Bir aile sağlığı merkezine periyodik sağlık muayenesi için başvuran kişilerde psikolojik sıkıntı görülme sıklığı: Kesitsel araştırma
Prevalence of psychological distress among individuals admitting for periodic health examinations at a family health center: A cross-sectional study
- Tez No: 996665
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET ÖZEN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, Birinci basamak sağlık hizmetleri, Kitle taraması, Psikolojik sıkıntı, Risk faktörleri, Family practice, Primary health care, Mass screening, Psychological distress, Risk factors
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş: Psikolojik sıkıntı, bireylerin yaşam kalitesini ve işlevselliğini olumsuz yönde etkileyen önemli bir halk sağlığı sorunudur. Dünya Sağlık Örgütü sağlığı; bedensel, ruhsal ve sosyal yönden tam bir iyilik hali olarak tanımlamaktadır. Bu kapsamda, periyodik sağlık muayeneleri (PSM), bireylerin yalnızca fiziksel değil ruhsal açıdan da değerlendirilmesine katkı sağlayan önemli bir koruyucu sağlık hizmetidir. Bu çalışmada, PSM için başvuran erişkin bireylerde psikolojik sıkıntı düzeyleri ve ilişkili faktörlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı, kesitsel ve gözlemsel tipte planlanan araştırma, Antalya İli Muratpaşa İlçesi Etiler Aile Sağlığı Merkezi'nde yürütülmüştür. Çalışmaya, 18 yaş ve üzeri, kronik hastalık tanısı olmayan 150 birey dahil edilmiştir. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri, yaşam tarzı alışkanlıkları ve laboratuvar bulguları kaydedilmiş; psikolojik sıkıntı düzeyleri Kessler Psikolojik Sıkıntı Ölçeği-10 (K10) ile değerlendirilmiştir. Veriler SPSS 25.0 programı ile analiz edilmiş, p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 37,8±11,7 yıl olup %70,7'si kadındır. K10 ortalama puanı 16,8±4,9 olarak bulunmuştur. Katılımcıların %73,4'ü“muhtemel iyi”, %26,6'sı ise“psikolojik sıkıntı”grubunda yer almıştır. Kadınlarda psikolojik sıkıntı düzeyi erkeklere göre anlamlı derecede yüksektir (p=0,005). Eğitim düzeyi ile psikolojik sıkıntı arasında anlamlı ilişki bulunmuştur (p=0,031). Egzersiz ve beslenme alışkanlıkları ile doğrudan anlamlı ilişki saptanmamış; ancak trigliserit düzeyleri sağlıklı beslenenlerde ve egzersiz yapanlarda daha düşük bulunmuştur (p<0,05). K10 puanı ile beyaz küre ve nötrofil arasında zayıf pozitif, kreatinin ve ürik asit arasında ise zayıf negatif korelasyon saptanmıştır. Hemoglobin ve ferritin düzeyleri sınırda anlamlılık göstermiş ( p:0,051), vitamin B12 ve folat ile anlamlı ilişki bulunmamıştır. Sonuç: Birinci basamak sağlık hizmetlerine başvuran bireylerde psikolojik sıkıntı sıklığı %26,6 olarak belirlenmiştir. Kadın cinsiyet ve düşük eğitim düzeyi, psikolojik sıkıntı açısından öne çıkan risk faktörleri olmuştur. Bulgular, PSM kapsamında psikolojik değerlendirmelerin rutin hale getirilmesinin önemini ve yaşam tarzı danışmanlığı ile birlikte ele alınmasının toplum sağlığına katkı sağlayacağını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Introduction: Psychological distress is a major public health problem that negatively affects individuals' quality of life and functionality. The World Health Organization defines health as a state of complete physical, mental, and social well-being. Within this framework, periodic health examinations (PHE) are an important component of preventive health services, enabling not only physical but also mental assessments. The aim of this study was to evaluate the levels of psychological distress among adults attending PHE and to investigate the associated factors. Methods: This descriptive, cross-sectional, and observational study was conducted at Etiler Family Health Center in Muratpaşa, Antalya. A total of 150 adults aged 18 years and older without any chronic disease were included. Sociodemographic characteristics, lifestyle behaviors, and laboratory findings of participants were recorded. Psychological distress levels were assessed using the Kessler Psychological Distress Scale-10 (K10). Data were analyzed with SPSS 25.0 software, and a p-value of <0.05 was considered statistically significant. Results: The mean age of participants was 37.8±11.7 years, and 70.7% were female. The mean K10 score was 16.8±4.9. Of the participants, 73.4% were classified as“likely well,”while 26.6% were in the psychological distress group. Females had significantly higher distress scores compared to males (p=0.005). Educational level was significantly associated with psychological distress (p=0.031). No direct association was observed between psychological distress and exercise or dietary habits; however, triglyceride levels were significantly lower in those with healthier nutrition and regular exercise (p<0.05). A weak positive correlation was found between K10 score and white blood cell/neutrophil counts, whereas a weak negative correlation was observed with creatinine and uric acid levels. Hemoglobin and ferritin showed borderline significance (p:0,051), while no association was detected with vitamin B12 or folate. Conclusion: The prevalence of psychological distress among adults attending primary health care for PHE was found to be 26.6%. Female gender and low educational attainment emerged as significant risk factors. These findings emphasize the importance of incorporating routine psychological screening into PHE and highlight the potential benefits of combining mental health evaluation with lifestyle counseling to improve community health.
Benzer Tezler
- Uykululuk durumu ile hemogram parametreleri ve antropometrik ölçümler arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between sleeping state and hemogram parameters and anthropometric measurements
BİLAL TURAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ÇELİK
- Erişkin hastaların periyodik sağlık muayeneleri ile ilgili bilgi düzeyinin sorgulanması
Questioning the level of knowledge on the periodic health examination of adult patients
MERİH GÜNEŞ KURTOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEÇİL GÜNHER ARICA
- İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Bornova 27 no'lu Eğitim Aile Sağlığı Merkezine başvuran hastalarda periyodik sağlık muayenesi bilgi düzeyi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
The evaluation of level of knowledge, attitude and behavior of periodic health examination in patients who applicant to İzmir Tepecik Education and Research Hospital Bornova No 27 Education Family Health Center
ŞEYMA CUNİER BABÜRŞAH
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALUK MERGEN
- Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim aile sağlığı merkezine başvuran ailelerin çocukluk çağı periyodik sağlık muayeneleri hakkındaki bilgi, tutum ve görüşleri
Information, attitudes and opinions of the family applicable to Atatürk University medical faculty educational family health center about childhood periodic health examinations
CEYDA FATMA EKİNCİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiAtatürk ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SUAT SİNCAN
- Eğitim aile sağlığı merkezine kayıtlı erişkin bireylerin karşılanmamış sağlık hizmeti ihtiyacının aile sağlığı merkezi başvuru durumuna göre değerlendirilmesi
Evaluation of unmet health service needs of adult individuals registered in the family health center based on their family health center application status
HANDENUR TAN DOĞRUSEVER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiMarmara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SALİHA SERAP ÇİFÇİLİ