Alkol ve madde kullanım bozukluğu olan bireylerde çocukluk çağı travmaları, duygu düzenleme güçlükleri ve dürtüselliğin saldırganlık üzerindeki etkisi
The effect of childhood trauma, emotion regulation difficulties, and impulsivity on aggression in individuals with alcohol and substance use disorder
- Tez No: 986234
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YAVUZ YILMAZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Duygu düzenleme güçlüğü, Dürtüsellik, Saldırganlık, Çocukluk çağı travmaları, Emotion dysregulation, Impulsivity, Aggressiveness, Childhood traumas
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Alkol ve Madde Kullanım Bozukluğu, bireyin biyopsikososyal işlevselliğini bozan ve sıklıkla saldırganlık davranışlarıyla komplike olan kronik bir beyin hastalığıdır. Bu çalışmanın temel amacı; Alkol ve Madde Kullanım Bozukluğu tanısı almış bireylerde çocukluk çağı travmaları, duygu düzenleme güçlüğü ve dürtüsellik düzeylerini sağlıklı kontrollerle karşılaştırmak ve bu değişkenlerin saldırganlık üzerindeki etkilerini incelemektir. Çalışma, çocukluk çağı travmalarının yetişkinlikteki saldırganlık davranışına dönüşme sürecinde, duygu düzenleme güçlüğü ve dürtüselliğin aracı rollerini belirlemeyi ve saldırganlığın spesifik yordayıcılarını saptamayı hedeflemektedir. Yöntem: Kesitsel ve ilişkisel tarama modelindeki bu araştırma, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği'nde yürütülmüştür. Çalışmaya, DSM-5 tanı kriterlerine göre AMKB tanısı almış 80 hasta ile yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş, herhangi bir psikiyatrik tanısı bulunmayan 80 sağlıklı birey olmak üzere toplam 160 kişi dahil edilmiştir. Veri toplama aracı olarak Sosyodemografik Veri Formu, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği-Kısa Formu, Barratt Dürtüsellik Ölçeği-Kısa Formu ve Buss-Perry Saldırganlık Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde t-testi, ANOVA, Pearson korelasyon analizi, Stepwise regresyon analizi ve aracılık etkileri için SPSS Process Macro (Model 6) yöntemi kullanılmıştır. Bulgular: Yapılan analizler sonucunda, Alkol ve Madde Kullanım Bozukluğu grubunun çocukluk çağı travmaları, duygu düzenleme güçlüğü, dürtüsellik ve saldırganlık toplam ve alt boyut puanlarının kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptanmıştır. Korelasyon analizlerinde tüm değişkenler arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Aracılık analizlerinde, çocukluk çağı travmaları ile saldırganlık arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğünün tam aracı rol oynadığı tespit edilmiştir. Dürtüsellik tek başına anlamlı bir aracı olmazken, çocukluk çağı travmaları → duygu düzenleme güçlüğü → dürtüsellik → saldırganlık şeklinde kurulan seri aracılık modelinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür. Ayrıca saldırganlığın varyansının %54'ünü açıklayan regresyon modelinde; stratejiler alt boyutu, motor dürtüsellik, dürtü alt boyutu ve duygusal istismarın en güçlü yordayıcılar olduğu belirlenmiştir. Sosyodemografik veriler incelendiğinde, düşük gelir düzeyi ve çalışmama durumunun ihmal puanlarıyla ilişkili olduğu; kadın hastalarda cinsel istismar, erkek hastalarda ise fiziksel saldırganlık puanlarının anlamlı düzeyde yüksek olduğu görülmüştür. Sonuç: Bu çalışma, Alkol ve Madde Kullanım Bozukluğu tanılı bireylerde saldırganlığın sadece bir davranış sorunu olmadığını; travmatik bir zemin üzerinde gelişen duygu düzenleme yetersizliğinin ve buna bağlı tetiklenen dürtüselliğin bir sonucu olduğunu ortaya koymuştur. Özellikle duygusal istismar ve strateji eksikliğinin saldırganlığı yordaması, klinik müdahalelerin önemini vurgulamaktadır. Elde edilen bulgular ışığında, alkol ve madde kullanım bozukluğu tedavisinde sadece madde odaklı yaklaşımlar yerine; travma odaklı terapilerin, duygu düzenleme becerilerini geliştirmeyi hedefleyen müdahalelerin ve dürtü kontrol eğitimlerinin tedavi protokollerine entegre edilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: Alcohol and Substance Use Disorder is a chronic brain disease that impairs an individual's biopsychosocial functioning and is frequently complicated by aggressive behaviors. The primary aim of this study is to compare the levels of childhood trauma, emotion regulation difficulties, and impulsivity in individuals diagnosed with Alcohol and Substance Use Disorder with healthy controls and to examine the effects of these variables on aggression. The study aims to determine the mediating roles of emotion regulation difficulties and impulsivity in the process of childhood trauma transforming into aggressive behavior in adulthood and to identify specific predictors of aggression. Method: This cross-sectional and correlational survey study was conducted at the Department of Psychiatry, Faculty of Medicine, Sivas Cumhuriyet University. A total of 160 individuals were included in