Mesai dışı erişilebilirliğin çalışan iyi oluşu üzerindeki etkisi: Sınır teorisi yaklaşımıyla hizmet sektörü analizi
The effect of after-hours availability on employee well-being: An analysis of the service sector using the boundary theory approach
- Tez No: 985590
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖZGÜR TOPKAYA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri, Labour Economics and Industrial Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bilgi ve iletişim teknolojilerinin yaygınlaşmasıyla birlikte, işin zamandan ve mekândan bağımsız hâle gelmesi, iş ve yaşam arasındaki sınırları bulanıklaştırmış ve sınır yönetimini zorlaştırmıştır. Çalışma saatlerinin dışına taşan iş faaliyetleri, çalışanların iş sonrası toparlanma süreçlerini ve iyi oluş düzeylerini olumsuz yönde etkilemeye başlamıştır. Bu çalışma, sınır teorisi bağlamında iş amaçlı genişletilmiş erişilebilirliğin çalışan iyi oluşu üzerindeki etkisini incelemektedir. Araştırma modelinde, iş sonrası toparlanma aracı değişken, sınır kontrolü ve ayrıştırma tercihi ise düzenleyici değişken olarak ele alınmıştır. Araştırmada nicel yöntem benimsenmiş, veriler Türkiye'de hizmet sektöründe çalışan 334 katılımcıdan çevrim içi ve yüz yüze anket yoluyla toplanmıştır. Ölçeklerin geçerlilik ve güvenilirlik analizleri SPSS programı aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Hipotezler ise, SPSS kullanılarak çoklu regresyon, hiyerarşik regresyon, aracılık ve düzenleyicilik analizleri, ANOVA ve ANCOVA yöntemleri ile test edilmiştir. Analiz sonuçları, mesai dışı erişilebilirlik beklentisinin hem çalışan iyi oluşu hem de iş sonrası toparlanma ile negatif yönde ilişkili olduğunu göstermiştir. Ayrıca sınır kontrolünün erişilebilirlik beklentisi ile çalışan iyi oluşu arasındaki ilişkide, pozitif yönde düzenleyici bir role sahip olduğu belirlenmiştir. Bulgular, iletişim sıklığının hem iş sonrası toparlanma hem de çalışan iyi oluşu ile ilişkili olduğunu, iletişim araçlarının ise yalnızca çalışan iyi oluşu ile anlamlı bir ilişkiye sahip olduğunu ortaya koymuştur. Bu bağlamda, mesai dışı erişilebilirlik beklentisinin çalışanlar üzerinde çeşitli olumsuz sonuçlar ortaya çıkardığı söylenebilir. Elde edilen bulgular, bu konuda hukuki düzenlemelerin yapılması, örgütsel politikaların yeniden yapılandırılması ve bireysel düzeyde sınır yönetimi stratejilerinin geliştirilmesi gerektiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
With the widespread use of information and communication technologies, work has become independent of time and space, blurring the boundaries between work and personal life and making boundary management more challenging. Work activities extending beyond regular working hours have begun to negatively affect employees' recovery processes after work and their overall well-being. This study examines the impact of extended work-related accessibility on employee well-being within the framework of boundary theory. In the research model, recovery after work is considered as a mediating variable, while boundary control and segmentation preference are addressed as moderating variables. A quantitative research method was adopted, and data were collected from 334 participants working in various sectors in Türkiye through both online and face-to-face surveys. The validity and reliability of the scales were tested using the SPSS program. Hypotheses were tested using multiple regression, hierarchical regression, mediation and moderation analyses, as well as ANOVA and ANCOVA methods in SPSS. The analysis results revealed that after-hours accessibility expectations are negatively associated with both employee well-being and recovery after work. Furthermore, boundary control was found to play a moderating role in the relationship between accessibility expectations and employee well-being. The findings also indicated that communication frequency is related to both recovery after work and employee well-being, while communication tools were only significantly associated with employee well-being. In this context, it can be concluded that after-hours accessibility expectations have various adverse effects on employees. The findings highlight the necessity of implementing legal regulations, restructuring organizational policies, and developing individual-level boundary management strategies to mitigate these effects.
Benzer Tezler
- Çalışanların mesai içi ve dışı boş zaman davranışlarının iş performansı ve ruhsal sağlıkları üzerindeki etkisi
The effect of employees' workplace and out of workplace leisure behaviours over their job performance and mental health
ZÜBEYİR ÖZÇELİK
- Dal Göğüs Hastalıkları Eğitim Hastanesinde mesai ve mesai dışı saatlerdeki hasta ölümlerinde hastalık ciddiyeti ve hastane kaynaklarının etkisi
Effects of hospital resources and severity of disease on the deaths in chest diseases training and education hospital during working hours and off hours
TANER SEZGİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Göğüs HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZÜHAL KARAKURT
- Sezaryen operasyonlarında uygulanan anestezi tekniğinin değerlendirilmesi: Mesai içi ve dışı saatlerin karşılaştırılması
The assessment of anesthesia techniques of cesarean section patients: Comparison of day and night shift periods
ÖZLEM ÖZKUMİT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
Anestezi ve ReanimasyonUludağ ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞÜKRAN ŞAHİN
- Acil servisten yoğun bakım ünitesine mesai saatlerinde ve mesai dışı saatlerde kabul edilen hastaların, acil serviste kalış sürelerinin yoğun bakım yatış süresine ve mortalite üzerine etkilerinin retrospektif incelenmesi
A retrospective study on the impact of patients admitted to the intensive care unit during and outside of working hours on their length of stay in the emergency department, intensive care unit length of stay, and mortality
YAKUP ALTINDAĞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Anestezi ve ReanimasyonSağlık Bilimleri ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞİN SELCAN
- Bir üniversite hastanesinin acil servisine mesai saatleri içinde ve mesai dışı saatlerde başvuran ve perkütan koroner girişim yapılan st segment elevasyonlu miyokard infarktüsü tanısı almış hastaların yönetiminin prognoz üzerine etkisi
The effect of the management of patients diagnosed with st-segment elevation myocardial infarction presenting during and outside working hours and undergoing percutaneous coronary intervention in the emergency department of a university hospital on prognosis
NECATİ EMRE YAMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Acil TıpEskişehir Osmangazi ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ENGİN ÖZAKIN