Immanent critique and utopia in Adorno
Adorno'da içkin eleştiri ve ütopya
- Tez No: 990421
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BARIŞ PARKAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Felsefe Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Marx ve Adorno'nun eleştiri tarzlarını ve bu eleştiri tarzlarından kaynaklanan ütopya kavramını incelemektedir. Bu tezin de önerdiği üzere, onların eleştiri yöntemi temelde Hegelci içkin eleştiridir ve buna göre, ütopya açısından geleceğe dair sınırlı bir hayal gücü anlayışını paylaşmaktadırlar. Onların ne tür bir eleştiri önerdiklerini anlamak için, teze Hegelci içkin eleştiri üzerine bir incelemeyle başlıyorum. Ardından, Adorno'nun Hegelci içkinliğe ne tür revizyonlar getirdiğini göstermeye çalışıyorum. Adorno için Hegel'in içkinliği, hiçbir tikel öğenin diğerlerinden farklılaşamayacağı bir totalite sonuçlanır ve o bunu özdeşlikçi düşünme olarak nitelendirir. Bu totaliteyi önlemek için Adorno, bahsedilen farklılaşma lehine, öğelerin birbirlerine karşı üç ayrı fazlalık içerdiği farklı bir özne ve nesne ontolojisi önerir. Birinci fazlalık, evrensele göre tikel olanın fazlalığıdır; ikinci fazlalık, nesnenin özneye göre fazlalığı olarak kavramsal olmama durumudur; üçüncü fazlalık ise öznenin nesneye göre fazlalığı olarak spontanlıktır. Adorno, bu şekilde hem nesneye hem de özneye daha fazla özgürlük tanıdığını düşünür. Ancak, unsurlar arasındaki farklılıkları korumaya çalışırken, aynı zamanda aralarındaki içkin ilişkiyi, kendi deyimiyle, yakınlığı da korumaya çalışır. Nihayetinde tezin ana argümanı olarak, Adorno'nun yarattığı üç fazlalıkla birlikte, yönteminin hala Marx'ın yöntemiyle uyumlu olduğunu öne sürüyorum.
Özet (Çeviri)
This study investigates the styles of critique in Marx and Adorno, and the concept of utopia stemming from their styles of critique. As this thesis suggests, their method of critique is fundamentally the Hegelian immanent critique, according to which, they share a restricted imagination of the future in terms of utopia. To understand what kind of critique they suggest, I begin with an investigation on the Hegelian immanent critique. Afterwards, I try to show what kinds of revisions Adorno brings to the Hegelian immanence. For Adorno, Hegel's immanence is a totality in which no individual element can differentiate itself from the others, which he considers as a mark of identity-thinking. To prevent this totality, Adorno suggests a different ontology of the subject and the object including three surpluses of the elements to each other in favor of differentiation. The first surplus is the surplus of the particular to the universal, while the second one is non-conceptuality as a surplus of the object to the subject, and the third one is spontaneity as the surplus of the subject to the object. In this way, Adorno thinks he gives more freedom to both the object and the subject. However, while trying to maintain the differences between the elements, he also tries to maintain the immanent relationship between them, in his words, affinity. As the main argument of the thesis, I suggest that with all three surpluses Adorno creates, his method is coherent with Marx.
Benzer Tezler
- Origins of critique: Subject, rationality and praxis in critical theory"
Kritik'in kökenleri: Eleştirel teori'de birey, rasyonelite ve praxis"
ONUR ÖZDEMİR
- Invited sojourners: A survey of the translations into Turkish of non-fiction left books between 1960 and 1971
Davetli misafirler: 1960 ile 1971 arasında Türkçeye çevrilen, kurgusal nitelikte olmayan sol kitaplara dair bir inceleme
ERKAL ÜNAL
- Thinking without the subject: Nietzsche's critique of Cartesian and Kantian subjectivity
Öznesiz düşünmek: Nietzsche'nin Kartezyen ve Kantçı öznellik eleştirisi
KIVILCIM İLBAŞI
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
FelsefeOrta Doğu Teknik ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİF ÇIRAKMAN
- Frankfurt Okulu'nun araçsal akıl ve pozitivizm eleştirisi
The critique of instrumental reason and positivism of Frankfurt School
BERNA YEŞİLYURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Felsefeİstanbul Bilgi ÜniversitesiKarşılaştırmalı Edebiyat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FERDA KEMAL KESKİN
- Eleştiri, özgürleştirici ilgi ve deneyim: Horkheimer, Habermas ve Benjamin üzerinden felsefi bir okuma
Critique, emancipatory interest and experience: A philosophical study through Horkheimer, Habermas and Benjamin
HÜSEYİN METİN TOKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
FelsefeMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KURTUL GÜLENÇ