Halka açık anonim şirketlerde pay geri alım programları
Share buyback programs in publicly held joint stock companies
- Tez No: 989109
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN AYDOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Anonim Şirket, Pay Geri Alım Programı, Sermaye Piyasası Hukuku, Sermaye Piyasası Kurulu, Geri Alınan Paylar Tebliği, Piyasa Dolandırıcılığı, Bilgi Suistimali, Kamuyu Aydınlatma, Ticaret hukuku, Türk ticaret hukuku, Özel hukuk, Şirketler hukuku, Joint Stock Company, Share Buyback Program, Capital Markets Law, Capital Markets Board, Communiqué on Buy-Backed Shares, Market Manipulation, Insider Trading, Public Disclosure, Commercial law, Turkish commercial law, Private law, Company law
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, anonim şirketlerin kendi paylarını iktisap etmeleri ve özellikle sermaye piyasası mevzuatında yer bulan“pay geri alım programları”nı ayrıntılı şekilde incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde, anonim şirketin kendi payını iktisabının genel kavramsal çerçevesi çizilmiş; bu işlemde güdülen amaçlar, sağlayabileceği potansiyel yararlar (örneğin sinyal etkisi, likidite yönetimi, düşmanca devralmalara karşı koruma gibi) ve yaratabileceği sakıncalar (eşit işlem ilkesine aykırılık, sermaye iadesi yasağı, piyasa manipülasyonu riski vb.) incelenmiştir. Ayrıca bu bölümde, anonim şirketin kendi payını iktisabının Türk hukukundaki tarihsel seyri ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu çerçevesindeki yasal düzenlemeler detaylandırılmış, iktisabın sınırları ve yöntemleri (örneğin borsa yoluyla alım, sabit fiyatlı teklif, hızlandırılmış geri alım gibi) örnekleriyle açıklanmıştır. İkinci bölümde ise halka açık anonim şirketlerin sermaye piyasası hukuku bakımından kendi paylarını iktisap etmesi ayrıntılı olarak incelenmiştir. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ve bu Kanun'a dayanılarak yürürlüğe konulan Geri Alınan Paylar Tebliği (II-22.1) çerçevesinde, geri alım programlarının hukuki altyapısı, programların taşıması gereken unsurlar, programa ilişkin yetkilendirme, işlem sınırları, geri alınan paylara ilişkin haklar ve geri alınan payların elden çıkarılması konuları ele alınmıştır. Ayrıca, Sermaye Piyasası Kurulu'nun çeşitli tarihli ilke kararları ve basın duyuruları ile getirilen geçici istisnalar da incelenmiştir. Çalışmanın son bölümünde ise pay geri alım programlarının özellikle kamuyu aydınlatma yükümlülükleri ve sermaye piyasası suçları (bilgi suistimali ve piyasa dolandırıcılığı) ile olan ilişkisi değerlendirilmiştir. Bu kapsamda, pay geri alım programlarının bir kamuyu aydınlatma belgesi niteliğinde olup olmadığı, eksik, yanıltıcı veya yanlış açıklamaların SerPK m. 32 çerçevesindeki bir hukuki sorumluluğa yol açıp açmadığı irdelenmiş; bilgi suistimali ve piyasa dolandırıcılığı sayılmayacak haller Tebliğ çerçevesinde değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, halka açık anonim şirketlerin kendi paylarını iktisap etmeleri sınırlı bir serbestliğe dayalı olacağı kabul edilmiş olmakla birlikte, bu işlemin kötüye kullanılmasını önlemek ve sermaye piyasası düzeninin korunmasını sağlamak amacıyla oldukça ayrıntılı bir düzenleme rejimi tesis edilmiştir. Ancak Kurul tarafından getirilen basın açıklamaları ve ilke kararları ile bu rejimden zaman zaman çıkıldığı görülmektedir. Pay geri alım programları hem şirketlerin sermaye politikalarını uygulamada hem de şirketin borsadaki pay değerlerine ilişkin istikrara katkı sunmada önemli araçlar olmakla birlikte; şeffaflık, eşitlik ve hesap verebilirlik ilkeleri ile dengelenmedikleri takdirde, piyasa güvenliğini ve yatırımcı haklarını tehdit edebilecek potansiyele de sahiptir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine in detail the acquisition of own shares by joint stockcompanies, with a particular focus on“share buyback programs”regulated under capitalmarkets legislation. In the first part of the study, the conceptual framework of own share acquisitionby joint stock companies is outlined. The underlying objectives of such transactions, thepotential benefits they may provide (such as signaling effect, liquidity management,protection against hostile takeovers), and the possible drawbacks they may cause (suchas violation of the principle of equal treatment, prohibition of capital return, risk of marketmanipulation, etc.) are evaluated. Additionally, this section elaborates on the historicaldevelopment of own share acquisitions in Turkish law and the legal framework under the Turkish Commercial Code No. 6102, explaining the limits and methods of acquisition(e.g., stock exchange purchases, fixed price tenders, accelerated share repurchases) withillustrative examples. The second part of the study analyzes in depth the acquisition of own shares bypublicly held joint stock companies within the scope of capital markets law. Within theframework of the Capital Markets Law No. 6362 and the Communiqué on Buy-BackedShares (II-22.1) issued based on this Law, the legal infrastructure of buyback programs,the required elements of these programs, authorization procedures, transaction limits,rights associated with repurchased shares, and the disposal of such shares are addressed.In addition, temporary exemptions introduced through various press releases andprinciple decisions of the Capital Markets Board are also examined. The final part of the study assesses the relationship between share buybackprograms and public disclosure obligations, as well as capital markets crimes (insidertrading and market manipulation). In this context, it is questioned whether share buybackprograms qualify as public disclosure documents, and whether incomplete or incorrect disclosures may lead to legal liability under Article 32 of the Capital Markets Law.Furthermore, cases that do not constitute insider trading or market manipulation underthe relevant Communiqué are discussed. In conclusion, although it is accepted that publicly held joint stock companies mayacquire their own shares within the framework of limited permissibility, a detailedregulatory regime has been established to prevent abuse and to preserve the integrity ofthe capital markets. However, it is observed that this regime is occasionally relaxedthrough press releases and principle decisions issued by the Capital Markets Board. Whileshare buyback programs serve as important tools both for implementing corporate capitalpolicies and contributing to the stability of a company's share price on the stock market,they also carry the potential to undermine market security and investor rights unlessbalanced by the principles of transparency, equality, and accountability.
Benzer Tezler
- Anonim şirketlerde pay sahibinin kâr payı hakkı
Shareholder's righ to dividend in joint stock companies
KEREM ÇELİKBOYA
- Minority shareholder activism in Turkey
Türkiye'de azınlık pay sahibi aktivizmi
BEYZA NUR BİLEN
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Hukukİstanbul Medeniyet ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MELTEM KARATEPE KAYA
- Demir çelik sektörü ve demir çelik sektöründe sermaye maliyeti
Iron and steel sector and cost of capital in iron and steel sector
ALİ DİKMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
İşletmeMarmara ÜniversitesiSermaye Piyasası ve Borsa Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MAHMUT HAYATİ ERİŞ
- Halka açık anonim şirketlerde pay sahibi aktivizmi
Shareholder activism in public corporations
CANSU CİNDORUK
- Anonim şirketlerde güç boşluğu sorunu ve çözüm yolları
Power gap problem and solutions in joint stock companies
İZGİ ÖNGÜNŞEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HukukDokuz Eylül ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YAŞAR CAN GÖKSOY