TFRS 6 maden kaynaklarının araştırılması ve değerlendirilmesi standartına göre madencilik sektöründe muhasebe ve vergi uygulamaları: Bir mermer üretim işletmesinde uygulama
Accounting and taxation practices in the mining sector in accordance with TFRS 6“exploration for and evaluation of mineral resources”: A case study of a marble production enterprise
- Tez No: 991879
- Danışmanlar: PROF. DR. YUNUS CERAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Muhasebe Finans Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, madencilik sektöründe uygulanan Türkiye Finansal Raporlama Standardı 6'nın (TFRS 6) muhasebe ve vergi süreçleri üzerindeki etkilerini incelemektedir. Araştırmada, mermer üretim faaliyetinde bulunan bir işletme örneği üzerinden TFRS 6'nın arama, değerlendirme, geliştirme ve üretim aşamalarında muhasebeleştirme yöntemleri analiz edilmiştir. TFRS 6'nın kavramsal çerçevesi, varlık sınıflandırması, maliyet ölçümü, amortisman ve değer düşüklüğü uygulamaları ayrıntılı biçimde değerlendirilmiştir. Çalışmada Tek Düzen Hesap Planı (TDHP) ve Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümleriyle TFRS 6 karşılaştırılmış; standardın finansal raporlarda kâr büyüklüğü, varlık değerlemesi, ertelenmiş vergi ve şeffaflık üzerindeki etkileri tespit edilmiştir. 2023 yılı gerçekleşme verileri, 2024 yılı enflasyonist bütçe senaryosu ve 2025 projeksiyonları dikkate alınarak yapılan analizler sonucunda, TFRS 6 uygulamalarının finansal tabloların güvenilirliğini ve uluslararası karşılaştırılabilirliğini artırdığı belirlenmiştir. Araştırmada, TFRS 6 kapsamında arama ve değerlendirme giderlerinin aktifleştirilmesinin, VUK esasına göre dönem gideri olarak kaydedilmesinden farklı olarak daha yüksek net dönem kârı doğurduğu, amortisman politikalarında ise üretim esaslı yöntemlerin daha gerçekçi sonuçlar verdiği saptanmıştır. Ayrıca, değer düşüklüğü testleri ve açıklama yükümlülüklerinin bilgi kalitesini artırdığı görülmüştür. TFRS 6'nın yalnızca finansal tabloların düzenlenmesi açısından değil, aynı zamanda kurumsal yönetişim, yatırımcı güveni ve sürdürülebilirlik bakımından da madencilik sektörüne stratejik katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmada ayrıca, standardın uygulanmasında yaşanan karşılaştırılabilirlik sorunlarının azaltılması, küçük işletmelerde teknik kapasitenin geliştirilmesi ve ertelenmiş vergi hesaplamalarının standartlaştırılması yönünde öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
This study examines the impact of the Turkish Financial Reporting Standard 6 (TFRS 6) implemented in the mining sector on accounting and tax processes. The study analyzed the accounting methods of TFRS 6 in the exploration, evaluation, development, and production phases using the example of a marble-producing company. The conceptual framework, asset classification, cost measurement, depreciation, and impairment applications of TFRS 6 were evaluated in detail. The study compared TFRS 6 with the provisions of the Uniform Chart of Accounts (TDHP) and the Tax Procedure Law (VUK), and identified the standard's impact on profit size, asset valuation, deferred tax, and transparency in financial reports. Analyses using 2023 realization data, the 2024 inflationary budget scenario, and 2025 projections revealed that TFRS 6 implementations increased the reliability and international comparability of financial statements. The study found that capitalizing exploration and evaluation expenses under IFRS 6, unlike recording them as period expenses under the Tax Procedure Law (VUK), yields higher net profits. Production-based methods yield more realistic depreciation policies. Furthermore, it was observed that impairment tests and disclosure requirements improve information quality. The study concluded that IFRS 6 provides a strategic contribution to the mining sector not only in terms of financial statement preparation but also in terms of corporate governance, investor confidence, and sustainability. The study also offered recommendations for mitigating comparability issues encountered in the implementation of the standard, improving technical capacity in small businesses, and standardizing deferred tax calculations.
Benzer Tezler
- Maden kaynaklarının finansal raporlama çerçeveleri kapsamında ölçüm ve muhasebeleştirilmesi
Measurement and accounting of mineral resources within the scope of financial reporting frameworks
MEHMET CAN KAPLAN
- Maden işletmeciliğinda maliyetlerin planlanması, analizi, kontrolü ve finansal raporlama uygulanabilir model önerisi
Planning, analysing, controlling of costs and financial reporting in mining compnies applicable model proposal
SERPİL BOSTANCI
- Muhasebe standartlarının sektörel algılanması: Mermer işletmeleri örneği
Industrial perception of accounting standards: Case study for marble enterprises
ALPER KAHRAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
İşletmeAfyon Kocatepe Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CANTÜRK KAYAHAN
- 6102 sayılı TTK çerçevesinde TDHP özel tükenmeye tabi duran varlıklar hesap grubunun TFRS 1'e göre açılış finansal tablolarına aktarılması, cari dönem işlemleri ve bağımsız denetimi
Transfering assets subject to private amortization account group of tucoa to openning financial statements according to 6102 no. Turkish trade code as of TFRS
FUNDA CİVEK
- Maden işletmelerinde duran varlıklar için ayrılmış amortismanların uluslararası muhasebe standartları ve vergi uygulaması açısından değerlendirilmesi
The evaluation of allocated depreciation for fixed assets in mining enterprises in terms of international accounting standards and tax legislation
EROL SORAN