EFL teachers' wellbeing in the context of disaster: Building back better
Yabancı dil olarak İngilizce öğreten öğretmenlerin doğal afet sonrasında iyi oluşu: daha iyisini inşa etmek
- Tez No: 981696
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜLDEN İLİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Öğretmen iyi oluşu, İngilizce öğretmenleri, afetlere duyarlı eğitim, travma duyarlı pedagoji, dayanıklılık, Teacher well-being, English language teachers, disaster-responsive education, trauma-informed pedagogy, resilience
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bir öğretmen, şehri yerle bir olmuşken, öğrencileri sessizce yas tutarken ve kendisi de tutunmaya çalışırken ders anlatmaya nasıl devam eder? Afet bölgelerinde öğretmenler yalnızca bilgi aktarıcı değil; aynı zamanda duygusal destek sağlayıcı, toplumsal yeniden yapılanmada öncü ve çoğu zaman sessiz tanıklardır. Günümüzde doğal afetlerin sıklığı ve yıkıcılığı giderek artarken, eğitim sistemlerinin yalnızca altyapı ve müfredatla sınırlı kalmayıp, öğretmenlerin psikolojik dayanıklılığı ve mesleki sürdürülebilirliği üzerine de odaklanmaları zorunlu hâle gelmiştir. Bu bağlamda öğretmenlerin iyi oluşu hem insani bir sorumluluk hem de stratejik bir öncelik olarak değerlendirilmelidir. Bu doktora araştırması, 2023 yılında Türkiye'de meydana gelen büyük depremlerin ardından Hatay'daki devlet okullarında görev yapan İngilizce öğretmenlerinin iyi oluşunu incelemektedir. Araştırmada özellikle İngilizce öğretmenlerine odaklanılmasının nedeni, yabancı dil eğitiminin özgün pedagojik doğasıdır. Dil derslerinde gerçek yaşamla bağlantılı iletişim, duygusal ifade ve anlamlı içeriklere sıkça yer verilir; bu özellikler kriz dönemlerinde öğrenciler için iyileştirici bir alan oluşturabilir. Bu yönüyle İngilizce öğretmenleri yalnızca akademik rehber değil, aynı zamanda duygusal destek sağlayıcı ve direncin simgesi olan rol modellerdir. Araştırma, öğretmenlerin büyük ölçekli bir afetin ardından kendi iyi oluşlarını nasıl kavramsallaştırdıkları, hangi bireysel, kurumsal ve toplumsal faktörlerin iyi oluşlarını desteklemekte veya zorlaştırdığı, araştırma sürecine katılımın, öğretmenlerin iyi oluşlarını nasıl şekillendirdiği ve deneyimlerinin travma duyarlı eğitim politikaları ve uygulamalarının geliştirilmesine hangi açılardan katkı sağladığı gibi noktaları ele almaktadır. Karma yöntem desenine dayalı çalışmada, 191 öğretmenden ölçekler aracılığıyla nicel veri, 19 öğretmenden yarı yapılandırılmış görüşmelerle nitel veri toplanmıştır. Bulgular, öğretmenlerin afet sonrası bilişsel, duygusal ve mesleki açıdan ciddi zorluklar yaşadığını, ancak aynı zamanda dönüştürücü baş etme biçimleri geliştirdiğini ortaya koymaktadır. Nitel analiz dört ana temayı öne çıkarmıştır: (1) Meslektaş dayanışması ve öğretmenler arası destek, en güçlü kolektif iyileşme kaynağı olmuştur. (2) Öğrencilerin hızlı toparlanışı, öğretmenlere moral kaynağı olmuş ve iyileştirici ilişkinin çift yönlü doğasını göstermiştir. (3) Öğretmenler akademik yükü azaltıp oyun, empati ve esnekliğe yönelerek doğal biçimde travma duyarlı pedagojik yaklaşımlar geliştirmiştir. (4) Öğretmenlerin sınıf dışına taşan toplumsal rolleri belirginleşmiş, ailelere ve topluma destek sağlayıcı figürler hâline gelmiştir. Araştırma, güçlü sosyal destek sistemleri, esnek eğitim politikaları ve öğretmen merkezli iyi oluş girişimlerinin mesleki sürdürülebilirlik için kritik olduğunu vurgulamaktadır. Bulgular, yalnızca Hatay bağlamıyla sınırlı kalmayıp, doğal afetler, savaşlar veya büyük ölçekli krizlerle karşı karşıya kalan tüm eğitim sistemleri için evrensel öneriler sunmaktadır. Böylece öğretmen desteğine yönelik bütüncül ve önleyici bir yaklaşımı savunan bu çalışma, öğretmen iyi oluşu ve travma duyarlı pedagoji literatürüne hem bağlamsal hem de politika odaklı katkılar sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
How can a teacher continue teaching when their city lies in ruins, their students grieve in silence, and they struggle to endure? In disaster-stricken contexts, teachers assume roles beyond merely transmitting knowledge: they provide emotional support, serve as anchors for community recovery, and often act as silent witnesses to profound suffering. With natural disasters occurring more frequently and with greater severity worldwide, education systems cannot limit their focus to infrastructure and curriculum alone; they must also attend to teachers' psychological resilience and professional continuity. In this sense, teacher well-being represents both a moral imperative and a strategic priority. This doctoral dissertation examines the well-being of English language teachers working in public schools in