Fen bilimleri öğretmenlerinin yerel biyolojik çeşitlilik farkındalıkları ve ilgili öğretim uygulamaları
Science teachers' local biodiversity awareness and related teaching practices
- Tez No: 993447
- Danışmanlar: PROF. DR. EBRU ÖZTÜRK AKAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Yerel biyolojik çeşitlilik, farkındalık, fen bilimleri öğretimi, öğretmen görüşleri, öğretim uygulamaları, Bolu, Biyolojik çeşitlilik, Fen bilgisi öğretimi, Örgün eğitim, Local biodiversity, awareness, science education, teachers' views, teaching practices, Bolu, Biological diversity, Science teaching, Formal education
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Biyolojik çeşitlilik eğitiminin niteliği, öğretmenlerin bilgi, tutum ve değerleriyle yakından ilişkilidir. Öğretmenlerin yerel tür bilgisi, koruma yaklaşımları ve sınıf içi uygulamaları, biyolojik çeşitlilik eğitiminin etkililiğini doğrudan etkilemektedir. Bu araştırmanın amacı, fen bilimleri öğretmenlerinin yerel biyolojik çeşitliliğe yönelik farkındalıklarını ve bu farkındalığın öğretim uygulamalarına yansımalarını incelemektir. Araştırma, Bolu ilinde görev yapan fen bilimleri öğretmenleri ile yürütülmüştür. Araştırmada, nicel ve nitel verilerin eş zamanlı olarak toplandığı yakınsayan paralel karma yöntem deseni kullanılmıştır. Çalışma grubunu, 121 fen bilimleri öğretmeninden geri dönüş sağlayan 100 öğretmen oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen Biyoçeşitlilik Farkındalık ve Öğretim Uygulamaları Ölçeği kullanılmıştır. Ölçek; Genel Biyoçeşitlilik Bilgisi ve Önemi, Yerel Biyoçeşitlilik Farkındalığı ve Tehdit Algısı, Biyoçeşitliliğin Korunmasına Yönelik Görüşler ve Öğretim Uygulamaları olmak üzere dört alt boyuttan oluşmaktadır. Ölçeğin güvenirlik katsayısı Cronbach Alfa değeri .94 olarak belirlenmiştir. Nicel veriler IBM SPSS Statistics 22 programı aracılığıyla analiz edilmiş; Mann–Whitney U ve Kruskal–Wallis testleri kullanılmıştır; nitel veriler ise içerik ve betimsel analiz yöntemleriyle çözümlenmiştir. Araştırma bulguları, fen bilimleri öğretmenlerinin genel biyolojik çeşitlilik farkındalık düzeylerinin yüksek olduğunu; ancak bu farkındalığın öğretim uygulamalarına sınırlı düzeyde yansıdığını göstermektedir. Öğretmenlerin derslerinde ağırlıklı olarak görsel materyaller ve anlatım yöntemlerini tercih ettikleri, saha gezileri ve doğa temelli etkinlikleri ise sınırlı ölçüde kullandıkları belirlenmiştir. Nitel bulgular, öğretmenlerin Bolu'ya özgü bazı yerel türleri tanıdıklarını, ancak bu türleri öğretim sürecine yeterince dahil edemediklerini ortaya koymuştur. Sonuç olarak, öğretmenlerin yerel biyolojik çeşitlilik farkındalıklarının öğretim uygulamalarına aktarılmasını destekleyecek hizmet içi eğitimlerin önem taşıdığı görülmektedir. Yerel ekosistem temelli öğrenme ortamlarının fen öğretiminde kullanılması, öğrencilerin çevreye yönelik sorumluluk bilincini güçlendirebilir.
Özet (Çeviri)
The quality of biodiversity education is closely related to teachers' knowledge, attitudes, and values. Teachers' knowledge of local species, conservation approaches, and classroom practices plays a determining role in the effectiveness of biodiversity education. The purpose of this study is to examine science teachers' awareness of local biodiversity and the extent to which this awareness is reflected in their teaching practices. The study was conducted with science teachers working in the province of Bolu. In the study, a convergent parallel mixed-methods design, in which quantitative and qualitative data were collected simultaneously, was employed. The study group consisted of 100 science teachers who responded out of a total of 121 teachers. Data were collected using the Biodiversity Awareness and Teaching Practices Scale developed by the researcher. The scale includes four sub-dimensions: General Biodiversity Knowledge and Importance, Local Biodiversity Awareness and Threat Perception, Views on Biodiversity Conservation, and Teaching Practices. The reliability coefficient of the scale was determined as Cronbach's alpha = .94. Quantitative data were analyzed using IBM SPSS Statistics 22, and Mann–Whitney U and Kruskal–Wallis tests were applied. Qualitative data were analyzed using content analysis and descriptive analysis methods. The findings indicate that science teachers have high levels of general biodiversity awareness. However, it was found that this awareness is reflected in teaching practices to a limited extent. Teachers were found to predominantly use visual materials and lecture-based methods in their lessons, while field trips and nature-based activities were used to a limited degree. Qualitative findings revealed that teachers are familiar with certain local species specific to Bolu; however, these species are not sufficiently incorporated into the teaching process. In conclusion, the results indicate that in-service training activities aimed at supporting the integration of local biodiversity awareness into teaching practices are needed. The use of local ecosystem-based learning environments in science education may contribute to the development of students' sense of environmental responsibility.
Benzer Tezler
- Fen bilimleri öğretmenlerinin biyoçeşitlilik okuryazarlıklarının ve yerel biyoçeşitlilik bilgilerini öğretim sürecinde kullanma durumlarının incelenmesi
An examination of science teachers' biodiversity literacy and their knowledge of local biodiversity
EDA AYTAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimMersin ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİKMET SÜRMELİ
- Lusaka / Zambiya'da görev yapan fen öğretmenlerinin biyolojik çeşitlilik hakkındaki görüşleri
Views of science teachers working in Lusaka / Zambia on biological diversity
QUEEN WILLOMBE
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimBurdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN GENÇ
- Development of an instrument for science teachers' perceived readiness in STEM education
Fen öğretmenlerinin STEM eğitimindeki hazırbulunuşlukları hakkındaki algılarını ölçmek için test geliştirme çalışması
AYŞE NİHAN ŞATGELDİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik ÜniversitesiOrtaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖMER FARUK ÖZDEMİR
- Türkiye'deki çevre sorunlarına karşı biyoloji öğretmenlerinin bakış açılarının değerlendirilmesi
Evalutaion of the views of biology teachers related to the environmental problems in Turkey
TANER DAŞTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
BiyolojiGazi ÜniversitesiOrtaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. ALİ GÜL
- Tuşba ilçesinde bulunan ilköğretim kurumlarındaki idarecilerin okuldaki genel hijyen üzerine olan görüşleri
Opinions of the administrators in primary schools in Tuşba district on general hygiene in the school
DAMLA FATMA EREZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNAL BOYNUKARA