Beslenme ve diyetetik bölümü öğrencilerinin sağlıklı beslenme, yapay et ve yenilebilir böcekler konusundaki tutumları
Attitudes of nutrition and dietetics students toward healthy eating, cultured meat, and edible insects
- Tez No: 996707
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ KENAN KENDİLCİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Gıda Mühendisliği, Nutrition and Dietetics, Food Engineering
- Anahtar Kelimeler: Sağlıklı beslenme, Healthy nutrition
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bitlis Eren Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gıda Güvenliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dünya nüfusunun 2050 yılına kadar 9,7 milyara ulaşacağı öngörülmekte olup, bu artış özellikle protein kaynaklarına yönelik gıda talebini önemli ölçüde artırmaktadır. Bu doğrultuda yenilebilir böcekler ve laboratuvar ortamında geliştirilen yapay et gibi alternatif protein kaynakları dikkat çekmektedir. Ancak bu ürünlerin toplum tarafından kabulü, algılanan doğallık, kültürel uygunluk ve dini hassasiyetler gibi faktörler nedeniyle sınırlı kalmaktadır. Bu çalışma, Beslenme ve Diyetetik bölümü öğrencilerinin sağlıklı beslenme, yapay et ve yenilebilir böceklere yönelik tutumlarını belirlemek ve bu tutumların sosyo-demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma, 2024–2025 akademik yılında Bitlis Eren Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü'nde öğrenim gören 255 öğrenci ile yürütülen tanımlayıcı ve kesitsel bir çalışmadır. Veriler çevrim içi anket yöntemiyle toplanmış, istatistiksel analizler SPSS 26.0 programı kullanılarak yapılmıştır. Öğrencilerin sağlıklı beslenmeye yönelik tutumlarını değerlendirmek amacıyla Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeği (SBİTÖ) kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre öğrencilerin %70'inden fazlasının SBİTÖ toplam puanının ölçek orta değerinin üzerinde olduğu belirlenmiş ve katılımcıların sağlıklı beslenmeye yönelik tutumlarının genel olarak olumlu olduğu saptanmıştır. Buna karşın, yapay et ve yenilebilir böceklere yönelik tutumların belirgin biçimde olumsuz olduğu görülmüştür. Katılımcıların yaklaşık %68'i, yapay eti“doğal olmayan bir gıda”olarak değerlendirmiş; %60'tan fazlası yapay eti tüketmeye istekli olmadığını bildirmiştir. Yapay etin güvenli olduğunu düşünen öğrencilerin oranı %25'in altında kalmıştır. Yenilebilir böceklere yönelik tutumlar incelendiğinde ise öğrencilerin %70'ten fazlasının böcek tüketimini kültürel olarak uygun bulmadığı, %65'inden fazlasının dini açıdan uygun olsa dahi tüketmek istemediklerini ifade etmişlerdir. Yenilebilir böcekleri denemeye istekli olduğunu belirten öğrencilerin oranı ise %15'in altında bulunmuştur. Sonuç olarak, öğrencilerin sağlıklı beslenmeye yönelik tutumları yüksek düzeyde olumlu olmasına rağmen, alternatif protein kaynakları olan yapay et ve yenilebilir böceklere yönelik kabul düzeylerinin düşük olduğu belirlenmiştir. Bu bulgular, öğrencilerin bilgi eksikliği, risk algısı ve kültürel-dini faktörler nedeniyle temkinli bir yaklaşım sergilediklerini düşündürmektedir. Alternatif protein kaynaklarının gelecekte beslenme sistemlerine entegrasyonunun sağlanabilmesi için, bilimsel temelli eğitim ve farkındalık çalışmalarının artırılması gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
It is projected that the global population will reach 9.7 billion by 2050, a growth that is expected to substantially increase food demand, particularly for protein sources. In this context, alternative protein sources such as edible insects and laboratory-cultured meat have attracted increasing attention. However, public acceptance of these products remains limited due to factors such as perceived unnaturalness, cultural compatibility, and religious sensitivities. This study aimed to determine the attitudes of Nutrition and Dietetics students toward healthy eating, cultured meat, and edible insects, and to examine whether these attitudes differ according to socio-demographic characteristics. This descriptive, cross-sectional study was conducted during the 2024–2025 academic year with 255 students enrolled in the Department of Nutrition and Dietetics at Bitlis Eren University. Data were collected using an online questionnaire, and statistical analyses were performed using SPSS version 26.0. Students' attitudes toward healthy eating were assessed using the Attitude Scale for Healthy Nutrition (ASHN). The findings indicated that more than 70% of the students had total ASHN scores above the scale midpoint, demonstrating generally positive attitudes toward healthy eating. In contrast, attitudes toward cultured meat and edible insects were markedly negative. Approximately 68% of participants perceived cultured meat as an“unnatural food,”and more than 60% reported unwillingness to consume it. The proportion of students who considered cultured meat to be safe was below 25%. Regarding edible insects, over 70% of the students reported that insect consumption was not culturally appropriate, and more than 65% stated that they would not consume edible insects even if they were religiously permissible. The proportion of students willing to try edible insects was found to be below 15%. In conclusion, although students demonstrated highly positive attitudes toward healthy eating, their acceptance of alternative protein sources such as cultured meat and edible insects was low. These findings suggest that students adopt a cautious approach due to insufficient knowledge, perceived risks, and cultural and religious factors. Increasing scientifically based education and awareness initiatives may be necessary to facilitate the future integration of alternative protein sources into sustainable food systems.
Benzer Tezler
- Beslenme ve diyetetik bölümü öğrencilerinin fonksiyonel besinlere yönelik farkındalığı, bilgi düzeyleri ve tüketim sıklıklarının değerlendirilmesi
Nutrition and dietetics department students' awareness towards functional food, their knowledge level and consumption frequency
KÜBRA DERYA İPEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Beslenme ve DiyetetikHaliç ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ZEYNEP ÖZERSON
- The comparasion of diet quality of 1. and 4. grade Nutrition and Dietetics Department students and another department students in Yeditepe University
Yeditepe Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü 1. ve 4. sınıf öğrencilerinin diyet kalitesinin kendi içinde ve diğer bölüm öğrencileri ile karşılaştırılması
BEYZANUR YILDIRIM
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Beslenme ve DiyetetikYeditepe ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BİNNUR OKAN BAKIR
- Atatürk Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü öğrencilerinin beslenme durumları ile yeme farkındalığı ve sezgisel yeme davranışları arasındaki ilişki
The relationship between nutritional status and eating awareness and intuitive eating behaviors of Atatürk University Department of Nutrition and Dietetics students
KÜBRA İSPİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Beslenme ve DiyetetikLokman Hekim ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVİNÇ YÜCECAN
- BDB öğrencilerinin yeme davranışları ve ortoreksiya nervoza (sağlıklı beslenme takıntıları) ilişkisi: Muğla Üniversitesi örneği
The relationship between eating behavior and orthorexia nervosa (healthy eating obsessions) of NDD students: The case of Muğla University
VELİHAN KARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve DiyetetikMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL TÜRKYILMAZ
- Üniversite öğrencilerinin beslenme bilgi düzeylerinin, sürdürülebilir ve sağlıklı beslenme davranışları ile ilişkisi
The relationship between university students' nutritionknowledge levels and their sustainable and healthy eating behaviors
CEYDA BAŞARAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve Diyetetikİstinye ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YETER ÇELİK