Adölesanlara verilen Pender'in Sağlığı Geliştirme Modeli'ne dayalı engelli farkındalık eğitiminin etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness of disability awareness training based on Pender's Health Promotion Model given to adolescents
- Tez No: 995294
- Danışmanlar: PROF. DR. SİBEL KÜÇÜK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Nursing, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Engellilik, Farkındalık, Hemşirelik, Kaynaştırma eğitimi, Çocuk hemşireliği, Disability, Awareness, Nursing, Inclusive education, Pediatric nursing
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Pender'in Sağlığı Geliştirme Modeli'ne dayalı olarak geliştirilen Engelli Farkındalık Eğitimi'nin (PSGM-EFE) adölesanların engelli farkındalığı bilgi düzeyleri üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla ön test–son test kontrol gruplu yarı deneysel tasarımda yürütülmüştür. Araştırma, tersine kaynaştırma öğrencisi olan ve olmayan okullarda yer alan müdahale ve kontrol gruplarındaki adölesanlar ile tamamlanmıştır. Verilerin toplanmasında Adölesan Tanıtım Formu ve PSGM-EFE Değerlendirme Formu kullanılmıştır. Müdahale grubuna, PSGM-EFE uygulanmış; kontrol gruplarına herhangi bir eğitim verilmemiştir. Tüm gruplara eğitim öncesinde (ön test) ve eğitimin tamamlanmasının ardından (son test) ölçümler yapılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra, zaman (ön test–son test), müdahale durumu ve sınıf yapısına ilişkin ana ve etkileşim etkilerini incelemek amacıyla iki faktörlü karma tasarımlı varyans analizi (Mixed ANOVA) kullanılmıştır. Araştırma bulguları, PSGM-EFE'nin adölesanların engelli farkındalığı bilgi düzeyleri üzerinde zaman ana etkisi açısından istatistiksel olarak anlamlı bir artış sağladığını göstermiştir (p<0,05). Tersine kaynaştırma öğrencisi olan adölesanlarda, eğitim sonrası engelli farkındalığı bilgi düzeylerinin eğitim öncesine göre anlamlı düzeyde arttığı belirlenmiştir (p<0,05). Buna karşılık, tersine kaynaştırma olmayan adölesanlarda eğitim sonrasında bilgi düzeylerinde artış gözlenmekle birlikte, bu artışın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı saptanmıştır (p>0,05). Bulgular, PSGM-EFE'nin engelli farkındalığı bilgi düzeylerini artırmada özellikle tersine kaynaştırma deneyimi bulunan adölesanlarda daha etkili olduğunu ortaya koymaktadır. Araştırma sonucunda, PSGM-EFE'nin adölesanlarda engelliliğe ilişkin bilgi düzeylerinin geliştirilmesinde etkili olduğu belirlenmiştir. Bu doğrultuda, kuramsal temelli engelli farkındalığı eğitimlerinin okul temelli programlar kapsamında yaygınlaştırılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted using a pretest–posttest quasi-experimental design with control groups to determine the effect of the Disability Awareness Education, developed based on Pender's Health Promotion Model (HPM-DAE), on adolescents' levels of disability awareness knowledge. The study was completed with adolescents assigned to intervention and control groups in schools with and without reverse inclusion practices. Data were collected using the Adolescent Information Form and the HPM-DAE Evaluation Form. The intervention group received the HPM-DAE, whereas no educational intervention was provided to the control groups. Measurements were obtained before the intervention (pretest) and after the completion of the intervention (posttest) for all groups. In addition to descriptive statistics, a two-factor mixed-design analysis of variance (Mixed ANOVA) was used to examine the main and interaction effects of time (pretest–posttest), intervention status, and classroom structure. The findings demonstrated a statistically significant main effect of time on adolescents' disability awareness knowledge levels, indicating an overall increase following the HPM-DAE (p<0.05). Adolescents attending schools with reverse inclusion practices showed a statistically significant increase in disability awareness knowledge after the HPM-DAE compared to pre-intervention levels (p<0.05). In contrast, although an increase in knowledge levels was observed among adolescents in schools without inclusion students, this increase was not statistically significant (p>0.05). The results indicate that the HPM-DAE is effective in improving adolescents' disability awareness knowledge, particularly among those with experience in reverse inclusion settings. Based on these findings, it is recommended that theory-based disability awareness education programs be integrated and expanded within school-based educational initiatives to enhance disability awareness among adolescents.
Benzer Tezler
- Sağlığı geliştirme modeline temellendirilmiş web tabanlı siber zorbalık eğitimi ile siber zorba adölesan ve ebeveynlerinde farkındalık oluşturma
Raising awareness of cyberbully adolescents and their parents with web-based cyberbullying training based on the health promotion model
DİLEK ULUDAŞDEMİR
Doktora
Türkçe
2021
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİBEL KÜÇÜK
- Adolesanlara verilen planlı eğitimin menstruasyon ve genital hijyen davranışına etkisinin belirlenmesi
The planned training given to adolescents to determine the effect of menstruation and genital hygiene to behavior
AYŞE SİNOP GEDİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Sağlık EğitimiYıldırım Beyazıt ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SEVİL ŞAHİN
- Adölesanlara verilen temel yaşam desteği eğitiminde video oyunu ve klasik eğitim yöntemlerinin karşılaştırılması
Comparison of video game and classical training methods in basic life support training for adolescents
BURCU SELVİ ÇALIŞKAN
Doktora
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEDA ÇAĞLAR
- Adölesanlara verilen sağlıklı beslenme ve fiziksel aktivite eğitiminin öğrencilerin tutumlarına etkisi
The effect of healthy eating and physical activity education on attitudes of adolescents students'
GAMZE GÜZEL
- Adölesanlara verilen sağlıklı beslenme eğitimininbeslenme alışkanlıklarına ve beden algısına etkisi
The impact of healthy nutrition education provided to adolescents on eati̇ng habi̇ts and body image
AYŞEGÜL KARAKULAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Hemşirelikİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BETÜL AKTAŞ