Tip 2 diyabetli hastalarda SGLT-2 inhibitörlerinin FIB-4 skoru ve abdominal yağlanma üzerine etkisi: 6 aylık retrospektif değerlendirme
The effect of SGLT-2 inhibitors on FIB-4 score and abdominal fat in patients with Type 2 diabetes: A 6-month retrospective evaluation
- Tez No: 982726
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET SARGIN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medeniyet Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD), dünya genelinde giderek artan sıklığı ile önemli bir halk sağlığı sorunu hâline gelmiş olup genel popülasyonun yaklaşık dörtte birini etkilemektedir. Basit steatozdan non-alkolik steatohepatite (NASH) ve ileri evre fibrozise kadar uzanan geniş bir klinik spektruma sahiptir. NAFLD'nin Tip 2 diyabetes mellitus (T2DM) ile güçlü bir ilişki göstermesi ve bu hastalarda daha hızlı ilerleme eğilimi sergilemesi, erken tanı ve risk değerlendirmesinin önemini artırmaktadır. T2DM'nin tedavisinde yaygın olarak kullanılan sodyum-glukoz kotransporter-2 (SGLT-2) inhibitörleri, glisemik kontrolün yanı sıra kilo kaybı, visseral yağlanmada azalma ve kardiyometabolik parametrelerde iyileşme gibi ek yararlar sağlayabilmektedir. Ancak bu ilaçların karaciğer yağlanması ve fibrozisi üzerindeki etkilerine ilişkin kanıtlar sınırlıdır. Bu nedenle çalışmamızda, SGLT-2 inhibitörü tedavisinin NAFLD değerlendirmesinde kullanılan noninvaziv bir belirteç olan FIB-4 skoru üzerindeki etkisini araştırmayı amaçladık. Bu çalışma, T2DM tanılı bireylerde SGLT-2 inhibitörü tedavisinin altı aylık izlem sürecinde karaciğer fibrozisini yansıtan FIB-4 skoru ile abdominal yağlanma parametrelerinde meydana gelen değişiklikleri değerlendirmek amacıyla retrospektif olarak planlanmıştır. Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi Obezite-Diyabet Polikliniği'nde takip edilen ve tedavisine SGLT-2 inhibitörü eklenen 146 birey çalışmaya dâhil edilmiştir. Hastaların demografik özellikleri, biyokimyasal parametreleri, glisemik göstergeleri ve biyoelektrik empedans analizi (BİA) ile elde edilen vücut kompozisyonu verileri tedavi öncesi ve 6. ay kontrolü arasında karşılaştırılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 27 yazılımı kullanılmış; değişkenlerin dağılım özellikleri normallik testleriyle değerlendirilmiş, uygun durumlarda eşleştirilmiş t-testi veya Wilcoxon işaretli sıralar testi; kategorik değişkenlerde ise McNemar testi uygulanmıştır. İki zaman noktası arasındaki değişimlerin belirlenmesinde etkilerin büyüklüğü Cohen's d katsayısı ile hesaplanmıştır. Tüm istatistiksel değerlendirmelerde anlamlılık düzeyi p < 0,05 olarak kabul edilmiştir. Katılımcıların %74,7'sinin kadın, %25,3'ünün ise erkek olduğu belirlenmiştir. Demografik özellikleri incelendiğinde, yaş medyanının 53,5 yıl (IQR: 13,0) olduğu, diyabet süresinin ise medyan 8 yıl (IQR: 12,0) olarak hesaplandığı görülmüştür. Ayrıca, hastaların %53,42'sinde hipertansiyon ve %34,93'ünde dislipidemi gibi yaygın komorbiditeler bulunmaktadır. Çalışmada, tedavi süreci sonunda ağırlık, VKİ, yağ oranı(%), yağ kütlesi ve gövdesel yağ kütlesinde istatistiksel olarak anlamlı azalmalar saptanmıştır. Buna karşın abdominal yağ oranı (%) anlamlı bir değişiklik izlenmemiştir. Glisemik göstergelerde de anlamlı düşüşler dikkati çekmiş; açlık glukozu, HbA1c ve insülin düzeylerinde tedavi sonrası belirgin iyileşme kaydedilmiştir. Karaciğer fonksiyon testleri incelendiğinde AST ve ALT düzeylerinde tedavi sonrası hafif fakat anlamlı düşüşler saptanmış olmakla birlikte FIB-4 skorundaki değişiklik istatistiksel olarak anlamlı düzeye ulaşmamıştır. Sonuç olarak, altı aylık SGLT-2 inhibitörü kullanımının T2DM'li bireylerde ağırlık, vücut yağlanması, visseral yağ düzeyi ve glisemik kontrol üzerinde belirgin iyileşmeler sağladığı; karaciğer enzimlerinde küçük fakat anlamlı düşüşler oluşturduğu görülmüştür. Ancak FIB-4 skorunda ve abdominal yağ oranında(%) anlamlı bir gerileme elde edilememiştir. Bu konuda daha fazla sayıda hastanın katıldığı, daha sık ve daha uzun süre takibin yapıldığı ileri gözlemlere ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
Type 2 diabetes mellitus (T2DM) is a progressive metabolic disorder characterized by insulin resistance and subsequent β-cell dysfunction, and its global prevalence continues to rise at a substantial rate. Increasing rates of obesity, sedentary lifestyles, and population aging contribute to the growing burden of T2DM, which is closely associated with major complications such as cardiovascular disease, renal impairment, and non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD). NAFLD has emerged as one of the most common liver diseases worldwide, affecting approximately one quarter of the general population, and encompasses a clinical spectrum ranging from simple steatosis to non-alcoholic steatohepatitis (NASH) and advanced fibrosis. The strong association between NAFLD and T2DM, along with the accelerated course of liver injury observed in diabetic individuals, highlights the importance of early detection and non-invasive assessment of hepatic