Küresel iklim krizi ve yeşil dönüşüm: Kazakistan örneği
Global climate crisis and green transformation: The case of Kazakhstan
- Tez No: 984489
- Danışmanlar: DR. NAGEHAN ÜSTÜNDAĞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Uluslararası İlişkiler, Enerji, Kamu Yönetimi, International Relations, Energy, Public Administration
- Anahtar Kelimeler: Enerji, Kazakistan-Astana, Orta Asya, Yenilenebilir Enerji Destekleme Mekanizması, İklim krizi, Energy, Kazakhstan-Astana, Central Asia, Renewable Energy Support Mechanism, Climate crisis
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkiyat Araştırmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkiyat Araştırmaları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Küresel iklim krizi, içinde bulunduğumuz yüzyılın en acil ve karmaşık sorunlarından biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu sorun, ülkelerin enerji, ekonomi ve çevre politikalarını yeniden şekillendirmesini zorunlu kılmaktadır. Artan sıcaklıklar, ekstrem hava olayları ve biyolojik çeşitlilik kaybı gibi sorunlar, fosil yakıtların kullanımının azaltılmasını ve sürdürülebilir alternatiflerin benimsenmesini kaçınılmaz hale getirmiştir. Bu bağlamda uygulamaya koyulan çevresel sürdürülebilirlik politikalarının esas alarak ekonomik ve toplumsal yapının düşük karbonlu sistemler etrafında yeniden şekillendirilmesini hedefleyen yeşil dönüşüm süreci gündeme gelmiştir. Bu sürecin en stratejik araçlarından biri olan yenilenebilir enerji ve temiz enerji politikaları, küresel iklim krizi ile mücadelenin temel taşlarını oluşturmaktadır. Teknolojik yenilikler, politik irade ve uluslararası iş birliğiyle desteklenen bu alanlar, düşük karbonlu bir geleceğin anahtarı olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışma, küresel iklim krizine çözüm arayışları kapsamında uygulanan yeşil dönüşüm politikalarından yenilenebilir enerji stratejilerini, Kazakistan özelinde incelemektedir. Araştırma, söz konusu politikaların yapım sürecini, gelişimini, uygulanma süreçlerini ve iklim hedeflerine katkısını analiz ederken, teorik çerçeve olarak kullanılan Kingdon'ın Çoklu Akımlar Kuramı (Multiple Streams Framework) ile politikaların şekillenmesindeki dinamikleri açıklamayı amaçlamaktadır. Kazakistan'ın fosil yakıtlara bağımlı ekonomik yapısına rağmen, yeşil dönüşüm alanlarından biri olan yenilenebilir enerji (güneş, rüzgâr, hidroelektrik) çalışmanın ana konusunu oluşturmaktadır. Politika yapım süreçlerindeki benzerlik ve enerji dönüşümünde birbirini tamamlamaları nedeniyle temiz enerjiye de (nükleer, kritik mineraller) yer verilmiştir. Çalışmada, Kazakistan'ın enerji dönüşümündeki mevcut durumu, politika yapım sürecindeki dinamikleri ve bu politikaların iklim krizine çözüm üretmedeki potansiyel etkileri değerlendirilmiştir. Bununla birlikte, bu politikaların yerel ve küresel aktörlerle etkileşimi, karar alma mekanizmalarındaki fırsatlar ve kısıtlar, analiz edilmiştir. Sonuç olarak çalışmada, Kazakistan'ın uyguladığı yenilenebilir enerji ve temiz enerji politikalarıyla bölgesel liderlik potansiyeli taşıdığı ortaya konmuştur. Çoklu akımlar kuramı, problem tanımı, politik irade ve uygulanabilir çözümlerin kesişiminin bu süreçteki kritik önemi vurgulanmıştır. Bulgular, Kazakistan'ın yenilenebilir enerjiye geçişte önemli adımlar attığını, ancak politikaların uygulanmasında yapısal ve kurumsal zorluklarla karşılaşıldığını göstermektedir. Hazırlanan bu tez kapsamında; Kazakistan'ın küresel gelişmelere hem ülke jeopolitiği hem de uyguladığı uluslararası ilişkiler stratejileri bağlamında hızla uyum sağlama süreci analiz edilmiştir. Söz konusu analiz kapsamında, nitel araştırma yöntemiyle Kazakistan hükümet belgeleri, uluslararası raporlar ve ikincil veriler karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Çalışmanın özgün katkısı; Kazakistan'ın yenilenebilir enerji ve temiz enerji politikalarını Çoklu Akımlar Kuramı perspektifinden inceleyen ilk çalışmalardan biri olma özelliğini taşımasıdır. Araştırma, Kazakistan'ın enerji dönüşümüne dair politika yapım sürecini kuramsal bir yaklaşımla analiz ederek, uluslararası literatüre“Orta Asya”özelinde yeni bir katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The global climate crisis stands out as one of the most urgent and complex challenges of the 21st century. This crisis necessitates the restructuring of national energy, economic, and environmental policies. Rising temperatures, extreme weather events, and the loss of biodiversity have made the reduction of fossil fuel use and the adoption of sustainable alternatives inevitable. In this context, the green transformation process has come to the forefront, aiming to reshape economic and social structures around