Fen bilimleri öğretmen adaylarının yeşil kimya ve sürdürülebilirlik farkındalıkları ile çevre eğitimine yönelik tutumlarının incelenmesi
Examination of science teacher candidates' awareness of green chemistry and sustainability and their attitudes towards environmental education
- Tez No: 994892
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ZAFER KARAGÖLGE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Çevre Eğitimi, Sürdürülebilirlik, Sürdürülebilir Kalkınma, Yeşil Kimya, Environmental Education, Sustainability, Sustainable Development, Green Chemistry
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kimya Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, üç farklı devlet üniversitesinde öğrenim görmekte olan fen bilimleri öğretmen adaylarının Yeşil Kimya farkındalıkları, sürdürülebilirlik farkındalıkları ve çevre eğitimine yönelik tutumlarını incelemek ve bu değişkenlerin çeşitli demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemektir. Ayrıca elde edilen bulgular doğrultusunda, öğretmen adaylarının çevre eğitimi ve sürdürülebilirlik temelli eğitim uygulamalarına yönelik farkındalık ve tutum düzeylerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Veriler, öğretmen adaylarının Yeşil Kimya ve sürdürülebilirlik konusundaki farkındalıkları ile çevre eğitimine yönelik tutumlarını belirlemek amacıyla geliştirilen ve 5'li Likert tipinde hazırlanan bir ölçek aracılığıyla toplanmıştır. Ölçeğin geçerlilik ve güvenirliği uzman görüşleri doğrultusunda sağlanmıştır. Elde edilen veriler SPSS ve Lisrel programları kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, fen bilimleri öğretmen adaylarının Yeşil Kimya farkındalıkları, sürdürülebilirlik farkındalıkları ve çevre eğitimine yönelik tutumlarının genel olarak orta ve üzeri düzeyde olduğu belirlenmiştir. Sınıf düzeyine göre yapılan karşılaştırmalarda, Yeşil Kimya farkındalık puanlarının dördüncü sınıf öğrencileri lehine anlamlı düzeyde farklılaştığı görülmüştür. Diğer değişkenlerde ise sınıf ve cinsiyet açısından anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Araştırma sonuçları, fen bilimleri öğretmen adaylarının sürdürülebilirlik ve çevre eğitimine yönelik olumlu tutum ve farkındalığa sahip olduğunu, ancak Yeşil Kimya farkındalıklarının görece daha düşük düzeyde kaldığını ortaya koymaktadır. Yeşil Kimya farkındalık puanlarının sınıf düzeyine göre anlamlı biçimde farklılaşması, lisans eğitimi sürecinde kazanılan bilgi ve deneyimlerin bu alandaki farkındalığı artırdığını göstermektedir. Sürdürülebilirlik farkındalığı ve çevre eğitimine yönelik tutumların sınıf ve cinsiyet değişkenlerine göre anlamlı biçimde farklılaşmaması ise bu kazanımların daha erken eğitim dönemlerinde şekillendiğine işaret etmektedir. Bu doğrultuda, öğretmen adaylarının çevresel konulara yönelik kuramsal farkındalıklarının uygulamaya dönük Yeşil Kimya bilgileriyle desteklenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the green chemistry awareness, sustainability awareness, and attitudes toward environmental education of pre-service science teachers studying at three different state universities, and to determine whether these variables differ according to demographic characteristics. In line with the findings obtained, it is also aimed to evaluate the awareness and attitude levels of pre-service teachers toward environmental education and sustainability-based educational practices. In this study, the survey model, one of the quantitative research methods, was employed. The data were collected using a five-point Likert-type scale developed to determine pre-service teachers' awareness of green chemistry and sustainability, as well as their attitudes toward environmental education. The validity and reliability of the scale were ensured through expert opinions. The data were analyzed using SPSS and Lisrel software programs. The findings of the study indicate that pre-service science teachers' levels of green chemistry awareness, sustainability awareness, and attitudes toward environmental education are generally at moderate and above levels. Comparisons based on grade level revealed that green chemistry awareness scores differed significantly in favor of fourth-year students. No significant differences were found in other variables according to grade level and gender. The results show that pre-service science teachers have positive attitudes and awareness toward sustainability and environmental education, while their green chemistry awareness remains relatively low. The significant difference in green chemistry awareness scores according to grade level suggests that the knowledge and experiences gained during undergraduate education increase awareness in this field. The lack of significant differences in sustainability awareness and attitudes toward environmental education according to grade level and gender indicates that these competencies are shaped in earlier stages of education. The findings also reveal that pre-service teachers' theoretical awareness of environmental issues should be supported by practice-oriented green chemistry knowledge.
Benzer Tezler
- STEM temelli laboratuvar etkinlikleri kapsamında kimya öğretmen adaylarının yeşil kimya ve STEM farkındalıklarının incelenmesi
Investigation of pre-service chemistry teachers' awareness of green chemistry and of STEM within the scope of STEM-based laboratory activities
ALİ ÖZLÜSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NALAN AKKUZU GÜVEN
- Pre-service chemistry teachers' conceptual understanding on 10th grade sustainability theme in 2024 Chemistry Curriculum
Kimya öğretmen adaylarının 2024 Kimya Öğretim Programındaki 10. sınıf sürdürülebilirlik temasına ilişkin kavramsal anlamaları
MERVE ŞEKERCİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YEZDAN BOZ
- Yeşil kimya kavramı ve genel kimya laboratuvar etkinliklerinin yeşil kimya ilkelerine uygun hale getirilmesi
Concept of green chemistry and adaptation of general chemistry laboratory experiments to the principles of green chemistry
BETÜL DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Kimyaİnönü ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FUNDA OKUŞLUK
- Kimya öğretmen adaylarının yeşil kimya konusundaki görüşlerinin incelenmesi
Investigation of preservice chemistry teacher's views on green chemistry
GİZEM KAYA TEKLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL TARKIN ÇELİKKIRAN
- Factors of pre-service, novice, and experienced chemistry teachers' sense of efficacy beliefs: A qualitative study
Öğretmen adayı, mesleğe yeni başlayan ve deneyimli kimya öğretmenlerinin özyeterliklerini etkileyen faktörler: Nitel bir çalışma
İREM İNCEÇAY
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ESEN UZUNTİRYAKİ KONDAKÇI
DOÇ. DR. YEŞİM ÇAPA AYDIN