Evde sağlık hizmeti alan yaşlı hastalarda düşme riski ve ilişkili faktörler
Fall risk and associated factors in elderly patients receiving home-based healthcare services
- Tez No: 982222
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SABAH TÜZÜN, DR. BURCU HACIOĞLU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Evde sağlık hizmeti, düşme riski, İTAKİ II, Mini Nütrisyonel Değerlendirme, O₂ konsantratörü, Home healthcare services, fall risk, İTAKİ II, Mini Nutritional Assessment, oxygen concentrator
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, evde sağlık hizmeti alan yaşlı bireylerde düşme riskini belirlemek ve bu risk ile ilişkili demografik, klinik, laboratuvar ve beslenme parametrelerini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Araştırma, retrospektif ve kesitsel tasarımda planlanmış olup İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Evde Sağlık Koordinasyon Merkezi'ne kayıtlı 65 yaş ve üzeri 877 bireyin verileri incelenmiştir. Veriler, evde sağlık hizmetine ilk başvuru sırasında doldurulan standart değerlendirme formları ve hastane bilgi yönetim sisteminden elde edilmiştir. Düşme riski İTAKİ II Düşme Riski Ölçeği, beslenme durumu Mini Nütrisyonel Değerlendirme (MNA) ile değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizde tanımlayıcı istatistikler ile uygun parametrik/parametrik olmayan testler kullanılmış, İTAKİ II'ye göre yüksek düşme riskini öngören bağımsız faktörleri belirlemek için çok değişkenli lojistik regresyon analizi uygulanmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 83,0±8,4 yıldır. En sık görülen komorbiditeler hipertansiyon (%66,2), nörolojik hastalık (%45,4) ve kardiyovasküler hastalıklardır (%42,2). Barthel indeksine göre yatağa bağımlılık durumu değerlendirildiğinde hastaların %72,6'sı yarı bağımlı, %22,7'si tam bağımlıdır. Laboratuvar bulgularında total protein ortalaması 65,2±7,3 g/dL, albümin 37,8±4,7 g/dL, CRP medyanı 6,8 mg/L, vitamin B12 medyanı 303,5 pg/mL olarak saptanmıştır. MNA puanı ortalama 9,0±2,2 olup katılımcıların %59,7'si malnütrisyon riski altında, %24,5'i malnütrisyonludur. Düşme öyküsü %14,5 oranında bildirilmiştir. İTAKİ II ölçeğine göre katılımcıların %89,6'sı yüksek risk grubundadır ve bu grupta yaş ortalaması anlamlı derecede daha yüksektir (83,4±8,3 yıl; p<0,001). Lojistik regresyon analizinde ileri yaş (OR=1,06; %95 GA: 1,03–1,09) ve evde O₂ konsantratörü kullanımı (OR=2,91; %95 GA: 1,28–6,66) yüksek düşme riskinin bağımsız belirleyicileri olarak saptanırken, kardiyovasküler hastalık varlığı (OR=0,53; %95 GA: 0,32–0,88) ve yarı bağımlı olma durumu bağımsız bireylere göre daha düşük düşme riski ile ilişkili bulunmuştur (OR=0,17; %95 GA: 0,07–0,43). Nörolojik hastalık, hipertansiyon, diyabet, depresyon ve MNA sınıflaması çok değişkenli analizde düşme riski ile anlamlı ilişki göstermemiştir. Sonuç: Evde sağlık hizmeti alan ileri yaşlı bireylerde İTAKİ II'ye göre düşme riski oldukça yüksektir. Yaş, fonksiyonel bağımlılık düzeyi, kardiyovasküler hastalık varlığı ve O₂ konsantratörü kullanımı yüksek düşme riski ile bağımsız olarak ilişkilidir. Evde sağlık hizmeti sunumunda bu değişkenlerin rutin değerlendirmelere dâhil edilmesi ve düşme önleme girişimlerinin bu risk profiline göre planlanması gerektiği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to determine the fall risk among older adults receiving home healthcare services and to evaluate demographic, clinical, laboratory, and nutritional factors associated with this risk. Materials and Methods: This retrospective and cross-sectional study included data from 877 individuals aged 65 years and older who were registered at the Home Healthcare Coordination Center of Istanbul Haseki Training and Research Hospital. Data were obtained from standardized assessment forms completed at the initial home healthcare visit and from the hospital information