Milaslı İsmail Hakkı'nın eserlerinde alfabe, halk eğitimi, halk hayatı ve kültürü
The alphabet, public education, public life, and culture in the works of İsmail Hakkı of Milas
- Tez No: 994424
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET AÇA, DOÇ. DR. EBUBEKİR ERASLAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Halk Bilimi (Folklor), Eğitim ve Öğretim, Turkish Language and Literature, Folklore, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Alfabe, Halk eğitimi, Halk kültürü, İsmail Hakkı Milaslı, Alphabet, Public education, Folk culture, İsmail Hakkı Milaslı
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tez çalışmasında; Milaslı İsmail Hakkı'nın ulaşılan tüm eserlerinin tespiti ve değerlendirilmesi, bu eserlerden hareketle biyografisindeki karanlık noktaların aydınlatılması, ortaya koyduğu huruf-ı munfasıla isimli alfabe önerisinin incelenmesi, halk eğitimi hakkındaki görüşlerinin değerlendirilmesi ve dönemin halk hayatı ve kültürünü yansıtan unsurların tespit edilmesi hedeflenmiştir. Nitel bir çalışma olarak tasarlanan tezde, durum çalışması ve tarihsel araştırma yöntemleri esas alınmıştır. Çalışmanın evreni Milaslı İsmail Hakkı'nın hayatına, eserlerine, alfabe fikrine, halk eğitimi hakkındaki görüşlerine ve eserlerindeki halk hayatı ve kültürü unsurlarına ışık tutan tüm yazılı materyallerdir. Örneklemi, incelenen konuyu en zengin ve ayrıntılı biçimde ortaya koyacak veri kaynakları oluşturmaktadır. Bu kaynakları belirlemede amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak literatür taraması ve doküman analizi kullanılmış; toplanan verilerin çözümlenmesindeyse içerik analizi ve betimsel analiz stratejilerinden yararlanılmıştır. Araştırma bulgularına göre Milaslı; geri kalmışlığı Arap alfabesinin zorluğuna bağlamış ve çözüm olarak harflerin ayrık yazıldığı ve ünlülerin eklendiği bir sistem geliştirmiştir. Bu sistemle eğitimin yaygınlaştırılmasını ve okuryazar oranının artırılmasını hedeflemiştir. Tıp doktoru kimliğiyle salgın hastalıklar ve alkolizmle mücadele etmiş ve yazılarıyla halkı sağlık bilgisi konusunda bilinçlendirmeyi amaçlamıştır. Dönemin toplumunda gördüğü ahlaki çarpıklıkları hem sivil toplum teşkilatlarında aktif görev alarak hem de bu konuda yazılar kaleme alarak düzeltmeye çabalamıştır. Halk hayatı ve kültürü bağlamındaysa Milaslı'nın eserlerinde; dönemin yaşam pratikleri, halkın hekim yerine geleneksel tedavi yöntemlerine başvurması, dinî kutlamaların sosyal boyutu ve Batılılaşma ile gelen düello gibi yeni alışkanlıkların izleri tespit edilmiştir. Çalışmanın sonucunda, Milaslı'nın alfabe önerisinin Latin harflerine geçiş öncesi önemli bir zihinsel hazırlık evresi olduğu görülmüştür. Ayrıca yazarın; toplumda okuryazarlığı artırarak cehaletle savaştığı, halkı sağlık ve ahlak konularında bilinçlendirmeyi amaçladığı ve eserleriyle dönemin sosyokültürel yapısına ayna tutarak toplumsal dönüşümde aktif rol oynadığı tespit edilmiştir. Önerilerde; Milaslı'nın biyografisinde eksik kalan yerlerin tamamlanması için arşiv çalışmaları yapılması, huruf-ı munfasıla fikrinin dil bilimsel açıdan derinlemesine incelenmesi, Milaslı'nın üyesi olduğu cemiyetlerin faaliyetlerinin aydınlatılması ve güncel bir bibliyografya hazırlanması gerektiği yer almaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to identify and evaluate all accessible works of Milaslı İsmail Hakkı, illuminate obscure aspects of his biography based on these works, examine his alphabet proposal known as huruf-ı munfasıla, evaluate his views on public education, and determine the elements reflecting the public life and culture of the period. Designed as a qualitative study, this research adopts case study and historical research methods. The research universe consists of all written materials shedding light on İsmail Hakkı's life, works, alphabet concept, views on public education, and the elements of public life and culture within his works. The sample comprises data sources capable of presenting the subject under investigation in the richest and most detailed manner. The purposive sampling method was employed to select these sources. Literature review and document analysis were used as data collection tools, while content analysis and descriptive analysis strategies were utilized for the analysis of the collected data. According to the research findings, Milaslı attributed societal backwardness to the difficulty of the Arabic alphabet and developed a system in which letters are written separately and vowels are explicitly included as a solution. Through this system, he aimed to disseminate education and increase the literacy rate. In his capacity as a medical doctor, he fought against epidemic diseases and alcoholism, aiming to raise public awareness regarding health issues through his writings. He endeavored to correct the moral deviations he observed in the society of the period by both taking active roles in civil society organizations and authoring texts on these issues. In the context of public life and culture, traces of the period's living practices, the public's recourse to traditional healing methods instead of physicians, the social dimensions of religious celebrations, and new habits emerging with Westernization, such as dueling, were identified in Milaslı's works. The study concludes that Milaslı's alphabet proposal served as a significant mental preparatory phase prior to the transition to the Latin script. Furthermore, it has been determined that the author played an active role in social transformation by combating ignorance through increased literacy, aiming to raise public awareness regarding health and morality, and reflecting the sociocultural structure of the period through his works. The recommendations include conducting archival research to fill the gaps in Milaslı's biography, examining the huruf-ı munfasıla proposal in depth from a linguistic perspective, shedding light on the activities of the societies of which Milaslı was a member, and preparing an up-to-date bibliography.
Benzer Tezler
- Doktor Milaslı İsmail Hakkı'nın hayatı ve Hristiyanlık hakkındaki görüşleri
Doctor Milaslı İsmail Hakkı's life and his views on Christianity
NURBA BETÜL ATLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DinFırat ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜSAMETTİN KARATAŞ
- İzmirli İsmail Hakkı'nın“el-Cevabü`s-Sedid fi Beyani Dini`t-Tevhid”adlı eserinin, Abdulaziz Çaviş'in“Anglikan Kilisesine Cevap”ve Milaslı İsmail Hakkı'nın“Hakikat-ı İslam”adlı eseriyle karşılaştırmalı tahlili
Başlık çevirisi yok
MEHMET MUÇHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
DinErciyes ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. CİHAT TUNÇ
- Melas ve melaslı atık sularda mikroorganizmalar tarafından renk giderimi
Decolorization of molasses and molasses wastewater by microorganisms
M. BARIŞ PAZARBAŞI
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
BiyolojiEge ÜniversitesiTemel ve Endüstriyel Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL KARABOZ
- Nur`u Osmaniye`de bulunan halı firmalarınca pazarlanan halılar üzerine bir araştırma
A Research about carpet firms who located and marketed their products at the Nuruosmaniye
DİLEK İSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
El SanatlarıDokuz Eylül ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. İSMAİL ÖZTÜRK
- Milaslı Gad Franko'nun“Muallimlere İrfan ve Terbiye Bahisleri”adlı eserinin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi
The transcription and evaluation of Gad Franko of Milas's work titled“Discourses on Wisdom and Education for Teachers”
ARZU GÜZEL TOPRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimDicle Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH CENGİZ