Otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan ergenlerin internet kullanım alışkanlıkları edinimleri ve ebeveyn görüşlerinin incelenmesi
An examination of internet usage habits, learning outcomes, and parental perspectives among adolescents with autism spectrum disorder (ASD)
- Tez No: 983259
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YUSUF ZİYA TAVİL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) tanısı almış ergen bireylerin internet kullanım alışkanlıklarını, bu kullanımın bireylerin sosyal, bilişsel ve davranışsal edinimleri üzerindeki etkilerini ve ebeveynlerin bu sürece ilişkin görüşlerini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Katılımcı grup, Türkiye'nin Uşak ilinde yaşayan OSB tanısı almış 7 ergen birey ile OSB tanısı almış ergenlik çağındaki çocuğa sahip 21 ebeveynden oluşmaktadır. Nitel araştırma yaklaşımlarından fenomenoloji deseniyle gerçekleştirilen araştırmanın verileri yarı yapılandırılmış görüşme ve araştırmacı günlüğüyle toplanmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşmelerle elde edilen veriler MAXQDA 2024 programı kullanılarak, içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Elde edilen bulgular, OSB'li ergenlerin interneti sıklıkla eğlence amaçlı kullandıklarını, özellikle video izleme, oyun oynama ve müzik dinleme gibi etkinliklere yöneldiklerini göstermektedir. OSB'li ergen bireylerin internet kullanım alışkanlıklarının, bireysel farklılıklara ve ilgi alanlarına göre değişkenlik gösterdiği; bazı durumlarda bu kullanımın sosyal etkileşim becerilerini desteklediği, bazı durumlarda ise sosyal izolasyonu pekiştirdiği tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda OSB'li bireylerin internetten elde ettikleri edinimlerin, büyük ölçüde içerik türü, kullanım süresi ve ebeveyn rehberliği gibi faktörlere bağlı olarak şekillendiği anlaşılmıştır. Gelişen dijital çağ ile birlikte internetin bireyler üzerindeki etkisi giderek artmış, özellikle sosyal iletişimde sınırlılıklar yaşayan özel gereksinimli bireyler için internet, alternatif bir etkileşim ve öğrenme alanı haline gelmiştir. İnternetin bilinçli ve amaçlı kullanımı OSB'li bireylerin sosyal becerilerini ve öğrenme kapasitesini destekleyebilirken; kontrolsüz ve denetimsiz kullanımın, gelişimsel riskleri beraberinde getirebileceği görülmüştür. Bununla birlikte, ebeveynlerin dijital okuryazarlık becerileri ve farkındalık düzeylerinin artırılması ile çocuklarının internet kullanımını yönlendirmeye yönelik bilgi ve becerilerle donatılmalarının, sürecin olumlu ilerlemesinde iki temel belirleyici faktör olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the internet use habits of adolescents diagnosed with Autism Spectrum Disorder (ASD), the impact of such usage on learning outcomes in the social, cognitive, and behavioral domains, and parental views regarding this process. The participant group comprised 7 adolescents diagnosed with ASD residing in Uşak, Türkiye, and 21 parents of adolescents with an ASD diagnosis. The research was designed using the phenomenological approach, a qualitative research method, and the data were collected through semi-structured interviews and a researcher diary. The data obtained from the semi-structured interviews were analyzed using the content analysis method with the MAXQDA 2024 software. The findings reveal that adolescents with ASD frequently use the internet for entertainment purposes, particularly engaging in activities such as watching videos, playing games, and listening to music. It was determined that the internet usage habits of adolescents with ASD vary according to individual differences and interests; in some cases, this usage supports social interaction skills, while in others, it reinforces social isolation. The study concluded that the learning outcomes gained by individuals with ASD through internet use are largely shaped by factors such as the type of content, duration of use, and parental guidance. With the rise of the digital age, the influence of the internet on individuals has steadily increased, and it has become an alternative space for interaction and learning, especially for individuals with special needs who experience limitations in social communication. While conscious and purposeful use of the internet can support the social skills and learning capacity of individuals with ASD, uncontrolled and unmonitored use may pose developmental risks. Furthermore, the findings indicate that enhancing parental digital literacy and awareness, and equipping parents with the knowledge and skills to guide their children's internet use, are two key determinants of positive outcomes in this process.
Benzer Tezler
- Otizm spektrum bozukluğunda internet kullanımının eşlik eden psikiyatrik bozukluklar ile ilişkisi
The relationship between the psychiatric disorders accommodating the internet use in otosmisectular disorder
AJDAN HAJDINI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Psikiyatriİstanbul ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT COŞKUN
- Otizm spektrum bozukluğu tanılı olgularda internet bağımlılığı ve zorbalık ile ilişkili faktörlerin incelenmesi
Investigation of parameters related to internet spending and bullying in cases with autism spectrum disorder
ZEYNEP GÖKÇE ERKAN İDRİS
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriEge ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEZEN KÖSE
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve otizm spektrum bozukluğuna sahip ergenlerin internet oyun oynama bozukluğu ile siber zorbalık ve mağduriyet düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of internet gaming disorder and cyberbullying and victimization levels of adolescents with attention deficit hyperactivity and autism spectrum disorder
DUYGU DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİzmir Demokrasi ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BURAK CEM SONER
PROF. DR. PINAR URAN KURTGÖZ
- Otizm spektrum bozukluğu tanısı olan çocuk ve ergenlerin annelerinin depresyon, anksiyete, bağlanma ve içselleştirilmiş damgalanma algısının değerlendirilmesi
Evaluation of depression, anxiety, attachement and internalized stigma perception of mothers of children and adolescents with autism spectrum disorder
SEMA ÇAM SALİHOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
PsikiyatriAydın Adnan Menderes ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİBELNUR AVCİL
- Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda antidepresan ilaç kullanımı ve sonuçları: Dosya tarama çalışması
Antidepressan use and outcome in children with autism spectrum disorder: Retrospective chart review
NURGÜL BAKMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Psikiyatriİstanbul ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İLYAS KAYA