Mahremiyet gerektiren kişisel bakım becerilerinin zihinsel yetersizlikten etkilenen yetişkin bireylere kazandırılmasında aile eğitim programının etkililiği
Effectiveness of family education program in teaching personal care skills requiring privacy to adults with intellectual disability
- Tez No: 989233
- Danışmanlar: PROF. DR. YUSUF ZİYA TAVİL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Bireyselleştirilmiş aile hizmet planı, Genç yetişkinler, Kişisel bakım, Mahremiyet, Zihinsel engelliler, Özbakım, Özel eğitim, Individualized family service plan, Young adult, Personal care, Privacy, Mentally retardation, Self-care, Special education
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Özel Eğitim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada genel amaç; Mahremiyet Gerektiren Kişisel Bakım Becerilerinin Kazandırılmasına Yönelik Aile Eğitim programının, araştırmaya katılan annelerin mahremiyet gerektiren kişisel bakım becerilerini öğretme basamaklarını edinip, uygulama düzeylerinde etkili olup olmadığı ve zihinsel yetersizlikten etkilenen yetişkin yaştaki bireylerin ise, anneleri tarafından kendilerine öğretilen (mahremiyet gerektiren) kişisel bakım becerilerini edinim düzeyleri ve edindikleri becerileri sürdürme düzeylerindeki etkililiğini belirlemektir. Genel amaca ek olarak programa katılan zihinsel yetersizlikten etkilenen yetişkin bireylerin ailelerinin araştırma sürecine ve sürecin etkililiğine ilişkin görüşleri belirlenmiştir. Bu amaçlara yönelik olarak, araştırmanın iki bağımlı değişkeni bulunmaktadır. Bağımlı değişkenlerden ilki,“araştırmaya katılan ailelerin mahremiyet gerektiren kişisel bakım becerilerini öğretme basamaklarını uygulama düzeyleri”, araştırmanın ikinci bağımlı değişkeni ise“zihinsel yetersizlikten etkilenen yetişkin yaştaki bireylerin, aileleri tarafından kendilerine öğretilen mahremiyet gerektiren kişisel bakım becerilerini edinim düzeyleri ve bu edindikleri becerileri sürdürme düzeyleridir”. Araştırmanın bağımsız değişkeni ise Mahremiyet Gerektiren Kişisel Bakım Becerilerinin Öğretildiği Aile eğitim Programıdır. Bu nedenle araştırmanın 2 deney süreci bulunmaktadır. Deney süreçlerinin ilkinde zihinsel yetersizlikten etkilenmiş çocuğu olan 3 anne yer alırken, ikinci deney sürecinde ilgili annelerin yetişkin yaşta ki kız çocukları yer almıştır. Araştırmanın birinci deney sürecinde, denekler arası yoklama evreli çoklu yoklama deseni kullanılırken; ikinci deney sürecinde beceriler arası yoklama evreli çoklu yoklama deseni kullanılmıştır. Araştırma sürecinde, ailelere zihinsel yetersizlikten etkilenen çocuklarına mahremiyet gerektiren kişisel bakım becerilerini öğretim basamaklarını edinmeleri amacıyla“video-model destekli aile eğitim programı”geliştirilmiştir. Uygulanması beş oturumda gerçekleştirilen ve araştırmacı tarafından geliştirilen program ailelere uygulanmış ve araştırmaya katılan tüm ailelerin ölçütü karşılamasının ardından, çocuklarına mahremiyet gerektiren“banyo yapma, vücutta istenmeyen tüyleri temizleme ve menstural bakım yapma (ped değiştirme)”kişisel bakım becerilerini öğretmişlerdir. Bu çalışma neticesinde, geliştirilen aile eğitim programının, çalışmaya katılan ailelerin mahremiyet gerektiren kişisel bakım becerilerini yetişkin yaştaki çocuklarına edindirme ve uygulama basamaklarında etkili olduğu, zihinsel yetersizlikten etkilenen bireylerin ise aileleri tarafından kendilerine öğretimi gerçekleştirilen kişisel bakım becerilerini edindikleri ve edindikleri bu becerileri öğretimden 3, 5 ve 7 hafta sonra da sürdürebildikleri belirlenmiştir. Bunların yanı sıra, programa katılan zihinsel yetersizlikten etkilenmiş bireylerin ailelerinin araştırma süreçlerine ve sürecin etkililiğine dair görüşlerinin yüksek düzeyde olumlu olduğu, benzer çalışmalarda yer almak istedikleri ve bu tür eğitimlerin yaygınlaştırılması gerektiğini düşündüklerine ilişkin görüş bildirdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Tespit edilen bulgular ışığında veriler, alan yazın ile desteklenerek tartışılmış ve hem uygulamaya hem de ilerideki araştırmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The general purpose of this study is to determine whether the Family Education Program for Acquiring Personal Care Skills Requiring Privacy is effective in the mothers participating in the study in terms of acquiring the steps of teaching personal care skills requiring privacy and in terms of their application levels, and the effectiveness of adult individuals affected by mental disability in terms of acquiring personal care