Bir üniversite hastanesinde çalışanların sosyal medya bağımlılığının aşı karşıtlığı üzerine etkisi
The impact of social media addiction on vaccine hesitancy among employees of a university hospital
- Tez No: 989599
- Danışmanlar: PROF. DR. TAHSİN ÇELEPKOLU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Sosyal medya, Aşı karşıtlığı, Sağlık çalışanları, Bağımlılık, Aşı, Social media, Vaccine hesitancy, Health personnel, Addiction, Vaccination
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Aşı karşıtlığının giderek arttığı günümüzde, sosyal medya aracılığıyla yayılan yanlış bilgilerin halk sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri dikkat çekmekte ve bu durum sağlık çalışanlarının tutumlarını da etkilemektedir. Çalışmamızın amacı, bir üniversite hastanesinde görev yapan sağlık çalışanlarının sosyal medya bağımlılığı düzeylerinin aşı karşıtlığı tutumları üzerindeki etkisini değerlendirmektir. Materyal ve Metot: Bu tanımlayıcı ve kesitsel araştırma, Aralık 2024-Mart 2025 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde görev yapan sağlık çalışanları üzerinde yürütülmüştür. Örneklem büyüklüğü 493 olarak belirlenmiş ve çalışmaya gönüllü olarak katılan 505 kişi dâhil edilmiştir. Veriler, araştırmacılarca hazırlanan tanımlayıcı bilgi formu, Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği (SMBÖ) ve Aşı Karşıtlığı Ölçeği (AKÖ) kullanılarak çevrim içi ve yüz yüze anket yöntemiyle toplanmıştır. Veriler SPSS 27.0 programında analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya 505 sağlık çalışanı katılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 33,3±7,7 yıl, %53,3'ü kadındır. Katılımcıların %59,8'i doktor, %40,2'si hemşiredir. Sosyal medya hesabı bulunma oranı %92,7 olup en sık kullanılan platformlar WhatsApp (%89,9), Instagram (%74,3) ve YouTube (%66,5)'tir. AKÖ toplam puanı 43,38±15,57, SMBÖ toplam puanı 51,38±14,04 olarak bulunmuştur. Kadınların, hemşirelerin ve cerrahi birim çalışanlarının AKÖ puanları anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Twitter, Telegram ve WhatsApp kullananlarda AKÖ puanlarının daha düşük olduğu saptanmıştır (p<0,05). SMBÖ açısından bekarların, çocuk sahibi olmayanların ve sosyal medya hesabı olanların puanları anlamlı olarak daha yüksektir (p<0,001). Instagram, Twitter, Telegram ve YouTube kullanıcılarında sosyal medya bağımlılığı düzeyi anlamlı olarak artmıştır (p<0,001). Korelasyon analizine göre yaş ile SMBÖ toplam puanı arasında negatif yönde anlamlı ilişki (r=-0,206; p<0,001), SMBÖ ile aşı karşıtlığı arasında pozitif yönde zayıf bir ilişki (r=0,100; p=0,025) bulunmuştur. Ölçeklerin iç tutarlılık katsayıları yüksektir (AKÖ α=0,945; SMBÖ α=0,900). Sonuç: Çalışmamızda, sağlık çalışanlarında sosyal medya bağımlılığı düzeyi arttıkça aşı karşıtlığı eğiliminin de yükseldiği belirlenmiştir. Özellikle kadınlar, hemşireler ve cerrahi birim çalışanlarında aşı karşıtlığı tutumlarının daha belirgin olduğu saptanmıştır. Sağlık çalışanlarında dijital sağlık okuryazarlığını artıracak ve sosyal medyada yanlış bilgiye maruziyeti azaltacak farkındalık eğitimleri planlanmalı, güvenilir bilimsel içeriklerin dijital platformlarda görünürlüğü güçlendirilmelidir.
