On iki hayvanlı Türk takviminin kökeni ve çini-seramik tasarımlara yansıması
Thr origin of the twelwe animal Turkish calander and its reflection in tile-ceramic desings
- Tez No: 993809
- Danışmanlar: DOÇ. SERAP IŞIKHAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: On İki Hayvanlı Türk Takvimi, Çini Sanatı, Sembol ve Hayvanlar, Twelve-animal Turkish calendar, Tile art, Sembol and Animals
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Geleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET ON İKİ HAYVANLI TÜRK TAKVİMİNİN KÖKENİ VE ÇİNİ-SERAMİK TASARIMLARA YANSIMASI Bayka, Ümmühan Yüksek Lisans Tezi, Geleneksel Türk Sanatları Anasanat Dalı Tez Danışmanı: Doç. Serap IŞIKHAN Takvimler astrolojik gözlemler sonucunda oluşturulan ve kullanıldığı topluluk tarafından kültürel öğelerinden biri olarak sayılmıştır. Her topluluk kendine özel veya yaygın olan takvimleri zamanlarını sistemli hale getirmek için kullanmışlardır. Diğer tüm toplumlar gibi Türkler de kendi kültürel izlerini yansıtan takvimi oluşturmuşlardır.“On iki hayvanlı Türk takvimi”isimlendirilen takvim Türklerin bilinen en eski takvimi olmakla birlikte en yaygın kullanılanıdır. Hayvan türleri tarih boyunca Türklerin yaşamlarında yer almışlardır. Takvim, Türk kültüründe hayvanlar ile olan yakın ilişkiyi simgeleyen unsurlardan biridir. Bazı araştırmacılara göre Türklerin icat ettiği düşünülen on iki hayvanlı takvim, günümüze kadar gelen kültürel miraslardan biri olup, günümüze kadar da etkisini sürdürmüştür. Bugün hala Türk topluluklarında takvimin izleri görülmektedir. Takvim 12 devirden oluşmaktadır ve 12 devirin her biri bir hayvanla temsil edilmektedir. Takvim tamamen döngüden ibarettir bu yüzden her 12 yıl, tekrar başa dönmektedir. Sıçanla başlayan döngü domuzla bitmekte ve domuzdan sonra tekrar başa dönmektedir. Ayrıca takvimin sahip olduğu her yıla farklı özellikler yüklenmiştir. Bu araştırmada takvim ayrıntılı şekilde incelenmiş, Türk kültüründeki özelliklerine bakılmıştır. Daha sonrasında ise takvimi kullanan diğer kültürler incelenmiş ve elde edilen bilgiler doğrultusunda günümüze kadar ki durumu ortaya konmuştur. Ayrıca takvimin özellikleri doğrultusunda özgün tasarımlar yapılmış, tasarımlar doğrultusunda çini sanatı üzerinden eserler ortaya konmuştur.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT THE ORIGIN OF THE TWELWE ANIMAL TURKISH CALANDER AND ITS REFLECTION IN TILE-CERAMIC DESIGNS Bayka, Ümmühan Master Degree, Department of Tradıtıonal Turkısh Arts Supervisor: Doç. Serap IŞIKHAN Calendars are a result of astronomical observations, and they are one of the cultural elements utilized by societies. Each community has employed its own unique or widely adopted calendars to organize time systematically. Similarly, Turks created a calendar that reflects their cultural identity. Known as the“Twelve-Animal Turkic Calendar,”this system is considered the oldest and most widely used calendar among the Turks. Animal species have played a role in the lives of Turks throughout history. The calendar is one of the relationship that shows the close relationship with animals in the Turkic culture. According to some researchers, the twelve-animal calendar believed to have been invented by the Turks represents is one of the cultural heritages that has endured to the present day. Traces of the calendar continues Turkish communities present day. The calendar consists of twelve cycles, each represented by an animal. It is entirely cyclical; therefore, every twelve years, the sequence returns to its starting point. The cycle begins with the Rat and ends with the Pig, after which it repeats. Moreover, each year of the calendar is associated with distinct characteristics. This research the calendar was examined detailed, focusing on its features within Turkic culture. Subsequently, other cultures that have used this calendar were examined, and its historical continuity up to the present day was established. Furthermore, based on the calendar's characteristics, original designs were created, and artworks were produced through the medium of traditional Turkish tile art.
Benzer Tezler
- Bilim ve düşünce tarihinde İlk Çağ Dönemi zaman kavramı ve ölçüm teknolojileri
The time concept in the history of science and thought and the measurement technologies in the Ancient Age Period
RECEP KÜLCÜ
- Anadolu Selçuklu Dönemi balık figürlerinin on iki hayvanlı Türk takvimi üzerinden incelenmesi ve çağdaş seramik sanatı uygulamaları
An examination of fish figures from the Anatolian Seljuk period through the twelve-animal Turkish calendar and their applications in contemporary ceramic art
ŞULE KARACALAR
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2026
Güzel SanatlarAnadolu ÜniversitesiSeramik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CEMALETTİN SEVİM
- Tevarīḫ-ī Çengīz-Nâme Şeceretü'l Etrâk
History of Genghis Han and Turkish People's family tree
MAHSA ANVARI
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YILMAZ YEŞİL
- Tarihin hayvanlarla bütünleştiği 12 Hayvanlı Takvimden tavşan figürünün Kore ve Türk sanatına yansımaları
Reflections of the rabbit figure from the 12 Animal Calendar where history merges with animals in Korean and Turkish art
MERVE İRİYARI
- Prof. Dr. Osman Turan'a göre din ve Türk cihan hakimiyeti
Religion and the domination of the Turks over the world an examination of Professor Osman Turan's views
TAYFUR KOZAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
SosyolojiMarmara Üniversitesiİlahiyat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEKİ ARSLANTÜRK