Çalışanlarda yas süreci algısı ve yansımaları
Perception and reflections of the grief process among employees
- Tez No: 992727
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FARUK KEREM ŞENTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Algılanan örgütsel destek, Banka çalışanları, Manevi destek, Psikolojik travma, Psikososyal destek, Sosyal destek, Sosyal destek sistemleri, Yas, Yönetici-çalışan ilişkileri, Örgütsel travma, Perceived organizational support, Bank employees, Spiritual support, Psychological trauma, Psychosocial support, Social support, Social support systems, Mourning, Manager-employee relations, Organizational trauma
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Düzce Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu yüksek lisans tezi, bir çalışanın yakınını kaybettikten sonra iş ortamında karşılaştığı duygusal, psikolojik ve sosyal zorlukları derinlemesine incelemeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda araştırma, ölüm sonrası yas sürecinin çalışan üzerindeki etkilerinin nasıl şekillendiğini, iş performansının hangi boyutlarda etkilendiğini ve işyerinin bu zorlu sürece nasıl tepki verdiğini anlamaya odaklanmaktadır. Araştırmada sorularına en uygun yaklaşım olarak nitel araştırma yöntemi tercih edilmiş ve fenomenolojik desen benimsenmiştir. Araştırma evrenini Düzce il merkezinde görev yapan banka çalışanları oluşturmaktadır. Bankacılık sektörünün yüksek stres düzeyi barındırması, çalışmanın bu sektörde yürütülmesinin temel gerekçesidir. Örneklem seçiminde amaçlı örnekleme kullanılmış; yakın zamanda bir yakını vefat eden ve deneyimlerini ayrıntılı biçimde paylaşabilecek çalışanların araştırmaya dahil olmasına özen gösterilmiştir. Bu kapsamda Düzce merkezdeki 23 banka şubesinden toplam 14 katılımcı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Çalışanların yas sürecindeki deneyimlerinin hem bireysel hem kurumsal boyutlarının anlaşılması amacıyla veriler içerik analiziyle çözümlenmiştir. Analiz sonucunda 105 kod, 9 kategori ve 7 tema ortaya çıkmıştır. Temalar; yasın etkileri, işe dönüş süreci, iş performansı ve destek kaynakları (kurum, yönetici, iş arkadaşı ve devlet desteği) şeklinde yapılandırılmıştır. Bulgular, çalışanın yas sürecinden psikolojik, duygusal ve fiziksel açıdan çok boyutlu şekilde etkilendiğini; işe dönüşün özellikle psikolojik anlamda oldukça yıpratıcı bir süreç olduğunu göstermektedir. Yas sonrası dönemde iş performansının karşılıklı beklentilere göre şekillendiği; yüksek beklentilerin çalışanlar üzerinde baskı oluşturduğu belirlenmiştir. Kurumsal destek, yönetici desteği ve iş arkadaşlarının yardım edici tutumlarının süreci kolaylaştırmada ve çalışanın eski performansına dönebilmesinde kritik bir rol oynadığı görülmüştür. Ayrıca devlet desteklerinin çalışanlar tarafından önemli bulunduğu tespit edilmiştir. Çalışana yas sürecinde verilen izin sürelerinin yetersiz olması, mevcut yasal düzenlemelerin gözden geçirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Bunun yanı sıra, farklı ülkelerde başarıyla uygulanan çalışan destek programları (EAP), finansal destek paketleri ve manevi destek programları uygulamalarının Türkiye bağlamına uygun şekilde uyarlanması gerektiği görülmüştür. Ölüm ve yas olgusuna kültürel ve dini temelli farklı anlamlar yükleyen Türk toplumunda, yalnızca Batı menşeli uygulamalar yerine kültürel değerlere uygun, yerli unsurları içeren insan kaynakları politikalarının geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması hem kurumlarını imajına katkı sağlayacak hem de insanı merkeze alan bir örgütsel yapı oluşmasına katkıda bulunacaktır.
Özet (Çeviri)
This master's thesis aims to provide an in-depth examination of the emotional, psychological, and social challenges that employees encounter in the workplace following the loss of a close relative. Accordingly, the study focuses on understanding how the post-bereavement grief process shapes employees' experiences, the ways in which their job performance is affected, and how the workplace responds to this challenging period. A qualitative research method was chosen as the most suitable approach for addressing the research questions, and a phenomenological design was adopted. The study population consists of bank employees working in the central district of Düzce. The high stress level inherent in the banking sector constitutes the primary rationale for conducting the study within this industry. Purposeful sampling was employed, with particular attention given to including employees who had recently lost a close relative and were able to articulate their experiences in detail. In this context, semi-structured interviews were conducted with a total of 14 participants from 23 bank branches located in central Düzce. The data were analyzed using content analysis to capture both the individual and organizational dimensions of employees' experiences during the bereavement process. The analysis yielded 105 codes, 9 categories, and 7 overarching themes. These themes were structured around the effects of grief, the return-to-work process, job performance, and sources of support (including organizational, managerial, coworker, and governmental support). The findings indicate that employees are affected by the grief process in a multidimensional manner—psychologically, emotionally, and physically—and that returning to work is particularly taxing from a psychological standpoint. The results further reveal that post-bereavement job performance is shaped by mutual expectations, with high expectations placing additional pressure on employees. Organizational support, managerial support, and the helpful attitudes of colleagues were found to play a critical role in facilitating the process and enabling employees to regain their previous performance levels. Additionally, governmental support was identified as an important resource by the participants. The insufficiency of leave entitlements provided to employees during the bereavement period indicates the need for a revision of current legal regulations. Furthermore, it was observed that employee assistance programs (EAPs), financial support packages, and spiritual support initiatives—successfully implemented in various countries—should be adapted to the Turkish context. Given that Turkish society attributes culturally and religiously grounded meanings to death and bereavement, developing and disseminating human resources policies that incorporate local values rather than relying solely on Western-oriented practices would both enhance organizational image and contribute to the establishment of a more human-centered organizational structure.
Benzer Tezler
- 112 acil sağlık hizmetleri çalışanlarında iş yükünün stres faktörü ve yaşam kalitesi üzerindeki etkisi: Mardin ili örneği
The effect of workload on stress factors and quality of life among 112 emergency health services personnel: The case of Mardin province
MEHMET SULTAN DÜNDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sağlık Yönetimiİstanbul Nişantaşı ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BETÜL ÇOLAK
- Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi
Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque
EVREN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE
- Ankara Garnizonunda bulunan TSK okul öncesi egitim kurumlarındaki çocukların sağlık bakım gereksinimlerinin belirlenmesi ve bu gereksinimlerin karşılanmasına yönelik bir kurumda model uygulaması
Identifying the health care needs of the children in the Ankara Garrison of Turkish Armed Forces preschool education institution and application of a model for meeting these needs in an institution
HATİCE BEBİŞ
- Mantar yönetimi ve kolektif adalet ilişkisi: Kamu ve özel sağlık kurumları örneği
The relationship between mushroom management and collective justice: The case of public and private health institutions
HATİCE DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Sağlık YönetimiOrdu ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TAŞKIN KILIÇ
- Bir üniversite hastanesinde antineoplastik ilaç uygulayan hemşirelerin güvenlik önlemleri ile ilgili bilgi, tutum ve davranışlarının geliştirilmesine yönelik eğitim programının değerlendirilmesi
Evaluation of the training programme for improving the knowledge, attitudes and behaviours on safety precautions of nurses administering antineoplastic drugs in a university hospital
NURDAN FİLİS ÖZBAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Halk SağlığıEge ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELTEM ÇİÇEKLİOĞLU