skills (requiring privacy) taught to them by their mothers and in maintaining the skills they have acquired. In addition to the general purpose, the opinions of the families of adult individuals affected by mental disability participating in the program regarding the research process and the effectiveness of the process were determined. For these purposes, the study has two dependent variables. The first of the dependent variables is“the level of implementation of the steps of teaching personal care skills that require privacy by the families participating in the study”, and the second dependent variable of the study is“the level of acquisition of personal care skills that require privacy taught to adults affected by mental disabilities by their families and the level of maintenance of these acquired skills”. The independent variable of the study is the Family Education Program in Which Personal Care Skills Requiring Privacy Are Taught. Therefore, the study has two experimental processes. While 3 mothers with children affected by mental disabilities took part in the first experimental process, the adult daughters of the mothers in question took part in the second experimental process. In the first experimental process of the study, a multiple probe design with probe phases between subjects was used; in the second experimental process, a multiple probe design between skills was used. In the research process, a“video-model supported family education program”was developed in order for families to acquire the steps of teaching personal care skills that require privacy to their children affected by mental retardation. The program, which was implemented in five sessions and developed by the researcher, was applied to the families and after all families participating in the study met the criteria, they taught their children personal care skills such as“bathing, performing menstrual care (changing pads), and removing unwanted body hair”. As a result of this study, it was determined that the developed family education program was effective in the stages of the families participating in the study acquiring and implementing personal care skills that require privacy to their adult children, and that individuals affected by mental disabilities acquired personal care skills taught to them by their families and were able to maintain these skills. In addition, it was concluded that the families of individuals affected by mental disabilities participating in the program had positive views on the research processes and the effectiveness of the process and expressed their views that they wanted to take part in similar studies. In the light of the findings, the data were discussed with the support of the literature and suggestions were made for both application and future research.
Benzer Tezler
- Yoğun bakım ünitelerinde çalışan hemşirelerin ve bu ünitelerden hizmet alan hastaların hastamahremiyetine ilişkin görüşleri
The views of the nurses working at intensive care units and the patients having services from these units on patient privacy
SERPİL AKGÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
HemşirelikHacettepe ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVİLAY ŞENOL ÇELİK
- Post-flânerie: Altering rhythm, visual attention, and experience during walking in hybrid public space
Post-flanörlük: Hibrit kamusal mekânda yürürken değişen ritim, görsel dikkat ve deneyim
GÖRSEV ARGIN UZ
Doktora
İngilizce
2023
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HANDAN TÜRKOĞLU
PROF. DR. BURAK PAK
- Transition from temporary to permanent habitation: a qualitative exploration of socio-spatial practices in Silivri caravan park
Geçicilikten kalıcılığa doğru bir süreç: Silivri karavan parkı yerleşimcilerinin sosyo-mekansal pratikleri üzerine nitel bir araştırma
İDİL AKKUZU
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET EMİN ŞALGAMCIOĞLU
DR. ÖĞR. ÜYESİ BERRAK KARACA ŞALGAMCIOĞLU
- User experience assessment in aircraft economy class; inflight comfort aspects for passengers attending an infant
Uçak ekonomi sınıfında kullanıcı deneyimi; bebekli yolcular için uçuş konfor etmenleri
DİLCU SALİHOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Sivil Havacılıkİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Ürünleri Tasarımı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EKREM CEM ALPPAY
- Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi
Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque
EVREN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE