Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ortaöğretim matematik dersi öğretim programındaki öğrenme çıktılarının Yenilenmiş Bloom Taksonomisine göre incelenmesi
An analysis of the learning outcomes in the Türkiye Century Education Model secondary school mathematics curriculum based on the Revised Bloom's Taxonomy
- Tez No: 994020
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AHMET YILDIZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, Yenilenmiş Bloom Taksonomisi, Matematik Öğretim Programı, Öğrenme Çıktıları, Bilişsel Süreçler, Türkiye Century Education Model, Revised Bloom's Taxonomy, Mathematics Curriculum, Learning Outcomes, Cognitive Processes
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Matematik Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, 2024 yılında Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yürürlüğe konulan Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) kapsamında hazırlanan Ortaöğretim Matematik Dersi Öğretim Programı'nda yer alan öğrenme çıktılarının, Yenilenmiş Bloom Taksonomisi (YBT) çerçevesinde sistematik biçimde analiz edilerek bilişsel süreç ve bilgi boyutları açısından dağılımını ortaya koymaktır. Çalışma, yeni matematik öğretim programının hangi bilişsel düzeylere ve hangi bilgi türlerine ağırlık verdiğini bilimsel verilerle belirlemeyi ve programın hedeflediği üst düzey düşünme becerileriyle ne ölçüde örtüştüğünü incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı benimsenerek doküman incelemesi yöntemiyle yürütülmiştir. Araştırmanın veri kaynağını, MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı tarafından yayımlanan 2024 TYMM Ortaöğretim Matematik Dersi Öğretim Programı oluşturmaktadır. Programda yer alan 9., 10., 11. ve 12. sınıf düzeylerine ait tüm öğrenme çıktıları, Yenilenmiş Bloom Taksonomisi'nin iki temel boyutu olan Bilişsel Süreç Boyutu (hatırlama, anlama, uygulama, çözümleme, değerlendirme, yaratma) ve Bilgi Boyutu (olgusal, kavramsal, işlemsel, üstbilişsel bilgi) doğrultusunda kodlanmıştır. Kodlama sürecinin güvenirliğini sağlamak amacıyla alan uzmanlarının görüşlerine başvurulmuş ve kodlayıcılar arası uyum analizleri gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, öğrenme çıktılarının büyük bölümünün bilişsel süreç boyutunda“uygulama”ve“çözümleme”basamaklarında yoğunlaştığını göstermektedir. Hatırlama ve yaratma düzeylerine yönelik öğrenme çıktılarının oldukça sınırlı olduğu, özellikle üst düzey bilişsel becerileri temsil eden değerlendirme ve yaratma basamaklarının programda beklenen ölçüde yer almadığı belirlenmiştir. Bilgi boyutu açısından incelendiğinde ise öğrenme çıktılarının ağırlıklı olarak kavramsal bilgi ve işlemsel bilgi düzeylerinde toplandığı, buna karşılık olgusal bilgi ve özellikle üstbilişsel bilgi türlerinin programda oldukça sınırlı temsil edildiği saptanmıştır. Üstbilişsel bilgiye yalnızca belirli temalarda sınırlı biçimde yer verildiği görülmüştür. Sınıf düzeylerine göre yapılan analizler, öğrenme çıktılarının bilişsel karmaşıklık açısından 9. sınıftan 12. sınıfa doğru kısmen bir artış gösterdiğini; ancak bu artışın sistematik ve dengeli bir sarmal yapı oluşturmadığını ortaya koymuştur. Özellikle üst sınıflarda dahi yaratma ve değerlendirme düzeylerine yönelik öğrenme çıktılarının yetersiz kaldığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, TYMM Ortaöğretim Matematik Dersi Öğretim Programı'nın beceri temelli yaklaşımı benimsediği ve kavramsal anlayışı güçlendirmeye yönelik önemli adımlar içerdiği görülmekle birlikte, programın öğrencilerin üst düzey düşünme ve üstbilişsel becerilerini geliştirme hedefini gerçekleştirebilmesi için bilişsel süreç ve bilgi boyutları arasındaki dağılımın daha dengeli biçimde yapılandırılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda elde edilen bulguların, öğretmenlere sınıf içi uygulamalarda yol gösterici olacağı; program geliştirme uzmanlarına ve politika yapıcılara ise öğretim programlarının gelecekteki revizyon süreçlerinde bilimsel bir geri bildirim sağlayacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to systematically analyze the learning outcomes included in the Secondary School Mathematics Curriculum developed within the framework of the Türkiye Century Education Model (TCEM), which was introduced by the Ministry of National Education in 2024, based on the Revised Bloom's Taxonomy (RBT), and to determine their distribution in terms of the cognitive process and knowledge dimensions. The study aims to identify the cognitive levels and knowledge