Genç basketbolcuların ebeveynlerine uygulanan eğitimin ebeveyn davranışlarına etkisi
The effect of the education provided to parents of young basketball players on parents' behaviors
- Tez No: 983567
- Danışmanlar: PROF. DR. İHSAN SARI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Spor, Psikoloji, Sports, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, 10–18 yaş aralığında aktif olarak basketbol oynayan genç sporcuların ebeveynlerinin spor ortamında sergiledikleri olumsuz davranışları belirlemek, bu davranışların düzenlenmesine yönelik yapılandırılmış bir müdahale programı uygulamak ve uygulanan programın etkililiğini değerlendirmektir. Araştırma, ebeveyn davranışlarının spor ortamındaki çok boyutlu yapısını daha kapsamlı biçimde inceleyebilmek amacıyla nitel ve nicel yöntemlerin birlikte kullanıldığı karma yöntem desenine göre tasarlanmıştır. Araştırma üç aşamadan oluşmaktadır. Birinci aşamada, ebeveynlerin spor ortamındaki tutum ve davranışlarını çok yönlü bir bakış açısıyla ele alabilmek amacıyla ebeveynler, antrenörler, sporcular ve hakemlerden oluşan farklı paydaş gruplarla yarı yapılandırılmış odak grup görüşmeleri gerçekleştirilmiştir. Elde edilen nitel veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiş; analiz sonucunda ebeveynlerin spor ortamında sergiledikleri yönlendirici, baskılayıcı ve sınır ihlali içeren davranış biçimleri tematik olarak ortaya konmuştur. Belirlenen bu temalar, araştırmanın ikinci aşamasında uygulanacak olan ebeveyn eğitim programının içerik ve kazanımlarının oluşturulmasında temel alınmıştır. Araştırmanın ikinci aşamasında, deney grubunda yer alan 24 ebeveyn ve kontrol grubunda yer alan 22 ebeveyn olmak üzere toplam 46 ebeveyn araştırmaya dâhil edilmiştir. Katılımcılara veri toplama aracı olarak“Sporda Ebeveyn Katılımı Envanteri”uygulanmış, deney grubundaki ebeveynlere spor ortamında sağlıklı ebeveyn tutumlarını desteklemeye yönelik tek oturumdan oluşan bir eğitim programı uygulanmıştır. Programın etkililiği, ön test, son test ve izleme testi ölçümleri aracılığıyla değerlendirilmiştir. Nicel verilerin analizinde SPSS 27 ve JASP 0.95.4 paket programları kullanılmış; ölçüm zamanlarına göre deney ve kontrol gruplarının karşılaştırılmasında karma desen varyans analizi (Mixed Design ANOVA) tercih edilmiştir. Araştırmanın üçüncü aşamasında ise deney grubunda yer alan ebeveynlerle yapılan görüşmeler yoluyla, uygulanan müdahale programının ebeveynler üzerindeki etkileri derinlemesine incelenmiştir. Elde edilen bulgular, ebeveynlere yönelik uygulanan eğitimin özellikle yönlendirici ve baskılayıcı davranışların azaltılmasında etkili olabildiğini; ebeveynlerin iletişim biçimleri, destekleyici tutumları ve stresle başa çıkma yaklaşımlarında farkındalık düzeylerinin arttığını göstermektedir. Sonuç olarak bu çalışma, genç sporcuların psikolojik ve sosyal gelişimlerini desteklemek amacıyla ebeveyn davranışlarını düzenlemeye yönelik uygulanacak müdahalelere bilimsel bir temel sunmakta ve spor psikolojisi alanında ebeveyn eğitimlerinin önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to identify the negative behaviors exhibited by the parents of young athletes aged 10–18 who actively participate in basketball in the sport environment, to apply a structured intervention program aimed at regulating these behaviors, and to evaluate the effectiveness of the implemented program. In order to examine the multidimensional nature of parental behaviors in sport more comprehensively, the study was designed using a mixed-methods research approach in which qualitative and quantitative methods were integrated. The research was conducted in three stages. In the first stage, semi-structured focus group interviews were carried out with different stakeholder groups, including parents, coaches, athletes, and referees, in order to examine parental attitudes and behaviors in the sport environment from a multifaceted perspective. The qualitative data obtained were analyzed using content analysis, and as a result of the analysis, parental behaviors characterized by excessive guidance, pressure, and boundary violations in sport settings were identified thematically. These themes constituted the basis for determining the content and learning outcomes of the parent education program applied in the second stage of the study. In the second stage, a total of 46 parents participated in the study, consisting of 24 parents in the experimental group and 22 parents in the control group. The“Parental Involvement in Sport Questionnaire”was administered as the data collection instrument, and a single-session educational intervention program aimed at promoting healthy parental attitudes in sport was applied to the experimental group. The effectiveness of the program was evaluated through pre-test, post-test, and follow-up measurements. Quantitative data were analyzed using SPSS 27 and JASP 0.95.4 software packages, and mixed-design analysis of variance (Mixed Design ANOVA) was employed to compare the experimental and control groups across measurement times. In the third stage of the study, in-depth interviews were conducted with parents in the experimental group to examine the effects of the intervention program on parents more comprehensively. The findings indicate that the applied parental education program was effective in reducing directive and pressuring behaviors, and that parents' awareness levels increased in terms of communication styles, supportive attitudes, and stress management approaches. In conclusion, this study provides a scientific basis for interventions aimed at regulating parental behaviors in order to support the psychological and social development of young athletes and highlights the importance of parent education within the field of sport psychology.
Benzer Tezler
- Genç basketbolcuların fiziksel, fizyolojik ve teknik özelliklerinin maçlara etkisinin araştırılması
An Investigational study on the effects of, physical, physiological and technical characteristics of the young basketball players on matches
EGEMEN ERMİŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
SporOndokuz Mayıs ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. OSMAN İMAMOĞLU
- Genç basketbolcuların çeviklik, vücut kompozisyonu ve rast test ölçümlerinin incelenmesi
Analyzing the measurement of agility, body composition and rast of young basketball players
MEVLÜT ARPAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SporAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GAMZE ERİKOĞLU ÖRER
- Genç basketbolcuların mevkilere göre antropometrik ölçümleri ve biyomotor yetilerinin normatif çalışması
Normative study of anthropometric characteristics and biomotor abilities of young basketball players according to positions
TUNCAY KIRATLI
Doktora
Türkçe
2025
SporBayburt ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÇETİN YAMAN
PROF. DR. IŞIK BAYRAKTAR
- Genç basketbolcuların basketbol branşına karşı tutumlarının akademik öz yeterlik ile arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between young basketball players' attitudes towards basketball and academic self- efficacy
ÜMİT YÜKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SporTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLKER ÖZMUTLU
- Genç erişkin basketbolcuların beslenme durumlarının vücut kompozisyonu ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Assessment of the relation between young adult basketball players nutritional status and body compositions
FURKAN ÇELEBİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Beslenme ve DiyetetikHaliç ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ZEYNEP ÖZERSON