management system. Fall risk was assessed using the İTAKİ II Fall Risk Scale, and nutritional status was evaluated with the Mini Nutritional Assessment (MNA). Descriptive statistics and appropriate parametric/non-parametric tests were used for group comparisons. Multivariable logistic regression analysis was performed to identify independent predictors of high fall risk. A p-value <0.05 was considered statistically significant. Results: The mean age of participants was 83.0±8.4 years. The most common comorbidities were hypertension (66.2%), neurological disorders (45.4%), and cardiovascular diseases (42.2%). According to the Barthel Index, 72.6% of individuals were semi-dependent and 22.7% fully dependent. The mean MNA score was 9.0±2.2, with 59.7% at risk of malnutrition and 24.5% malnourished. A history of falling was reported by 14.5% of participants. Based on the İTAKİ II scale, 89.6% were classified as high risk. High-risk individuals had significantly higher mean age (83.4±8.3 years; p<0.001). In multivariable logistic regression, older age (OR=1.06; 95% CI: 1.03– 1.09) and home O₂ concentrator use (OR=2.91; 95% CI: 1.28–6.66) were identified as independent predictors of high fall risk. Cardiovascular disease (OR=0.53; 95% CI: 0.32–0.88) and semi-dependency (OR=0.17; 95% CI: 0.07–0.43) were associated with lower fall risk compared with fully independent individuals. Neurological disease, hypertension, diabetes, depression, and MNA classification were not significantly associated with fall risk. Conclusion: The prevalence of high fall risk among older adults receiving home healthcare is markedly elevated. Age, functional dependency level, cardiovascular disease, and O₂ concentrator use are independently associated with fall risk. Incorporating these variables into routine assessments and tailoring fallprevention strategies accordingly may improve patient safety in home healthcare settings.
Benzer Tezler
- Evde sağlık hizmeti alan 65 yaş üstü bireylerde mortaliteyi etkileyen durumlar
Başlık çevirisi yok
NİDA AYHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiMarmara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLRU PEMRA ÜNALAN
- Haseki Eğitim Araştırma Hastanesi evde sağlık hizmetleri birimine kayıtlı bireylerde polifarmasi sıklığı ve ilişkili faktörler
Frequency of polypharmacy and related factors among individuals registered in the home health services unit of Haseki Training and Research Hospital
BEDRİYE BURCU DİRİÖZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SABAH TÜZÜN
DR. BURCU HACIOĞLU
- Evde sağlık hizmeti alan yaşlı hastalarda beslenme durumunun ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of nutritional status and quality of life in elderly patients receiving home health service
AHMET TURAN ENGÜR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve DiyetetikTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiPalyatif Bakım Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YALÇIN ÖNDER
- EVDE SAĞLIK HİZMETİ ALAN 65 YAŞ VE ÜZERİ HASTALARDA KULLANILAN İLAÇLARIN UYGUNLUĞUNUN VE İLAÇ GEREKSİNİMİNİN TIME TO START/STOP KRİTERLERİNE GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ
EVALUATION OF THE APPROPRIATENESS AND MEDICATION NECESSITY IN INDIVIDUALS AGED 65 AND OVER RECEIVING HOME HEALTHCARE SERVICES ACCORDING TO TIME TO START/STOP CRITERIANEED
MELTEM AYDIN TABAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
GeriatriMarmara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEMNUNE ÇİĞDEM APAYDIN KAYA
- Evde sağlık hizmeti alan hastalarda aneminin tüm nedenlere bağlı mortalite ile ilişkisi
The association between anemia and all-cause mortality in home healthcare patients
METİN GÜVEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiTrabzon ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN CEYHUN YURTSEVER
UZMAN MEHMET VATANSEVER