types emphasized in the new mathematics curriculum and to examine the extent to which the program aligns with its stated objective of fostering higher-order thinking skills. This research was conducted using a qualitative research approach and employed document analysis as the primary method. The data source of the study consists of the official 2024 TCEM Secondary School Mathematics Curriculum published by the Ministry of National Education. All learning outcomes at the 9th, 10th, 11th, and 12th grade levels were coded according to the two dimensions of the Revised Bloom's Taxonomy: the Cognitive Process Dimension (remember, understand, apply, analyze, evaluate, create) and the Knowledge Dimension (factual, conceptual, procedural, metacognitive knowledge). To ensure the reliability of the coding process, expert opinions were consulted and inter-coder agreement analyses were conducted. The findings indicate that the majority of the learning outcomes are concentrated at the apply and analyze levels of the cognitive process dimension. In contrast, learning outcomes at the remember and create levels are very limited. Furthermore, the representation of higher-order cognitive skills, particularly at the evaluate and create levels, is not sufficient to meet the curriculum's stated goals. In terms of the knowledge dimension, the learning outcomes are predominantly clustered within conceptual and procedural knowledge, while factual knowledge and especially metacognitive knowledge are minimally represented. Metacognitive knowledge appears only in certain themes and does not reflect a balanced integration throughout the curriculum. Analyses across grade levels reveal a partial increase in cognitive complexity from 9th to 12th grade; however, this progression does not form a consistent and systematic spiral structure. Even at higher grade levels, learning outcomes related to evaluation and creation remain insufficient. In conclusion, although the TCEM Secondary School Mathematics Curriculum adopts a skill-based approach and includes significant elements that promote conceptual understanding, the distribution of learning outcomes across cognitive processes and knowledge types requires further balancing in order to more effectively support the development of students' higher-order thinking and metacognitive skills. The results of this study are expected to provide guidance for teachers in instructional practices and offer valuable evidence-based feedback for curriculum developers and policymakers in future curriculum revisions.
Benzer Tezler
- 2018 ve 2024 yılı biyoloji dersi öğretim programlarının incelenmesi
An analysis of the 2018 and 2024 biology curriculum programs
KEMAL ZONTUL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
BiyolojiGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET YILMAZ
- 2018 Kimya Öğretim Programı kazanımları ile Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 2024 Kimya Öğretim Programı öğrenme çıktılarının Marzano Taksonomisine göre karşılaştırmalı analizi
A comparative analysis of the learning objectives in the 2018 Chemistry Curriculum and the learning outcomes in the Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 2024 Chemistry Curriculum based on Marzano's Taxonomy
ZELİHA TOSUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
KimyaGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEVİNÇ NİHAL YEŞİLOĞLU
- 2024 fen bilimleri dersi öğretim programı 5, 6, 7 ve 8. sınıf öğrenme çıktılarının 21.yy becerileri açısından incelenmesi
Examining the 5th, 6th, 7th and 8th grade learning outcomes of the2024 science course curriculum in terms of 21st century skills
BİLAL DERİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimMersin ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİKMET SÜRMELİ
- 2024 Türkiye yüzyılı maarif modeli ve 2018 ortaöğretim kimya dersi öğretim programlarının 9. sınıf düzeyinde bilimsel okuryazarlık açısından incelenmesi
Investigation of 2024 Türkiye century education model and 2018 secondary chemistry curricula in terms of scientific literacy at 9th grade level
MELİKE İREM ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OYA AĞLARCI ÖZDEMİR
- Farklı kademelerdeki matematik derslerinde sınıf içi söylemlerin temel fonksiyonları açısından karşılaştırmalı analizi
Comparative analysis of classroom discourses in mathematics lessons at different levels in terms of their basic functions
SÜHEYLA ÇİFÇİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. IŞIKHAN UĞUREL