Hatay, Türkiye, in the aftermath of the devastating 2023 earthquakes. The focus on English teachers is deliberate, as language education carries a distinctive pedagogical nature. Language classes often involve real-life communication, emotional expression, and meaningful content, creating uniquely restorative spaces for students in times of trauma. In this regard, English teachers serve not only as academic guides but also as role models of resilience and sources of emotional support. The study analyses how teachers conceptualise their well-being after a large-scale disaster, which individual, institutional, and societal factors support or hinder their well-being, and how participation in the research process influences teachers' understanding of their well-being, and in what ways teachers' experiences can inform the development of trauma-sensitive educational policies and practices. Adopting a mixed-methods design, the research gathered quantitative data from 191 teachers through standardised scales and qualitative data from 19 teachers via semi-structured interviews. Findings indicate that teachers experienced considerable cognitive, emotional, and professional challenges in the aftermath of the disaster, yet they also developed transformative coping strategies and new forms of resilience. The qualitative analysis revealed four central themes: (1) collegial solidarity and peer support as a collective source of recovery, (2) reciprocal healing between students and teachers, with children's resilience inspiring renewed motivation among teachers, (3) a natural shift toward trauma-responsive pedagogy, as teachers reduced academic load and prioritized empathy, play, and flexibility, and (4) the expansion of teachers' roles beyond the classroom, where they became crucial figures of support for families and communities. The results underscore the importance of robust social support networks, flexible educational policies, and teacher-centred well-being initiatives for sustaining the profession in times of crisis. While grounded in the specific context of Hatay, the findings have broader implications for educational contexts facing natural disasters, wars, or other large-scale emergencies. Ultimately, by offering applied, policy-relevant, and context-sensitive insights, this dissertation, which advocates for an integrated and preventive approach to teacher support, contributes to the literature on teacher well-being and trauma-informed pedagogy and advocates for educational systems that are better prepared to withstand crises.
Benzer Tezler
- Teacher wellbeing as the determiner of teacher-student interaction in efl context
Yabancı dil olarak İngilizce öğrenme ortamında öğretmen-öğrenci etkileşiminin belirleyicisi olarak öğretmen iyi oluşu
LADİN UZUN
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Eğitim ve ÖğretimÇağ Üniversitesiİngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SENEM ZAİMOĞLU
- Language teacher immunity, vision, motivation, wellbeing and tpack from the perspective of directed motivational currents: Variations across context in the COVI-19 pandemic era
Dil öğretmeni bağışıklığı, vizyonu, motivasyonu, iyi oluşu ve yöm-d (yönlendirilmiş motivasyonel akımlar) perspektifinden tpack: COVID-19 pandemi döneminde bağlama göre değişimler
ROGHAYEH POURBAHRAM
Doktora
İngilizce
2022
Eğitim ve ÖğretimUrmıa Unıversıtyİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KARİM SADEGHİ
- EFL student teachers' emotional trajectories and emotion regulation strategies
İngilizce öğretmen adaylarının duygusal değişimleri ve duygu düzenleme stratejileri
DİLARA BAĞCI
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi Üniversitesiİngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEMAL SİNAN ÖZMEN
- Perceived usefulness of flipped learning in the EFL context in higher education: Teachers' and learners' perspectives
Yükseköğrenimde yabancı dil olarak İngilizce öğretiminde ters-yüz öğrenme modelinin öğretmen ve öğrenci tarafından algılanan kullanışlığı
GÜL PINAR ERCAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Eğitim ve Öğretimİstanbul Medeniyet ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELAMİ AYDIN
- Investigating the relationship between EFL teachers' occupational well-being and ecological agency in higher education contexts
Yükseköğretim bağlamında İngilizcenin yabancı bir dil olarak öğretimi alanında görev yapan öğretmenlerin mesleki iyi oluşları ile ekolojik etkililikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
ŞÜKRAN SUDE DOĞAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Eğitim ve ÖğretimÇağ Üniversitesiİngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SENEM ZAİMOĞLU