Foliküler gelişim: Gruplar halinde mi devamlı mı? Prospektif gözlemsel çalışma
Follicular recruitment: Does follicular recruitment occur in groups or continuously? A prospective observational study
- Tez No: 990542
- Danışmanlar: PROF. DR. BARIŞ ATA
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Kadın Hastalıkları ve Doğum, Obstetrics and Gynecology
- Anahtar Kelimeler: Folikül, Ultrasonografi, Yapay zeka okuryazarlığı, Follicles, Ultrasonography, Artificial intelligence literacy
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Koç Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, üreme çağındaki sağlıklı kadınlarda antral folikül gelişiminin menstrüel siklus boyunca aralıklı dalgalar hâlinde mi yoksa kesintisiz bir biçimde mi gerçekleştiğini araştırmaktır. Yöntemler: Bu tek merkezli prospektif gözlemsel çalışma, Ağustos 2024 – Nisan 2025 tarihleri arasında yürütülmüştür. 18–38 yaş aralığında, düzenli adet gören, sağlıklı 20 gönüllü kadın 3 ay boyunca 3 günde bir transvajinal ultrasonografi (TVUSG) ile takip edilmiştir. Toplam 598 muayene yapılmıştır. Folikül sayımları yapay zekâ destekli Folliscan yazılımı kullanılarak yapılmış, elde edilen sonuçlar manuel ölçümlerle karşılaştırılmıştır. Zamana bağlı toplam antral folikül sayıları için rassal kesişim tanımlanmış, düzenli döngüsel paternlerin varlığı oto-korelasyon (ACF) ve spektral analiz yöntemleriyle test edilmiştir. Ayrıca, doğrusal (lineer), polinomik, doğal kübik spline ve Fourier/sinüsoidal fonksiyonlar karşılaştırılmış; seri bağımlılık için AR(1) (otoregresif korelasyon) yapısı eklenmiş, Akaike (AIC), Bayesyen Bilgi Kriterleri (BIC), kök ortalama kare hatası (RMSE), R2- marjinal ve artık standart sapması(σ) kullanılarak en iyi uyum gösteren model belirlenmeye çalışılmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 27,9 ± 4,4yıl, VKİ ortalaması 22,7 ± 3,1kg/m2 ve medyan AMH düzeyi 2,83(2,04–3,68) ng/mL'dir. Toplam antral folikül sayısının (AFC) zaman serileri incelendiğinde, kısa dönemli osilasyonların dışında belirgin periyodik bir dalga paterni saptanmamıştır. Otokorelasyon fonksiyonu (ACF) ardışık ölçümler arasında zayıf ancak kısa süreli pozitif korelasyon bulunduğunu, bu da folikül sayısındaki değişimlerin kısa vadede ilişkili, ancak uzun vadede bağımsız ve döngüsel olmayan bir yapı sergilediğini göstermiştir. Spektral analizde anlamlı tek bir dominant frekans piki gözlenmemiştir. Doğrusal karma etkili modellerde zaman değişkeni için lineer, polinomik, doğal kübik spline ve sinüsoidal fonksiyonlar denenmiştir. En düşük AIC (4293), BIC (4329), RMSE (8.67) ve σ (8.85) değerlerine sahip AR(1)+ spline modeli, diğer alternatiflerden yalnız minimal olarak daha iyi uyum göstermiştir (R2- marjinal (0.07)). Buna rağmen bir patern göstermek için yetersizdir. Bu bulgular, antral folikül gelişiminin 90 gün boyunca düzenli dalgalar göstermediğini, bireyler arasında farklı zamanlarda ortaya çıkan sürekli ve stokastik bir süreç olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study was to investigate whether antral follicular recruitment in healthy reproductive-age women occurs intermittently in waves throughout the menstrual cycle or continuously. Methods: This single-center prospective observational study was conducted between August 2024 and April 2025. Twenty healthy volunteers aged 18–38 years with regular menstrual cycles were monitored for three months by transvaginal ultrasonography (TVUSG) performed every three days, resulting in a total of 598 examinations. Follicle counts were obtained using the AI-assisted Folliscan software and compared with manual measurements. A random intercept was defined for time-dependent total antral follicle counts, and the presence of regular cyclical patterns was tested using autocorrelation (ACF) and spectral analysis methods. In addition, linear, polynomial, natural cubic spline, and Fourier/sinusoidal functions were compared. An autoregressive correlation structure (AR(1)) was incorporated to model serial dependence, and model fit was assessed using Akaike Information Criterion (AIC), Bayesian Information Criterion (BIC), Root Mean Square Error (RMSE), marginal R2, and residual standard deviation (σ). Results: The participants' mean age was 27.9 ± 4.4 years, mean BMI was 22.7 ± 3.1 kg/m2, and median serum AMH level was 2.83 (2.04–3.68) ng/mL. Examination of the total antral follicle count (AFC) time series revealed no distinct periodic wave pattern other than short-term oscillations. The autocorrelation function (ACF) indicated a weak but short-term positive correlation between consecutive measurements, suggesting that follicle count fluctuations were related in the short term but independent and non-cyclical over longer intervals. Spectral analysis revealed no single dominant frequency peak. In linear mixed-effects models, time was modeled using linear, polynomial, natural cubic spline, and sinusoidal functions. The AR(1) + spline model, which achieved the lowest AIC (4293), BIC (4329), RMSE (8.67), and σ (8.85) values, demonstrated a slightly better fit than alternative models (marginal R2 = 0.07), yet was insufficient to show a structured pattern. These findings indicate that antral follicular development does not exhibit regular cyclical waves throughout 90 days but rather represents a continuous and stochastic process that varies among individuals and occurs at different time points.
Benzer Tezler
- Kronik fizyolojik stres uygulamasının sıçan ovaryumlarında foliküler gelişim ve oosit rezervi üzerine etkileri:IGF1, AMH ve BCL-2'nin rolü
Effect of chronic physiological stress on the follicular development and oocyte reserve in female rat ovary: role of IFG-1, amh and BCL-2
DENİZ MURATOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Histoloji ve EmbriyolojiTrakya ÜniversitesiMorfoloji (histoloji ve Embriyoloji) Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MELİKE SAPMAZ METİN
- Likopen ve askorbik asit'in in vitro sığır embriyo kültür medyumlarına ilavesinin embriyo gelişimi ve kalitesi üzerine etkileri
The effects of lycopene and ascorbic acid on embryo development and quality supplement in vitro bovine embryo culture mediums
SALİH NARLIÇAY
Doktora
Türkçe
2025
Veteriner HekimliğiSelçuk ÜniversitesiDölerme ve Suni Tohumlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET BOZKURT ATAMAN
- Sütçü ineklerde farklı dozlardaki prostaglandin F2alfa uygulamalarının corpus luteum ve follikül dinamiğine etkilerinin ultrasonografi ve progesteron ölçümleri ile araştırılması
The Investigation of effect of different doses of prostaglandin F2alfa applications on corpus luteum and follicular dynamic by ultrasonography and progesterone assay in dairy cows
ESRA CANOOĞLU
Doktora
Türkçe
2001
Veteriner HekimliğiAnkara ÜniversitesiVeterinerlik Doğum ve Jinekolojisi Ana Bilim Dalı
PROF.DR. RIFAT SALMANOĞLU
- Akne vulgaris hastalığının şiddetiyle uyku kalitesi arasındaki ilişkinin Pittsburgh Uyku Kalite Endeksi ve serumda oreksin-a molekül düzeyi ölçülmesi ile incelenmesi
Investigation of the relationship between the severity of acne vulgaris and sleep quality through the Pittsburgh Sleep Quality Index and measurement of serum orexin-a levels
İREM ADAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
DermatolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA EFSUN TANAÇAN
- Farklı ovaryan hiperstimülasyon sendromu (OHSS) önleme yöntemleri uygulanan hastalarda OHSS gelişme oranları ve tedavi stratejilerinin hormonal parametreler ile tedavi sonuçlarına etkisi
The effect of OHSS development rate and treatment strategies on hormonal parameters and treatment results in patients used with different ovarian hyperstimulation syndrome (OHSS) prevention methods
HALİDE GÜL AYDIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Kadın Hastalıkları ve DoğumSağlık Bilimleri ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜŞERREF BANU YILMAZ