Geri Dön

Social capital, social cohesion and resilience among earthquake survivors: The case of container cities

Depremzedelerde sosyal sermaye, sosyal uyum ve dayanıklılık: Konteyner kent örneklemi

PDF İndir

  1. Tez No: 990488
  2. Yazar: TUĞBA ÖKSÜZ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA POLAT, PROF. DR. İBRAHİM AKGÜN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: İşletme, Business Administration
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: İngilizce
  9. Üniversite: Ostim Teknik Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Uluslararası İşletme Yönetimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırma, 06 Şubat depremleri sonrasında Hatay, Kahramanmaraş, Adıyaman, Malatya, Gaziantep, Osmaniye ve Adana'daki konteyner kentlerde yaşayan afetzedelerin sosyal sermaye, sosyal uyum ve psikolojik dayanıklılık düzeylerini incelemektedir. Çalışmada ayrıca bu üç kavram arasındaki ilişkiler analiz edilmiş ve çeşitli demografik, ekonomik, barınma ve deprem deneyimi değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar test edilmiştir. Karmaşık sosyal yapılar içeren konteyner kent bağlamında yürütülen bu çalışma, sosyal sermaye ve sosyal uyum ölçeklerinin Türkçe uyarlamasını ilk kez gerçekleştirmiş; faktör yapılarının bağlamsal olarak değiştiğini ortaya koymuştur. Araştırma sonucunda yakın çevre ilişkilerini temsil eden bağlayıcı sosyal sermayenin yüksek, farklı gruplar arası etkileşimi ifade eden köprü kurucu ve kurumlarla ilişkileri içeren bağlantılandırıcı sosyal sermayenin ise düşük düzeyde olduğu belirlenmiştir. Sosyal uyumun üç alt boyutu kimlik, dış gruba yönelik tutumlar ve toplumsal katılım/entegrasyon orta düzeyde bulunmuş olup, aidiyet ve güven mekanizmalarının geçici yaşam koşullarından etkilendiği görülmüştür. Psikolojik dayanıklılık da genel olarak orta düzeydedir; ancak dayanıklılık düzeylerinin illere göre anlamlı farklılık gösterdiği, özellikle Adana'nın diğer illere kıyasla sistematik olarak daha düşük puan aldığı belirlenmiş ve bunun bağlamsal ve çevresel faktörlerle ilişkili olabileceği değerlendirilmiştir. Maneviyata yönelim boyutunun ise daha baskın olduğu saptanmıştır. Analizler, sosyal sermaye ve sosyal uyumun psikolojik dayanıklılığı anlamlı biçimde yordadığını göstermiştir. Sosyal sermaye–sosyal uyum ilişkisi pozitif ve güçlüdür. Cinsiyet, yaş ve eğitim değişkenlerinde anlamlı farklılık bulunmazken; gelir düzeyi sosyal sermaye ve dayanıklılık üzerinde etkili olmuştur. Yakınını kaybeden katılımcıların sosyal uyumu daha düşük, psikolojik dayanıklılığı ise daha yüksek bulunmuştur. Konteyner kentte kalma süresine ilişkin bulgular, literatürde tanımlanan U-eğrisi uyum modeline (Lysgaard, 1955) benzer bir örüntü gösterirken; çalışmanın kesitsel tasarımı nedeniyle bu örüntü bireysel seviyedeki zamansal uyum süreçleri yerine, afet sonrası iyileşmenin farklı aşamalarındaki gruplar arasındaki yapısal ve bağlamsal farklılıklar bağlamında anlaşılmıştır. Deprem sonrası gönüllülüğe katılımın tüm değişkenlerde anlamlı olumlu etkisi olduğu tespit edilmiş olup, gönüllülüğün afet sonrası hem toplumsal uyumu hem de bireysel dayanıklılığı güçlendiren en önemli koruyucu faktörlerden biri olduğu görülmüştür. Bu çalışma, afet sonrası topluluk dinamiklerinin anlaşılmasına katkı sunmakta; sosyal sermaye, sosyal uyum ve dayanıklılığın birlikte ele alınmasının afet sonrası iyileşme safhasında politika geliştirme süreçleri için kritik olduğunu göstermektedir. Elde edilen sonuçlar, ortak travma deneyimi, çevresel koşullar, ekonomik istikrar, kurumsal güven ve gönüllülük gibi unsurların konteyner kentlerdeki uyum süreçlerini karşılıklı olarak şekillendirdiğini ortaya koymakta ve afet sonrası geçici barınma üzerine yapılan literatüre önemli katkılar sağlamaktadır.

