Çağatay Türkçesi ile yazılmış Ravzatü'ş-Şüheda adlı eserin dil ve edebiyat eğitimi yönünden çalışılması
Study of the work named Ravzatü'ş-Şüheda written in Chagatai Turkish from the perspective of language and literature education
- Tez No: 992356
- Danışmanlar: PROF. DR. MESUT ŞEN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Türk dili ve edebiyatı, Turkish language and literature
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu doktora tezi, Fransa Milli Kütüphanesi (Bibliothéque nationale de France) SUPPL. TURC. 958 numarada kayıtlı bulunan Ravzatü'ş-şüheda adlı eserin üzerinde yapılan bir dil çalışmasıdır. Eser bir Maktel-i Hüseyndir. Maktel özellikle de maktel-i Hüseyn türü Hz. Hüseyin ve yakınlarının Kerbela'da şehit edilişini anlatan eserlerdir. Eserin orijinali Hüseyin Vaiz-i Kâşifi tarafından yazılmıştır. Bunu Şeyh Muhammed Hariri Çağatay Türkçesine tercüme etmiştir. Bu çalışma; giriş, ilgili alanyazın, yöntem, bulgular ve yorum olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır. Son bölüm ise kendi içinde giriş, inceleme, metin, dizin ve tıpkıbasım olmak üzere beş bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde makteller, edebiyatımızdaki örnekleri, söz konusu eserin muhtevası hakkında bilgiler verilmiştir. İnceleme bölümünde eser metni, imla ve şekil özellikleri bakımından incelenmiştir. Metin bölümünde, Arap harfleri transkripsiyon alfabesi kullanılarak Latin harflerine aktarılmıştır. Dizin bölümünde, metnin gramatikal dizini verilip bir sözlük oluşturulmuştur. Tıpkıbasım bölümünde ise eserin tıpkıbasımı yer almaktadır. Ravzatü'ş-şüheda, Klasik Sonrası Çağatay Türkçesi özelliklerini göstermekte olup Türk dili için önem arz etmektedir. Eser ve yaptığımız bu çalışma Türk dili için önemli veriler sunmaktadır. Alanda yapılacak olan yeni çalışmalara bir zemin hazırlayacaktır.
Özet (Çeviri)
This thesis is a linguistic study on the work titled 'Ravzatü'ş-şüheda' registered under the number 'SUPPL. TURC. 958' at the Bibliothèque nationale de France (Bibliothèque nationale de France). The work we studied is a Chagatai Turkish translation of 'Ravzatü'ş-şüheda' written by Hüseyin Vâiz-i Kâşifî. This translation was done by Şeyh Muhammed Hariri. The work, meaning The Garden of Martyrs, narrates the event of Kerbela. Its main subject is the martyrdom of Hz. Hüseyin and his relatives in Karbala. The work we studied was transcribed by a person named Abdullah Hoca. The work, which demonstrates the phonetic and morphological features of Chagatai Turkish, has been examined from the perspectives of language and literature education. This study consists of four parts: examination, text, index, and facsimile. In the examination part, general information about the work is provided and it is analyzed in terms of spelling, phonetic and morphological features. In the text section, the script in Arabic letters has been transcribed into Latin letters. Punctuation marks have been used in the text, and some parts are written in bold font. Everything is presented in a compositional form. Attempts have been made to correct the wrongly written places in the work. The work consists of 137 leaves, and each page typically contains 13 lines. Also, notes taken on the edges of the leaves have been included in the respective lines to which the notes pertain. In the index section, all words and word groups are written and their meanings are given. The meanings of the words are indicated according to their contexts in the text. It also shows to which language the words belong. In the facsimile section, a facsimile of the work is presented.
Benzer Tezler
- Ravzatü'l Vai'zin Adlı Farsça Eserin Rahim Niyazi tarafından Çağataycaya tercümesi (metin- inceleme)
Rahim Niyazi's work in Persian called Ravzatü'l Vai'zin and its translation into Chagatai (Research-text)
FATEMEH ZANGENEH
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHAMMET NUR DOĞAN
- Geç dönem Çağatay Türkçesi ile yazılmış bir Şehzade Behram ve Melike Hunrîz hikâyesi (Metin-tercüme-gramer-dizin)
A story of Sehzade Behram and Melike Hunriz written in late Chagatai Turkish (Text-translation-grammar-index)
GÜLŞAH ALTIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI ZENGİN
- Geç Dönem Çağatay Türkçesi ile yazılmış bir hikâye Güldestesi (İnceleme-metin-dizin-tıpkıbasım)
An anthology of stories written in Late Chagatai Turkish (Analysis-text-index-facsimile)
ESRA GEÇER USLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI ZENGİN
- Klasik sonrası Çağatay Türkçesi ile yazılmış mensur Şâh-nâme (Giriş-inceleme-metin-açıklamalı dizin)
Prose Shah-name written in post-classical Chagatai Turkish (İntroduction-analysis-text-annotated index)
ÖZLEM TURAN
Doktora
Türkçe
2023
Türk Dili ve EdebiyatıMarmara ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MESUT ŞEN
- Klasik sonrası Çağatay Türkçesi ile yazılmış bir Miraçname (inceleme-metin-dizin)
A Mi'rājnāma written in post-classical Chagatai Turkish (analysis-text-index)
DERYA YUVARLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Türk Dili ve EdebiyatıKarabük ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. SAIDBEK BOLTABAYEV