low-carbon systems, grounded in environmental sustainability policies. Among the most strategic instruments of this process, renewable and clean energy policies constitute fundamental components in the fight against the global climate crisis. Supported by technological innovation, political will, and international cooperation, these areas are increasingly regarded as key drivers of a low-carbon future. This study examines renewable energy strategies, which are implemented as part of green transformation policies developed in response to the global climate crisis, with a specific focus on Kazakhstan. The research aims to analyze the formulation, evolution, implementation processes, and contributions of these policies to climate goals, while also explaining the dynamics behind their development through the theoretical lens of Kingdon's Multiple Streams Framework (MSF). Despite Kazakhstan's fossil fuel-dependent economic structure, renewable energy—particularly solar, wind, and hydroelectric—emerges as the central focus of this study within the broader context of green transformation. Due to similarities in policy-making processes and their complementary role in energy transition, clean energy sources such as nuclear energy and carbon capture technologies are also included in the analysis. The study evaluates Kazakhstan's current position in the energy transition, the policy-making dynamics, and the potential impact of these policies in addressing the climate crisis. In addition, the interaction of these policies with local and global actors, as well as the opportunities and constraints within decision-making mechanisms, is examined in light of the theoretical framework. The findings reveal that Kazakhstan has the potential for regional leadership through its renewable and clean energy policies. The Multiple Streams Framework highlights the critical significance of the convergence of problem definition, political will, and implementable solutions in shaping effective climate strategies. The research shows that although Kazakhstan has made notable progress in transitioning to renewable energy, it still faces structural and institutional challenges in the implementation of these policies. Within the scope of this thesis, Kazakhstan's adaptation to global developments is analyzed in relation to both its geopolitical positioning and international relations strategies. Methodologically, the study adopts a qualitative approach, analyzing government documents, international reports, and secondary data sources through comparative analysis. The original contribution of this research lies in being one of the first academic studies to examine Kazakhstan's renewable and clean energy policies through the lens of the Multiple Streams Framework. By offering a theoretical analysis of Kazakhstan's energy policy-making process, this study provides a novel contribution to the international literature, particularly in the context of Central Asia.
Benzer Tezler
- Küresel iklim krizi ile mücadelede bir planlama sorunsalı: kentsel yeşil dönüşüm ve yeşil soylulaştırma
Planning problem in combating the global climate crisis: U rban green transformation and green gentrification
EVŞEN YAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Şehircilik ve Bölge PlanlamaYıldız Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP ŞİRİN ENLİL
- An assessment of innovation oriented European green deal project agendas and climate governance: Global and local dimensions
Yenilik odaklı Avrupa yeşil mutabakatı proje gündemlerinin ve iklim yönetişiminin değerlendirilmesi: Küresel ve yerel boyutlar
DENİZ CAN
Doktora
İngilizce
2026
Şehircilik ve Bölge PlanlamaOrta Doğu Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERAP KAYASÜ
- İklim krizi, istihdam ve sendikaların tutumu
Climate crisis, employment and the attitudes of trade unions
İBRAHİM ÇETİN ŞANVERDİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriAnkara ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜKSEL AKKAYA
- Yeşil tahvil ve sukuk endeksleri ile temiz enerji endeksleri arasındaki ilişki: ABD Avrupa ve Asya bölgelerinden kanıtlar
The relationship between green bond and sukuk indices and clean energy indices: Evidences from the USA Europe and Asia regions
AYDIN GÜRBÜZ
Doktora
Türkçe
2025
EkonomiKahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHAMMET MUSTAFA KISAKÜREK
DOÇ. DR. SÜMEYRA GAZEL
- Avrupa Yeşil Mutabakatı'nın Türkiye iklim politikalarına etkileri
The effects of the European Green Deal on Turkish climate policies
NURTEN AZRA YAVUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Siyasal BilimlerAltınbaş ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TOLGA DEMİRYOL