الإِعْجَازُ الْبَيَانِيُّ فِي تَفْسِيرَي الْكَشَّافِ وَالتَّحْرِيرِ وَالتَّنْوِيرِ دِرَاسَةٌ مُقَارَنَةٌ
El-Keşşaf ve el-Tahrir ve Tenvir tefsirlerı üzerinden Bakara Suresinde beyanı icaz: Karşılaştırmalı çalışma
- Tez No: 993667
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED SIDDIK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Tefsir, İ'cazî Beyan, Bakara Suresi, Keşşaf Suresi, Kurtuluş ve Aydınlanma, Tafsir, Miraculous, Surah Al-Baqara, Al-Kashshaf, Al-Tahrir wa Al-Tanwir
- Yıl: 2025
- Dil: Arapça
- Üniversite: Karabük Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Zemahşerî ve İbn Aşur, Kur'an-ı Kerim'i beyanî yöntemle tefsir eden önde gelen müfessirler arasında sayılmaktadır. Bakara Suresi'nin bazı ayetlerinde beyanî imgeler ve dokunuşlar sunarak, beyan ve belagat konusundaki kabiliyetlerini ve bilgilerini de göstererek bu ayetlerdeki beyanî i'cazı ortaya koymuşlardır. Araştırmanın ilk bölümü, hem Zemahşerî'nin hem de İbn Aşur'un biyografilerini içermekte olup, akademik kişiliklerini ve beyanî tefsir kabililyetlerini şekillendirmede içinde oldukları çevrenin etkisini incelemektedir. İkinci bölüm, hem zamansal hem de mekansal olarak iki farklı düşünce okulundan gelen iki müfessirin, Bakara Suresi'nin beyanî icaz içeren ayetleri tefsir etmedeki metotlarını göstermektedir. Ayetler, istiare, teşbih, mecaz, kinaye ve temsil kullanılarak tefsir edilmiştir. Son bölüm, her iki âlimin beyanî tefsir yaklaşımlarındaki ittifak ve ihtilaf noktalarını ele alırken, karşılaştırmalı bir çalışma yoluyla tercih edilen görüşe de işaret etmektedir. Hem ez-Zemahşerî hem de İbn Aşur tarafından iletilen beyanî imgeler ve vecihler içeren ayetleri inceledikten ve aralarında karşılaştırma yaptıktan sonra, bazı görüşlerin ez-Zemahşerî'yi, diğerlerinin ise İbn Aşur'u desteklediği, kendi alanlarında saygı duyulan ve kabul gören diğer âlimlerin görüşleri tarafından desteklendiği ortaya çıktı. Tüm görüşler, amaçları Kur'an-ı Kerim ayetlerinin i'cazî beyan yönlerini ortaya çıkarmak ve bunları âlimler ve genel halk için açıklamak olduğundan gurur ve takdir kaynağı olarak betimlemektedir. ez-Zemahşerî ile İbn Aşur arasındaki karşılaştırmanın önemi, beyanî yaklaşımın çağlar boyunca değişimini vurgulamak ve belağî bilimlerinin tefsirde nasıl uygulandığını anlamaya yardımcı olmaktır. Ayrıca, müfessirlerin entelektüel ve kültürel bağlamlardan nasıl etkilendiklerini ve Kur'an tefsirini zenginleştirmeye nasıl katkıda bulunduklarını gösterir. Bu karşılaştırma, tefsir metodolojilerinin değerlendirilmesi için bir araç görevi görmekte ve Kur'an-ı Kerim'in beyanî mucizevi niteliğinin vurgulanmasına katkıda bulunmaktadır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Both al-Zamakhshari and Ibn Ashur are considered leading figures in Quranic exegesis, having interpreted the Quran with a focus on its rhetorical aspects. They presented rhetorical imagery and nuances in certain verses of Surah Al-Baqarah, revealing the miraculous rhetorical eloquence therein in a manner that demonstrates their proficiency and mastery of rhetoric and eloquence. The study's first section addresses the biographies of al-Zamakhshari and Ibn Ashur, examining the impact of their environments on shaping their scholarly personas and their aptitude for rhetorical exegesis. The second section elucidates the methodologies of these two exegetes, who belonged to temporally and geographically distinct schools, in their rhetorical interpretation of verses in Surah Al-Baqarah that exhibit rhetorical miracles. These verses were interpreted using rhetorical devices such as metaphor, simile, figurative language, allusion, and representation. The final section explores points of agreement and divergence in their rhetorical exegesis methodologies, identifying the more compelling opinions through a comparative study. After presenting the verses that contain rhetorical imagery and aspects as conveyed by al-Zamakhshari and Ibn Ashur, and conducting a comparison of their points of agreement and disagreement, it became evident that some interpretations favor al-Zamakhshari while others favor Ibn Ashur, supported by the opinions of other reputable and accepted scholars in their field. All interpretations were deemed worthy of pride and appreciation, as their aim was to uncover the features of the Quran's rhetorical miracles and clarify them for scholars and the general public. The significance of comparing al-Zamakhshari and Ibn Ashur lies in highlighting the evolution of the rhetorical methodology across different eras and aiding in understanding how rhetorical sciences are applied in exegesis. It also illustrates how exegetes were influenced by intellectual and cultural contexts and how they contributed to enriching Quranic interpretation. This comparison serves as a tool for evaluating exegetical methodologies and contributes to emphasizing the rhetorical miracles of the Quran.
Benzer Tezler
- حاشية جمال الدين إسحاق بن محمد القرماني على تفسير البيضاوي ( من أول سورة الفتح إلى نهاية سورة القمر) دراسة وتحقيق
Cemâleddin Ishak b. Muhammed el-Karamânî'nin Beydâvî Haşiyesi ( AL-Fetih Suresini başından Al-Kamer suresinin sonuna kadar): İnceleme ve tahkîk.
AMAR NAFE EIFAN AL-JANABI
Yüksek Lisans
Arapça
2022
DinÇankırı Karatekin ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURHAN ÇONKOR
- الإعجاز البياني في القراءات العشر المتواترة ودلالتهسورة (آل عمران) أنموذجاً
Mütevatir on kıraatte beyânî i'câz ve delaleti (Âl-i İmrân Sûresi örneği) / Mutevatir ten kiraatte beyânî i'caz and delaleti (Sample of Âl-i İmrân Sure)
AHMAD ALHAMAD
Yüksek Lisans
Arapça
2023
DinBingöl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRULLAH ÜLGEN
- تعليم البلاغة لغير الناطقين بالعربية بغرض معرفة الإعجاز البياني في القرآن الكريم
Yabancılara Arap dili belagatının öğretimi: Kuran-ı Kerim'in edebi yönü bağlamında
AMMAR ELNEŞİF
Yüksek Lisans
Arapça
2021
Eğitim ve Öğretimİstanbul Aydın ÜniversitesiArap Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN ELMALI
- أسلوب الالتفات في سياقات الإعجاز البلاغي في القرآن الكريم أمثلة ونماذج قرآنيّة
Kur'ân-ı Kerim'de belâgat bakımından i'câz bağlamında iltifat üslubu (Kur'ânî örnek ve misaller) / Compliment style in the context of rhetoric ijaz in the Holy Quran (Quran examples and examples)
HASAN MAHMUTOĞLU
Yüksek Lisans
Arapça
2024
Doğu Dilleri ve EdebiyatıSüleyman Demirel ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BASHAR AL QAHWAJI