitment process: A quantitative and qualitative research in Turkey
DİLARA DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
İşletmeKayseri Üniversitesiİnsan Kaynakları Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EBRU AYKAN
- Yazılım geliştirme proje takımlarında kollektif empatinin öncülleri ve sonuçları
Antecedents and consequences of collective empathy in software development project teams
ABDURRAHMAN YAVUZ CEBECİOĞLU
- The mediating role of job satisfaction in the relationship between emotional intelligence and organizational commitment: A study in the manufacturing sector in Jordan
Duygusal zeka ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişkide iş tatmininin aracılık rolü: Ürdün'deki imalat sektöründe bir araştırma
ASEEL AMMAR JAMAL ABUELIYAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
İşletmeİstanbul Aydın Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. TOLGA TÜRKÖZ
- Örgütlerde bilgi yönetimi sürecinde bir dinamik olarak örgütsel zeka etkinliğinin belirlenmesi ve aralarındaki ilişki üzerine bir araştırma
Knowledge management on process in organizations as a dynamic, identify the efficiency of organizational intelligence and empirical study on the relationship between them
SELÇUK GÖKTAŞ
- Örgütsel zekanın geliştirilmesine ilişkin yapılan bir çalıştayın örgütsel zeka düzeyinin geliştirilmesine etkisi
The effects of a workshop concerned with the development of the organizational intelligence on the development of the organizational intelligence level
RAHMAN ÇAKIR
Doktora
Türkçe
2008
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ŞÜKRÜ ADA