6. sınıf düzeyinde yapay zekâ destekli üretilen değer temelli dijital öykülerin siber zorbalık ve mağduriyet farkındalığına etkisi
The effect of AI-generated, value-based digital stories on cyberbullying and victimization awareness at the sixth-grade level
- Tez No: 986874
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ZEYNEP TATLI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Etik değerler, Siber zorbalık, Sosyal-duygusal beceri, Sosyal-duygusal öğrenme, Çoklu ortam materyalleri, Ethical values, Cyberbullying, Social-emotional skills, Social-emotional learning, Multimedia materials
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trabzon Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, yapay zekâ destekli dijital öyküleme sürecinin, ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin değer temelli sosyal-duygusal öğrenme (SDÖ) becerileri ile siber zorbalık farkındalık düzeylerine etkisini incelemektir. Çalışma, karma yöntem desenlerinden açıklayıcı sıralı karma desen ile yürütülmüştür. Araştırmanın nicel boyutunda ön test–son test tek gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Nicel veriler, Sosyal Duygusal Öğrenme Becerileri Ölçeği (SDÖBÖ), Siber Zorbalık Ölçeği (SZÖ) ve Ortaokul Öğrencilerinin Kök Değerleri İçselleştirme Envanteri aracılığıyla toplanmıştır. Nitel veriler ise öğrencilerin oluşturduğu vignetteler, yarı yapılandırılmış görüşmeler, kelime çağrışım testi ve gözlem notları üzerinden elde edilmiştir. Sekiz haftalık uygulama sürecinde, öğrenciler siber zorbalık ve mağduriyet temalarını içeren dijital öyküler geliştirmiştir. Bu süreçte ChatGPT, Adobe Firefly, Canva, ElevenLabs gibi yapay zekâ araçları kullanılmıştır. Nicel bulgular, deney grubundaki öğrencilerin sosyal-duygusal öğrenme, kök değerleri içselleştirme ve siber zorbalık farkındalığı düzeylerinde son testte ön teste göre anlamlı düzeyde artış gösterdiğini ortaya koymuştur (p<.05). Nitel bulgular, dijital öykülerin öğrencilerde empati, etik farkındalık, iş birliği, dijital sorumluluk ve öz denetim becerilerini geliştirdiğini desteklemiştir. Sonuç olarak, yapay zekâ destekli dijital öykülerin, değer temelli öğrenmeyi destekleyerek öğrencilerin sosyal-duygusal öğrenme becerileri ve etik farkındalık gelişimine anlamlı katkı sunduğu belirlenmiştir. Bu yönüyle çalışma, siber zorbalıkla mücadelede değerler eğitimi temelli dijital öykülerin kullanımına ve eğitimde yapay zekâ entegrasyonuna yenilikçi bir yaklaşım kazandırmaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the effect of an artificial intelligence (AI)-supported digital storytelling process on the value-based social-emotional learning (SEL) skills and cyberbullying awareness levels of 6th-grade middle school students. The study was conducted using an explanatory sequential mixed-methods design. In the quantitative phase, a one-group pretest–posttest quasi-experimental design was employed. Quantitative data were collected through the Social-Emotional Learning Skills Scale (SELSS), the Cyberbullying Scale (CBS), and the Core Values Internalization Inventory for Middle School Students. Qualitative data were obtained from student-created vignettes, semi-structured interviews, word association tests, and observation notes. During the eight-week implementation process, students developed digital stories addressing themes of cyberbullying and victimization. In this process, various AI tools such as ChatGPT, Adobe Firefly, Canva, and ElevenLabs were utilized. Quantitative findings revealed a statistically significant increase (p < .05) in students' posttest scores compared to pretest scores in social-emotional learning, core value internalization, and cyberbullying awareness levels. Qualitative findings supported that digital stories enhanced students' empathy, ethical awareness, collaboration, digital responsibility, and self-regulation skills. In conclusion, AI-supported digital storytelling was found to make a meaningful contribution to students' development of social-emotional learning skills and ethical awareness by supporting value-based learning. In this regard, the study introduces an innovative approach to the use of value-oriented digital stories in combating cyberbullying and to the integration of artificial intelligence in education.
Benzer Tezler
- Prediction of COVID 19 disease using chest X-ray images based on deep learning
Derin öğrenmeye dayalı göğüs röntgen görüntüleri kullanarak COVID 19 hastalığının tahmini
ISMAEL ABDULLAH MOHAMMED AL-RAWE
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolGazi ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADEM TEKEREK
- Yapay zekâ araçları ile üretilen içeriklerin öğrenci motivasyonu ve başarısı üzerindeki etkileri
The effects of content generated by artificial intelligence tools on student motivation and achievement
YUSUF BÜYÜKTEPE
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve Öğretimİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DUYGU MUTLU BAYRAKTAR
- 5., 6., 7. ve 8. sınıf fen bilimleri ders kitabında geçen değerlendirme sorularının SOLO Taksonomisine göre yapay zeka destekli incelenmesi
AI supported analysis of evaluation questions in 5th, 6th,7th and 8th grade science textbook according to SOLO Taxonomy
BAHAR KABADAYI
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimAğrı İbrahim Çeçen ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET AKİF HAŞILOĞLU
- 6. sınıf Türkçe derslerinde çağdaş eğitim yöntemleri ile yapay zekâ uygulamalarının karşılaştırılması: Artvin ili örneği
Comparing contemporary educational methods and artificial intelligence practices in 6th grade Turkish language classes: A case study of Artvin province
NURŞAH ÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimArtvin Çoruh ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VAFA SAVAŞKAN
- Yapay zekâ destekli robotik kodlama eğitiminin ortaokul öğrencilerinin robotik kodlama tutumuna ve bilgisayarca düşünme becerisine etkisi
The effect of artificial intelligence-assisted robotic coding education on secondary school students' robotic coding attitudes and computational thinking skills
ASLI SARIMSAKCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimBartın ÜniversitesiBilişim Sistemleri ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET BERK ÜSTÜN