Yeşilova Aile Sağlığı Merkezinde birimimize kayıtlı 40 ile 70 yaş arasındaki bireylerin kolorektal kanser taramaları hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge, attitudes, and behaviors regarding colorectal cancer screenings among individuals aged 40 to 70 registered at our unit in Yeşilova Family Health Center
- Tez No: 990715
- Danışmanlar: PROF. DR. TUNCAY MÜGE ALVUR, DR. ÖĞR. ÜYESİ CANAN TUZ YILMAZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Kolorektal kanser, tarama, bilgi düzeyi, birinci basamak, tutum ve davranış, Colorectal cancer, screening, knowledge level, primary care, attitudes and behaviors
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Kolorektal kanser (KRK), dünya genelinde ve Türkiye'de en sık görülen 3.kanser çeşididir. Tarama yöntemleriyle önlenebilir ancak geç tanı konduğunda ölümcül olabilen bir malignitedir. Buna rağmen toplumda tarama testlerini bilme ve yaptırma oranı beklenenden çok aşağı düzeydedir. Bunun için etkin olduğumuz nüfusta durum tesbiti yapıp gereken tedbirleri almak için aile sağlığı birimimize kayıtlı 40–70 yaş arasındaki bireylerin kolorektal kanser taramaları hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarını değerlendirdik. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel türdeki araştırma, 1303 birey arasından örnekleme ile seçilen 297 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak literatüre dayalı, sosyodemografik özellikler, yaşam tarzı, risk farkındalığı ve tarama davranışlarını içeren bir anket uygulanmıştır. Veriler SPSS 29.0 programı ile analiz edilmiştir. Değişkenler arasındaki ilişkinin istatistiksel anlamlılığı Pearson Ki-kare testi ile değerlendirilmiştir. P<0,05 istatistiksel olarak anlamlı olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların %56,9'u (n=169) kadın olup, %42,8'i (n=127) 40–49 yaş aralığındadır. KRK taramaları ile ilgili bilgi kaynağı olarak en sık aile hekimleri gösterilmiştir (%38,4). KRK tarama testlerini duyma oranı %57,6; GGK testi yaptırma oranı %31,0; kolonoskopi yaptırma oranı ise %27,6'dır. Taramayı duyma ile GGK yaptırma durumu arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p=0,000). Taramayı duyma ile kolonoskopi yaptırma arasındaki fark ise istatistiksel olarak anlamlı değildir (p=0,079). Sağlıklı yaşam alışkanlığı olan bireylerde test yaptırma oranı daha yüksektir. Tüm risk faktörlerini birden bilen olmamıştır. Yalnızca %4,4'ü (n=13) tüm kanser belirtilerini doğru olarak tanımlayabilmiştir. %86,9'u (n=258), KRK'nın erken teşhis ile tedavi edilebileceğini düşünmektedir. %58,9'u, tarama testlerinin amacına 'erken teşhis' diyerek doğru yanıt vermiştir. Sonuç: Hedef nüfusta KRK taramalarını bilme ve yaptırma düzeyi henüz istenen seviyeye ulaşmamıştır. Birinci basamakta özelllikle aile hekimlerinin toplumu bilinçlendirmesi ve taramalara yönlendirmesi en önemli adımdır.
Özet (Çeviri)
İntroduction and Aim: Colorectal cancer (CRC) is the third most common type of cancer worldwide and in Türkiye. Screening methods are preventable, but it can be unsuccessful if diagnosed late. Despite this, the rate of awareness and participation in general screening tests is significantly lower than expected. To assess the consumption required to effectively assess the status of the population, we assessed the knowledge, attitudes, and behaviors of individuals aged 40–70 registered with our family health unit regarding colorectal cancer screening. Materials and Methods: This descriptive, cross-sectional study was conducted with 297 participants selected from a sample of 1,303 individuals. A literature-based questionnaire covering sociodemographic characteristics, lifestyle, risk awareness, and screening behaviors was used as the data collection tool. Data were analyzed using SPSS 29.0. The statistical significance of the relationship between variables was assessed using the Pearson chi-square test. P<0.05 was considered statistically significant. Results: Of the participants, 56.9% (n=169) were female, and 42.8% (n=127) were between the ages of 40 and 49. Family physicians were cited as the most common source of information about CRC screening (38.4%). The rate of having heard of CRC screening tests was 57.6%, the rate of having a FOB test was 31.0%, and the rate of having a colonoscopy was 27.6%. A significant relationship was found between having heard of screening and having a FOB test (p=0.000). The difference between having heard of screening and having a colonoscopy was not statistically significant (p=0.079). The rate of having the test was higher in individuals with healthy lifestyle habits. No one knew all the risk factors. Only 4.4% (n=13) could correctly identify all cancer symptoms. 86.9% (n=258) believed that CRC could be treated with early diagnosis. 58.9% correctly answered the purpose of screening tests by saying“early diagnosis.”Conclusion: The level of awareness and participation in CRC screening among the target population has not yet reached the desired level. The most important step in primary care, especially by family physicians, is to raise public awareness and direct them to screening.
Benzer Tezler
- Tarih-i Burhaneddin-i Belhi (Lady Sheil'in anıları)
History of Burhaneddin-i Belhi (Memories of Lady Sheil)
NİHAL ÇANKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Doğu Dilleri ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiFars Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET KANAR
- Fakir Baykurt'un romanlarında sosyal hayat
The social life in Fakir Baykurt?s novels
KANAT YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Türk Dili ve EdebiyatıCumhuriyet ÜniversitesiTürk Edebiyatı Bölümü
DOÇ. DR. İSMET EMRE
- Erciş kent merkezine yönelik 1980 sonrası yapılan göçlerin mekânsal örgütlenmesinde sosyokültürel faktörlerin rolü
The role of socio-cultural factors in the spatial organization of migration to Erciş city center after 1980
HİKMET İRVEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
CoğrafyaVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiCoğrafya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ZEYDİN YILDIZ
- 2001-2021 yıllarında TRB2 Bölgesi'nde boşanma istatistikleri üzerine sosyolojik bir inceleme
A sociological investigation on divorce statistics in TRB2 Region in 2001-2021
ZEYNEP CANER
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
SosyolojiVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULLAH YEŞİLOVA
- Anonim şirket yönetim kurulu üyelerinin hukuki sorumluluk davasında taraflar
The members of the board of directors of the joint stock company the liability of the parties in the case
ALİ BULUT