Kimlik, göç ve kültürel değişim: Çeşme mübadillerinin geçiş dönemleri üzerine bir inceleme
Identity, migration and cultural change: A study on the rites of passage among the population exchangee migrants in Çeşme
- Tez No: 987277
- Danışmanlar: PROF. DR. PINAR FEDAKAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Bilimi (Folklor), Folklore
- Anahtar Kelimeler: Folklor, Geçiş ritüelleri, Göçler, Kimlik, Kültürel değişim, Mübadele, İzmir-Çeşme, Folklore, Rites of passage, Migrations, Identity, Cultural change, Exchange, İzmir-Çeşme
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Halk Bilimi (folklor) Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, İzmir ili Çeşme ilçesinde göç olgusunun geçiş ritüelleri üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla hazırlanmıştır. Geçiş dönemleri, bireyin yaşamında önemli dönemeçleri simgesel törenler ve uygulamalarla ifade eden, halk kültürünün en köklü alanlarından biridir. Araştırmada, doğum, evlilik ve ölüm ritüellerinin geçmişten günümüze geçirdiği değişimler, göçün yarattığı kültürel etkileşimler çerçevesinde ele alınmıştır. Araştırma kapsamında literatür incelemesi ve alan araştırması yöntemleri kullanılmıştır. Alan çalışması, Çeşme ilçesinde farklı göç geçmişine sahip 39 kaynak kişi ile yapılan derinlemesine görüşmeler ve yerinde gözlemler yoluyla gerçekleştirilmiştir. Veriler, ritüellerin uygulama öncesi, sırası ve sonrası aşamalarına göre sınıflandırılmış; göçün bu aşamalardaki biçimsel ve işlevsel değişimleri nasıl etkilediği analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, göçün halk kültürü üzerindeki etkilerinin yalnızca uygulamalarda değil, ritüellerin anlam dünyasında da kendini gösterdiğini ortaya koymuştur. Doğum ritüellerinde nazar ve koruma uygulamalarının, evlilik ritüellerinde tören sıralamalarının, ölüm ritüellerinde ise anma ve cenaze törenlerinin göç süreciyle değişime uğradığı gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, göçün Çeşme ilçesinde geçiş ritüellerinin biçim, içerik ve işlevlerinde dönüştürücü bir rol üstlendiği belirlenmiştir. Bu çalışma, göç–kültür ilişkisini geçiş ritüelleri bağlamında ortaya koyarak, halk kültürünün dinamik yapısının anlaşılmasına katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the impact of migration on transition rituals in the district of Çeşme, İzmir. Transition periods—symbolic ceremonies and practices that mark significant milestones in an individual's life—constitute one of the most deeply rooted areas of folk culture. The research explores the changes that birth, marriage, and death rituals have undergone from past to present within the framework of cultural interactions shaped by migration. The study employs literature review, document analysis, and field research methods. The fieldwork was carried out through in-depth interviews and on-site observations with 39 participants from diverse migration backgrounds living in Çeşme. The collected data were classified according to the pre-ritual, ritual, and post-ritual stages, and the ways in which migration influenced structural and functional changes in these stages were analyzed. Findings reveal that the effects of migration on folk culture manifest not only in ritual practices but also in the symbolic meanings attached to them. Distinct differences were observed between the traditional practices transmitted by the local population of muhacir origin and the practices introduced by recent migrants. Changes were identified in protective and apotropaic rituals surrounding childbirth, the sequencing and symbolic components of marriage ceremonies, and commemorative and funerary practices related to death. Overall, the study concludes that migration plays a transformative role in reshaping the form, content, and functions of transition rituals in Çeşme. By examining the migration–culture relationship through the lens of transition rituals, this research aims to contribute to the understanding of the dynamic nature of folk culture.
Benzer Tezler
- Özakın ve Kulin'de kadın karakterlerin göç ve sosyo-kültürel bağlamda“Kimlik”ve“Benlik”sorunsalı
Migration and socio-cultural aspects od female characters identity and self problems in Özakin and Kulin
ÖZLEM NOMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Karşılaştırmalı EdebiyatAydın Adnan Menderes ÜniversitesiKarşılaştırmalı Edebiyat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKHAN ŞEFİK ERKURT
- Göç sonrası kültürel kimlik inşasında geleneksel dans: Van Ulupamir ve Dönerdere örnekleri
Traditional dance in cultural identity construction after migration: Van Ulupamir and Dönerdere examples
NECİP ÇETİN
- 1923'ten günümüze Türkiye'ye yapılan göçler ve kültürel etkileri
1923 to present immigration and cultural impacts made in Turkey
TUĞBA ATASAYAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
SosyolojiKırıkkale ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN ARIKAN
- Göç nedeniyle Van Kırgızlarının sosyo-kültürel yapısında oluşan değişimler: Halkbilimi verilerine göre bir inceleme
Change in socio-cultural structure of the Van Kyrgyz due to migration: A research according to folkloric material
JANYL-MYRZA BAPAEVA
Doktora
Türkçe
2015
Sosyolojiİstanbul ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEYMA GÜNGÖR
- Avrupa yeni nesil Türk toplumunun sosyo kültürel yapısının oluşumunda dinin etkisi ve değişim
The role of religion in shaping the socio-cultural structure of the new generation Turkish community in Europe and its transformation
IRMAK BARAN
Doktora
Türkçe
2023
SosyolojiAnkara ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İHSAN TOKER