Özet (Çeviri)
Background and Aim: In recent years, the negative impact of misinformation spread through social media on public health has become increasingly evident, contributing to the growing trend of vaccine opposition and influencing healthcare workers' attitudes. This study aimed to evaluate the effect of social media addiction levels on vaccine opposition attitudes among healthcare workers employed at a university hospital. Materials and Methods: This descriptive and cross-sectional study was conducted between December 2024 and March 2025 at Dicle University Faculty of Medicine Hospital. The sample size was calculated as 493, and a total of 505 volunteers were included in the study. Data were collected through a researcher-designed sociodemographic questionnaire, the Social Media Addiction Scale (SMAS), and the Vaccine Opposition Scale (VOS) using both online and face-to-face surveys. Statistical analyses were performed using SPSS version 27.0. Results: A total of 505 healthcare workers participated in the study, with a mean age of 33.3±7.7 years; 53.3% were female. Of the participants, 59.8% were physicians and 40.2% were nurses. The rate of having a social media account was 92.7%, with WhatsApp (89.9%), Instagram (74.3%), and YouTube (66.5%) being the most frequently used platforms. The mean total VOS score was 43.38±15.57, and the mean total SMAS score was 51.38±14.04. Vaccine opposition scores were significantly higher among women, nurses, and surgical unit employees (p<0.05). Participants using Twitter, Telegram, and WhatsApp had significantly lower vaccine opposition scores (p<0.05). Social media addiction levels were significantly higher among single, childless participants and those with social media accounts (p<0.001). Users of Instagram, Twitter, Telegram, and YouTube had significantly higher social media addiction levels (p<0.001). Correlation analysis revealed a negative relationship between age and total SMAS score (r=-0.206; p<0.001) and a positive but weak relationship between SMAS and VOS scores (r=0.100; p=0.025). Internal consistency of the scales was high (VOS α=0.945; SMAS α=0.900). Conclusion: This study revealed that as social media addiction levels increase among healthcare workers, the tendency toward vaccine opposition also rises. Vaccine hesitancy was more pronounced among women, nurses, and surgical unit employees. It is recommended to implement digital health literacy and awareness training programs to reduce exposure to misinformation on social media and to enhance the visibility of reliable, evidence-based content on digital platforms.
Benzer Tezler
- Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesinde çalışan asistan hekimlerde sosyal medya bağımlılık düzeyi ve yaşam kalitesi arasındaki ilişki
The relationship between social media addiction level and quality of life in residents working at Çukurova University Faculty of Medicine Balcali Hospital
MEHMET SAİT KILIÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiÇukurova ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ESRA SAATÇI
- 18-65 yaş arası bireylerin HPV ve HPV aşısı ile ilgili bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi
Assessment of knowledge levels regarding HPV and HPV vaccine among individuals aged 18–65
BETÜL ÇOBAN AYDIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BERRİN TELATAR
- COVID-19 döneminde sağlık çalışanlarının karşılaştığı psikososyal sorunlar
Psychosocial problems faced by healthcare professionals during COVID-19
BÜŞRA VANLIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Sağlık Kurumları YönetimiAvrasya ÜniversitesiSağlık Kurumları İşletmeciliği ve Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİL İBRAHİM İMAMOĞLU
- Bir üniversite hastanesinde çocuk sağlığı ve hastalıkları poliklinikleri'ne başvuran çocukların annelerinin anne sütü ve emzirme hakkındaki bilgi düzeyleri
The levels of knowledge of the mothers of children applying to the children's health and diseases polyclinics in a university hospital on breast milk and breastfeeding
İREM ARSLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEJAT DEMİRCAN
- Sağlık çalışanlarının sağlıkta şiddet üzerine değerlendirmeleri: Bir üniversite hastanesi örneği
Health workers' assessments on violence in health: A university hospital example
HATİCE ÜZÜMCÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sağlık Kurumları YönetimiSivas Cumhuriyet ÜniversitesiSağlık Kuruluşları Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH MISIRLIOĞLU