Özet (Çeviri)

This study examines the levels of social capital, social cohesion, and psychological resilience among earthquake survivors living in container cities in Hatay, Kahramanmaras, Adıyaman, Malatya, Gaziantep, Osmaniye, and Adana following the February 06 earthquakes in Türkiye. The relationships among these three constructs were analyzed, and differences based on demographic, economic, housing, and earthquake-experience variables were tested. Conducted in the complex social environment of container settlements, this study is the first Turkish adaptation of the social capital and social cohesion scale, revealing context-dependent changes in their factor structures. Findings indicate that bonding social capital is relatively high, whereas bridging and linking social capital remain low, reflecting challenges in intergroup interaction and institutional trust. The three dimensions of social cohesion, identity, attitudes toward out-groups, and community participation/integration were at moderate levels, suggesting that temporary living conditions weaken belonging and trust mechanisms. Psychological resilience also appeared at a moderate level, with spirituality-oriented coping being particularly prominent. Additionally, resilience levels varied significantly across provinces, with Adana receiving systematically lower scores, highlighting the influence of contextual and environmental factors on psychological well-being. Analyses showed that both social capital and social cohesion significantly predict psychological resilience, and that the relationship between social capital and social cohesion is strong and positive. No significant differences emerged based on gender, age, or education; however, income level significantly affected both social capital and resilience. Participants who lost close family members reported lower social cohesion but higher psychological resilience. Findings regarding duration of residence in container cities were consistent with a U-curve–like pattern described in the adaptation literature (Lysgaard, 1955); however, given the cross-sectional design of the study, this pattern should be interpreted as reflecting structural and contextual differences between groups at different stages of the post-disaster recovery process rather than individual longitudinal adaptation trajectories. Participation in volunteer activities after the earthquake had a significant positive effect on all three variables, confirming that volunteering is one of the strongest protective factors for community cohesion and psychological recovery. Overall, the study enhances understanding of post-disaster community dynamics and shows that assessing social capital, social cohesion, and resilience together is crucial for creating effective post-disaster recovery policies and community-based strategies. The results emphasize that shared trauma, environmental conditions, economic stability, institutional trust, and voluntarism interactively shape adaptation processes in container cities, making this study a significant contribution to the literature on post-disaster temporary settlements.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    988117

    GSM baz istasyonlarının sürdürülebilir enerji ihtiyacı için taşınabilir radyoizotop termoelektrik jeneratör (RTG) tasarımı

    Sustainable GSM base station energizing using portable radioisotope thermoelectric generator (RTG) design

    ERDEM HAYAT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Enerjiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Nükleer Araştırmalar Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İSKENDER ATİLLA REYHANCAN

  2. Tez No

    745668

    Birleşme ve satın almaların değişim yönetimi açısından incelenmesi: Bir banka örneği

    Examination of mergers and acquisitions in terms of change management: A bank example

    BURAK PEKCAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    İşletmeİstanbul Teknik Üniversitesi

    İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FATMA KÜSKÜ AKDOĞAN

  3. Tez No

    995385

    The role of informal governance and clan-based systems in state resilience and collapse: A case study of Somalia from 1980 to the present

    Enformel yönetişim ve klan temelli sistemlerin devletin dirençliliği ve çöküşündeki rolü: 1980'den günümüze Somali üzerine bir vaka çalışması

    MOHAMED OMAR ABDULLAHI

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2026

    Siyasal Bilimlerİstanbul Ticaret Üniversitesi

    Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ AYFER GENÇ YILMAZ

  4. Tez No

    931634

    Urban psychology: Evaluatıng the nexus between urban well-beıng and plannıng over the case of kuzguncuk

    Kent psikolojisi: kentsel refah ve planlama ilişkisinin kuzguncuk örneği üzerinden değerlendirilmesi

    BAN QUSAY SHAREEF ALDARWISH

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik Üniversitesi

    Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. İMGE AKÇAKAYA WAITE JR

  5. Tez No

    706851

    Mahalle kültürünü sürdürebilmek ve yeni bir kavram arayışı olarak sosyal dayanıklı mahalle: Kurtuluş-Feriköy örneği

    Maintaining neighborhood culture and as a new concept searching socially resilient neighborhood: Kurtulus-Ferikoy case

    SELİN TURAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik Üniversitesi

    Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HATİCE AYATAÇ

Geri Dön