Türkiye'de çocuk ve adölesanlarda fazla kiloluluk-obezite sıklığının saptanması: Sistematik derleme ve meta analiz çalışması
Prevalence of overweight and obesity in children and adolescents in turkey: A systematic review and meta-analysis
- Tez No: 987849
- Danışmanlar: PROF. DR. SEÇİL ÖZKAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Halk Sağlığı, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Public Health, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Ana-çocuk sağlığı, Çocuk obezitesi, Maternal-child health, Pediatric obesity
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Türkiye'de 0-19 yaş arası çocuk ve ergenlerde obezite ve fazla kilo prevalansını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Türkiye'de Türk çocukları ile yapılan kesitsel/tanımlayıcı çalışmaların dahil edildiği bu meta analizde 1 Temmuz 2025 tarihinden geriye dönük olarak Pubmed (MEDLINE), Web of Science ve Scopus, DergiPark, TRDizin veritabanları ve gri literatür taranmıştır. Belirlenen dahil etme ve dışlama kriterleri dikkate alınarak 183 çalışma meta-analize dahil edilmiştir. Verilerin analizi, meta ve metafor istatistik paketleri ile R sürüm 4.4.0 (R Foundation) kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Türkiye'de çocuk ve ergenlerde obezite prevalansı %8,4 (95% CI: 7,83– 9,15) ve fazla kilo prevalansı %13,64 (95% CI: 12,96–14,34) olarak belirlenmiştir. Çalışmada, erkeklerde (8,62%) kızlara (6,56%) göre daha yüksek ve 15–19 yaş grubunda (5,46%) 0–6 yaş grubuna (9,24%) göre daha düşük obezite prevalansı saptanmıştır. İstatistiksel Bölge Sınıflandırmasına (İBBS-1) göre obezite ve fazla kilo prevalansında bölgesel farklılıklar saptanmıştır. Hem obezite hem de aşırı kilo prevalansının yıllar içinde arttığı gözlemlenmiş, obezite prevalansının son yıllarda sabit bir seyir izlediği görülmüştür. Klinik temelli çalışmaların, okul temelli çalışmalara kıyasla daha yüksek obezite prevalansı bildirdiği tespit edilmiştir. Tanı kriterleri ile ilgili olarak, WHO kriterlerini kullanan çalışmalar CDC kriterlerini kullanan çalışmalara kıyasla daha yüksek obezite prevalansı bildirirken, IOTF kriterlerini kullanan çalışmalar daha düşük prevalans bildirmiştir. JBI Prevalans Çalışmaları için Eleştirel Değerlendirme Aracı'na göre düşük-orta kalitede olarak derecelendirilen çalışmalar, yüksek kalitede olarak derecelendirilen çalışmalara göre daha yüksek prevalans bildirmiştir.
Özet (Çeviri)
This research was conducted to determine the prevalence of obesity and overweight among children and adolescents aged 0–19 years in Türkiye. This meta-analysis included cross-sectional/descriptive studies conducted with Turkish children. Databases including Pubmed (MEDLINE), Web of Science, Scopus, DergiPark, and TRDizin, as well as gray literature, were systematically searched retrospectively up to July 1, 2025. Based on defined inclusion and exclusion criteria, 183 studies were included in the meta-analysis. Data analysis was performed using the meta and metafor statistical packages within the R version 4.4.0 (R Foundation). The national prevalence of obesity in children and adolescents in Türkiye was determined to be 8.4% (95% CI: 7.83–9.15), and the prevalence of overweight was 13.64% (95% CI: 12.96–14.34). The study found a higher obesity prevalence among boys (8.62%) compared to girls (6.56%), and a lower prevalence in the 15– 19 age group (5.46%) compared to the 0–6 age group (9.24%). Regional differences in obesity and overweight prevalence were found according to the Statistical Regions Classification (NUTS-1). The prevalence of both obesity and overweight was observed to increase over the years, with obesity prevalence showing a tendency to plateau in recent years. Clinic-based studies were found to report a higher obesity prevalence compared to school-based studies. Regarding diagnostic criteria, studies using the WHO criteria reported a higher prevalence of obesity compared to those using the CDC criteria, while those using the IOTF criteria reported a lower prevalence. Furthermore, studies rated as low-to-moderate quality based on the JBI Critical Appraisal Tool for Prevalence Studies reported a higher prevalence than those rated as high quality.
Benzer Tezler
- Şişman çocuk ve adolesanlarda iyodotironin deiyodinaz enzim gen polimorfizmlerinin tiroid fonksiyonlarına etkisi
Effects of iodothyronine deiodinase gene polymorphisms on thyroid hormone function in children and adolescents who are overweight or obese
DENİZ KULAK GEDİK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜLYA GÜNÖZ
- Diabetes mellitus tanılı çocuk ve adölesanlarda elektrofizyolojik incelemeler: Polinöropatiyi gösterebilecek elektrofizyolojik belirteçlerin saptanması
Electrophysiological assessments in children and adolescents with diabetes mellitus: identification of electrophysiological indicators of polyneuropathy
MELTEM İNCİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ELİF KOCASOY ORHAN
- Adölesanlarda ortoreksiya nervoza prevalansı ve ilişkili faktörler
Prevalence and determinants of orthorexia nervosa among adolescents
SELMAN YILDIRIM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriKaradeniz Teknik ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BAHADIR TURAN
- Şiddet davranışı gösteren adolesanlarda kan, plazma ve idrarda ağır metal (kurşun, cıva, kadmiyum, mangan) düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of heavy metals (lead, mercury, cadmium, manganese) level in blood, plasma and urine of adolescents with violent behavior
SÜLEYMAN YILDIZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıDicle ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYFER GÖZÜ PİRİNÇÇİOĞLU
- Süt çocukluğu dönemi sonrası D vitamini eksikliği saptanan hastaların belirti ve bulgularının değerlendirilmesi
Evaluation of symptoms and findings of patients with vitamin D deficiency after infancy
GÖKHAN YÖRÜSÜN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESMA ALTINEL AÇOĞLU