involvement. Sodium-glucose cotransporter-2 (SGLT-2) inhibitors, which reduce renal glucose reabsorption through an insulin-independent mechanism, have become widely used in T2DM treatment due to their additional benefits on weight reduction, visceral adiposity, and cardiometabolic health. Although several studies have reported favorable effects of SGLT-2 inhibitors on liver enzyme levels, evidence regarding their impact on hepatic steatosis and fibrosis remains limited. Based on these considerations, the present study aimed to investigate the effect of SGLT-2 inhibitor therapy on the FIB-4 score, a commonly used non-invasive index for NAFLD evaluation, as well as its impact on abdominal adiposity parameters. This retrospective study included 146 individuals with T2DM who were followed in the Obesity–Diabetes Outpatient Clinic of Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın City Hospital and initiated on SGLT-2 inhibitor therapy. Demographic characteristics, biochemical parameters, glycemic indices, and body composition measurements obtained through bioelectrical impedance analysis (BIA) were evaluated at baseline and at the 6-month follow-up. Statistical analyses were performed using SPSS 27 software. Normality of the variables was assessed using the Kolmogorov–Smirnov and Shapiro–Wilk tests. Depending on the distribution of the data, paired t-test or Wilcoxon signed-rank test was applied, while McNemar's test was used for categorical variables. The magnitude of changes between the two time points was quantified using Cohen's d effect size. A p-value < 0.05 was accepted as statistically significant. Of the participants, 74.7% were female and 25.3% were male. The median age was 53.5 years (IQR: 13.0), and the median duration of diabetes was 8 years (IQR: 12.0). Hypertension (53.42%) and dyslipidemia (34.93%) were the most common comorbidities. After six months of SGLT-2 inhibitor therapy, significant reductions were observed in body weight, body mass index (BMI), total body fat percentage, fat mass, and abdominal fat mass. In contrast, no significant change was detected in abdominal fat percentage. Glycemic parameters—including fasting plasma glucose, HbA1c, insulin, and C-peptide levels—showed significant improvement compared with baseline. Evaluation of liver function tests revealed modest but statistically significant decreases in AST and ALT levels; however, no significant change was observed in the FIB-4 score. In conclusion, six months of SGLT-2 inhibitor therapy in individuals with T2DM resulted in significant improvements in weight, overall body fat composition, visceral adiposity, and glycemic control, accompanied by modest reductions in liver enzyme levels. Despite these favorable metabolic changes, FIB-4 scores and abdominal fat percentage did not show significant improvement. Further studies involving larger sample sizes, longer follow-up periods, and more frequent assessments are needed to clarify the potential effects of SGLT-2 inhibitors on hepatic fibrosis and abdominal fat distribution.
Benzer Tezler
- Tip 2 Diabetes mellitus tanılı hastalarda sodyum glukoz kotransporter-2 inhibitör kullanımının fibrozis-4 skoruna etkisi
Effect of sodium glucose cotransporter-2 inhibitor use on fibrosis-4 score in patients with type 2 Diabetes mellitus
KÜBRA ÜNLÜ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAYRİYE ESRA ATAOĞLU
DR. ECE ÇİFTÇİ ÖZTÜRK
- SGLT-2 inhibitörü tedavisi alan ve NAFLD tanısı olan tip 2 diyabetli olguların metabolik parametreleri ve karaciğer fibrozis skorlarının retrospektif olarak değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
NURANA ALIYEVA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
İç HastalıklarıEge Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEVKİ ÇETİNKALP
- Tip 2 diyabetes mellitus tanılı hastalarda SGLT-2 inhibitörlerinin trigliserid/glukoz indeksine etkisi ve trigliserid/glukoz indeksinin FİB-4 ve APRI skorları ile ilişkisi
Effect of SGLT-2 inhibitors on triglyceride/glucose index in patients with Type 2 diabetes mellitus and the relationship between triglyceride/glucose index and FIB-4/APRI scores
OSMAN BURAK KIZILAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç HastalıklarıMersin Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEREM SEZER
- Tip 2 diabetes mellitus tanılı hastalarda sodyum-glukoz kotransporter-2 (SGLT-2) inhibitörlerinin noninvaziv hepatik fibrozis skorları üzerine etkisi
Effect of sodium-glucose cotransporter-2 (SGLT-2) inhibitors on noninvasive hepatic fibrosis scores in patients with TYPE 2 diabetes mellitus
RAYE SEVRA ÖZMEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HANDE PEYNİRCİ
- Tip 2 DM tanılı hastalarda dapagliflozin tedavisinin karaciğer fibrozisine etkisinin noninvaziv hepatik fibrozis skorları ile değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of dapagliflozin therapy on liver fibrosis in patients with type 2 DM using noninvasive hepatic fibrosis scores
CANAN KALMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HANDE ERMAN