the study, comprising 80 patients diagnosed with Alcohol and Substance Use Disorder according to DSM-5 diagnostic criteria and 80 healthy individuals with no psychiatric diagnosis, matched for age and gender. The Sociodemographic Data Form, Childhood Trauma Questionnaire, Difficulties in Emotion Regulation Scale-Short Form, Barratt Impulsiveness Scale-Short Form, and Buss-Perry Aggression Questionnaire were used as data collection tools. T-test, ANOVA, Pearson correlation analysis, Stepwise regression analysis, and the SPSS Process Macro (Model 6) method for mediation effects were used in the data analysis. Results: As a result of the analyses, it was determined that the total and sub-dimension scores of childhood trauma, emotion regulation difficulties, impulsivity, and aggression in the Alcohol and Substance Use Disorder group were statistically significantly higher than in the control group. Positive and significant relationships were found between all variables in correlation analyses. In mediation analyses, it was determined that emotion regulation difficulties played a full mediator role in the relationship between childhood trauma and aggression. While impulsivity alone was not a significant mediator, the serial mediation model established as childhood trauma → emotion regulation difficulties → Impulsivity → Aggression was found to be statistically significant. Furthermore, in the regression model explaining 54% of the variance in aggression, it was determined that the strategies sub-dimension, motor impulsivity, impulse sub-dimension, and emotional abuse were the strongest predictors. When sociodemographic data were examined, it was observed that low income level and unemployment status were associated with neglect scores; sexual abuse scores were significantly higher in female patients, while physical aggression scores were significantly higher in male patients. Conclusion: This study revealed that aggression in individuals diagnosed with alcohol and substance use disorder is not merely a behavioral problem but a consequence of emotion regulation insufficiency developing on a traumatic ground and subsequently triggered impulsivity. The fact that emotional abuse and lack of strategies specifically predict aggression emphasizes the importance of clinical interventions. In light of the findings, it is recommended to integrate trauma-informed therapies, interventions aimed at improving emotion regulation skills, and impulse control training into treatment protocols in alcohol and substance use disorder treatment, rather than relying solely on substance-focused approaches.
Benzer Tezler
- Alkol ve madde kullanım bozukluğu nedeniyle ayaktan tedavi gören hastaların çocukluk çağı travmaları, bağlanma stilleri ve mizaç özellikleri açısından karşılaştırılması
Comparison of child-age traumas, attachment styles and temperament characteristics of outpatient patients due to alcohol and substance abuse disorders
MUHAMMED KOCAOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
PsikolojiHasan Kalyoncu ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞAZİYE SENEM BAŞGÜL
- Alkol ve madde kullanım bozukluğu olan bireylerde travmatikyaşantılar ile bağımlılık şiddeti arasındaki ilişkisininincelenmesi
Investigation of the association between traumatic experiencesand severity of addiction in individuals with alcohol andsubstance use disorders
ÖZGE NUR KUTLUER
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiBağımlılık Danışmanlığı ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. CEYLAN ERGÜL ARSLAN
- Alkol ve madde kullanım bozukluğu olan hastalarda çocukluk çağı travması ve psikolojik dayanıklılığın bağımlılık şiddeti üzerine etkisi
The effect of childhood trauma and psychological resilience on addiction severity in patients with alcohol and substance use disorders
TUĞBA KARABACAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. ÖZLEM KIZILKURT
- Opiyat kullanım bozukluğu olan hastalarda çocukluk çağı travmaları ve bağlanma biçimlerinin üstbiliş, başa çıkma tutumları ve bağımlılık üzerine etkileri
The effects of childhood trauma and attachment styles on the metacognition, coping strategies and addiction
HİLAL SEVEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM EREN
- Psikiyatri polikliniğine başvuran ve yakın kaybı olan yetişkinlerde uzamış yas bozukluğu sıklığı ve belirti şiddetinin sosyodemografik özellikler, kayba ilişkin değişkenler, bağlanma biçimleri ve çocukluk çağı travmaları ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between the frequency of prolonged grief disorder and the severity of symptoms, sociodemographic characteristics, variables related to bereavement, attachment styles, and childhood traumas in adults who applied to the psychiatry outpatient clinic and had a bereavement
METİN ÇATAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERVET EBRİNÇ