Hoca Dehhânî Divanı'ndaki ilk 25 gazelin şerhi
Expound on the first 25 ghazals in Hoca Dehhani's Divan
- Tez No: 993085
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SAİT YILTER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Divan edebiyatı, Gazeller, Hoca Dehhani, Mecmu'a-i Ebyat ve Şarkı Gazeliyat, Müntehabat-ı Eş'ar ve Gazeliyat, Türk dili ve edebiyatı, Türk dili ve edebiyatı dersi, Şerh-i Divançe-i Firişte, Şerh-i Gazel-i Mevlana, Divan literature, Ghazals, Hodja Dehhani, Mecmu'a-i Ebyat ve Şarkı Gazeliyat, Müntehabat-ı Eş'ar ve Gazeliyat, Turkish language and literature, Turkish language and literature course, Şerh-i Divançe-i Firişte, Şerh-i Gazel-i Mevlana
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Anadolu sahası klasik şiirin ilk temsilcilerinden biri olan Hoca Dehhânî Divanı'ndaki ilk yirmi beş gazelin şerhinden oluşturmaktadır. Dinî-tasavvufî şiirler yazan çağdaşlarının aksine daha çok din dışı bir anlayışla şiirlerini kaleme alan Dehhânî'nin hayal dünyası ve şiir anlayışı hakkında tespitler yapmak amaçlanmıştır. Bu çalışma beş bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde araştırmanın konusu, amacı, önemi ve yüzeysel olarak araştırmanın sistematiği açıklanmıştır. İkinci bölümde kuramsal temeller başlığı altında şerh, literatür ve Hoca Dehhânî hakkında bilgiler yer almaktadır. Üçüncü bölümde materyal ve yöntem başlığı altında materyal, kapsam ve sınırlılıklar, çalışmada karşılaşılan güçlükler ve çalışma metodu yer almaktadır. Dördüncü bölümde Hoca Dehhânî Dîvânı'ndaki ilk 25 gazelin şerhi yer almaktadır. Beşinci bölümde ise bulgular, tartışma, sonuç ve önerilere yer verilmiştir. Öncelikli olarak bu çalışmada seçilen gazellerin literatür taraması yapılarak daha önceden üzerinde çalışma yapılmamış olmasına dikkat edilmiştir. Gazeller klasik şerh yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Gazeller ilk aşamada bütün olarak verilmiştir. Şekil bakımından inceleme tablolar içinde verilmiştir. Akabinde beyitlerde geçen kelimelerin herkes tarafından bilinmediği düşünülerek anlamları verilmiştir. Sonra gazellerde geçen her beyit günümüz Türkçesine çevrilip şerh edilmiştir. Beyitler içerisinde kullanılmış olan mazmunlara, beyitlerde geçen kelimelerin klasik Türk şiirinde kullanım alanlarına ve kelimelerin mecazî ve tasavvufî anlamlarına çoğu zaman kaynak gösterilerek değerlendirmeler yapılmıştır. Tarihî, mitolojik ve dinî şahsiyetlere ne amaçla yer verildiği tespit edilmiş, çeşitli kaynaklar taranarak izah edilmeye çalışılmıştır. Daha sonra şairin hangi çağrışımları kullanarak bunları bir araya getirmiş olduğu göz önünde bulundurularak incelenmiş olan her beytin sonunda edebî sanatlar açıklanmaya çalışılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study is a commentary on the first twenty-five ghazals in the Divan of Hoca Dehhani, one of the earliest representatives of classical Anatolian poetry. Unlike his contemporaries who wrote religious-mystical poetry, Dehhani's poems were written with a more secular perspective. This study aims to explore his imagination and poetic approach. This study consists of five chapters. The first chapter explains the research topic, its purpose, its importance, and its systematic overview. The second chapter, under the heading“Theoretical Foundations”includes expound, literature, and information about Hoca Dehhani. The third chapter, under the heading“Materials and Methods”, includes the materials, scope, and limitations, the difficulties encountered in the study, and the working method. The fourth chapter includes a commentary on the first 25 ghazals in Hoca Dehhani's Divan. The fifth chapter includes the findings, discussion, conclusion, and recommendations. First, the selected ghazals in this study were examined through a literature review, ensuring they had not been previously studied. The ghazals were analyzed using the classical expound method. Initially, the ghazals were presented as a whole. The formal analysis was presented in tables. Subsequently, the meanings of the words in the verses were provided, assuming they were not universally known. Each ghazal was then translated into contemporary Turkish and annotated. The metaphors used within the verses, the uses of the words in classical Turkish poetry, and the metaphorical and mystical meanings of the words were evaluated, often citing sources. The purpose of the inclusion of historical, mythological, and religious figures was determined and explained through various sources. Subsequently, the poet's associations and combinations were considered, and the literary figures were explained at the end of each verse.
Benzer Tezler
- Hoca Dehhânî Divanı'ndan seçilmiş gazellerin şerhi
Annotation of selected ghazals from Hoca Dehhâni's Divan
FERDA GİYEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER DEMİRBAĞ
- Eski Anadolu Türkçesinin Selçuklu Dönemine ait bazı eserlerde birleşik fiiller
The compound verbs in some works of old Anatolian Turkish belonging to Seljuk Period
NACİYE KARAHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Türk Dili ve EdebiyatıSüleyman Demirel ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN YILDIZ
- Klasik Türk şiirinde gerçeküstü menfi varlıklar
Surrealistic entities in classical Turkish poetry
SILA ATAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıDüzce ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METİN AKKUŞ
- 14. yüzyıl Anadolu sahası şairlerinden kadı Burhaneddin, Ahmedî ve Hoca Dehhânî'de atasözleri ve deyimler
Proverbs and idioms in Kadi Burhaneddin, Ahmedi and Hodja Dehhâni, one of the 14th century Anatolian poets
YAĞMUR KARTAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Türk Dili ve EdebiyatıÇağ ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BELDE AKA
- Başlangıç dönemi klasik Türk şiirinde Kaş'ın imge olarak kullanılışı
The use of Kaş as image in classical Turkish poetry in the beginning period
İLKNUR PALA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Türk Dili ve EdebiyatıMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAMIK AÇIKGÖZ