Representation of sustainable development in national high school physics curriculum and textbooks in Türki̇ye
Türkiye'de ulusal ortaöğretim fizik öğretim programı ve ders kitaplarında sürdürülebilir kalkınmanın temsili
- Tez No: 991308
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖMER FARUK ÖZDEMİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Agenda 21 (UN, 1992) sürecinde ortaya konulan ve Elkington (1997) tarafından çerçevesi belirlenen“Üçlü Saç Ayağı”(Triple Bottom Line) yani çevresel, ekonomik ve sosyal boyutlarını temel almaktadır. Bu teorik zeminden hareketle, UNESCO (2017; 2020) belgelerinde tanımlanan öğrenme hedefleri ile yönergeler referans alınarak oluşturulan ve kategorize edilen alt boyutlar doğrultusunda, 2024 Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ortaöğretim fizik dersi programı ve ders kitapları bir içerik analiziyle incelenmiştir. Müfredat incelemesinde, toplam 49 öğrenme kazanımından 14'ünün (%28) sürdürülebilirlikle ilişkili olabileceğini göstermektedir. Burada dikkat çeken nokta, hem 9. hem de 10. sınıfta yedişer kazanım bulunmasıdır; bu durum planlanan müfredatta tutarlı bir dengenin gözetildiğini düşündürmektedir. Ancak ders kitapları incelendiğinde farklı bir örüntüye sahip olduğu gözlemlenmiştir. Toplam 126 bulguya ulaşılan analizde, 9. sınıf kitabında 33 olan bulgu sayısının, 10. sınıf kitabında özellikle enerji kaynakları, elektrik ve dalga mekaniği konularının etkisiyle 93'e yükseldiği görülmektedir. Bu veri, içeriğin sınıf seviyesiyle birlikte genişlediğine işaret etmektedir.Boyutların dağılımı incelendiğinde, Çevresel boyutun toplam bulguların %45.2'sini oluşturarak en baskın boyut olduğu görülmüştür. Ancak, diğer boyutların ihmal edildiğini bildiren bazı uluslararası çalışmaların aksine, bu araştırma Ekonomik (%29.4) ve Sosyal (%25.4) boyutların da belirgin oranlarda temsil edildiğini tespit etmiştir. Sonuç olarak çalışma, fizik ders kitaplarında birincil odağın çevresel kavramlar üzerinde kalmaya devam ettiğini, ancak müfredatın ekonomik ve sosyal boyutları da yapısal olarak içererek salt ekolojik bir yaklaşımdan ziyade çok boyutlu bir yaklaşım sergilediğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study is based on the“Triple Bottom Line”perspective (environmental, economic, and social), which was introduced in the Agenda 21 (UN, 1992) process and defined by Elkington (1997). Based on theoretical foundation, the extent to which sustainability is reflected in the secondary school physics course curriculum and textbooks of the“2024 Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli”were examined through content analysis. The sub-dimensions were created with reference to the learning objectives and guidelines in UNESCO (2017; 2020) documents. The curriculum review shows that 14 out of 49 learning objectives (28%) may explicitly or implicitly relate to sustainability. A key point is that there are seven objectives in the 9th grade and seven in the 10th grade. This suggests that a consistent balance was intended in the planned curriculum. However, the textbook analysis shows a different pattern. In the analysis of 126 total findings, the number of findings increased from 33 in the 9th grade physics textbook to 93 in the 10th grade physics textbook. This increase is mainly due to topics like energy resources, electricity, and wave mechanics which provide more direct opportunities to address sustainability-related issues. This data indicates that the content expands as the grade level progresses.Regarding the dimensions, the Environmental dimension is the most dominant, making up 45.2% of the total findings. However, unlike some international studies that report a neglect of other areas, this research found that Economic (29.4%) and Social (25.4%) dimensions are also represented significantly. Consequently, the study demonstrate that while the main focus in physics textbooks remains on environmental concepts, sustainability is not treated as a purely ecological issue. Actually, it indicates a multi-dimensional approach rather than a solely environmental aspect.
Benzer Tezler
- Climate change communication for meaningful youth engagement: Insights from Turkish youth
Gençliğin anlamlı katılımı için iklim değişikliği iletişimi: Türk gençliğinden içgörüler
ÖMÜR GÖZDE SEVİMLİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Bilim ve Teknolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiBilim, Teknoloji ve Toplum Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. ASLI ÖĞÜT ERBİL
- Historical representation of women in leadership: A mixed-method analysis of enablers and barriers of women's progression in higher education
Kadınların liderlikteki tarihi temsili: Kadınların yükseköğretimde ilerlemelerini kolaylaştıran ve engelleyen faktörlerin bir karma yöntem analizi
ÖZLEM BAYKAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. MERVE ZAYİM KURTAY
- Hibrit araçlarda meydana gelen yangınlar ve etkili söndürme sistemlerinin incelenmesi
An investigation into fires in hybrid vehicles and the assessment of effective fire suppression systems
CEMİL ÖZKALAY
Doktora
Türkçe
2025
Mühendislik BilimleriSakarya ÜniversitesiYangın ve Yangın Güvenliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKAN SERHAD SOYHAN
- Farklı dış duvar sistemlerinin enerji performans analizi: adıyaman-gölbaşı konut örneği
Energy performance analysis of different external wall systems: the case of residential building in adiyaman-gölbaşi
BERFU VARAN ÖZGENER
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET SERKAN YATAĞAN
- Türkiye kentleşmesi için yeni bir yol arayışında orta ölçekli kentler üzerinden kır-kent dayanışma ağları: Kars-Boğatepe örneği
In search of a new approach for Turkey's urbanisation related rural-urban solidarity networks on the basis of medium-sized cities: The case of Kars-Bogatepe
ÇARE OLGUN ÇALIŞKAN
Doktora
Türkçe
2019
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AZİME TEZER