Çağdaş Arap edebiyatında hayat, ölüm ve diriliş olguları
Life, death, and resurrection phenomena in contemporary Arabic literature
- Tez No: 996763
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ESAT AYYILDIZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Eastern Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Arap edebiyatı, Arabian literature
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kafkas Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Arap Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çağdaş Arap edebiyatında hayat, ölüm ve diriliş olguları, özellikle 20. yüzyılın başlarından itibaren yoğun bir şekilde işlenmeye başlanmıştır. Arap entelektüelleri, Batı sömürgeciliği, iç savaşlar ve toplumsal değişimlerle şekillenen bir dönemde, bu temalar aracılığıyla kimlik ve aidiyet sorgulamaları yapmıştır. Hayat, genellikle bireyin toplumdaki rolü ve varoluşsal mücadeleleriyle ilişkili olarak ele alınır. Bu bağlamda, edebiyatçıların eserlerinde insanın içsel dünyası, özgürlük arayışı ve toplumla olan çatışmaları öne çıkar. Ölüm, çağdaş Arap edebiyatında hem bireysel hem de toplumsal bir olgu olarak yansıtılır. Bireysel ölüm, insanın varoluşsal bir sonu ve yaşamın geçiciliğini simgelerken; toplumsal ölüm, devlet baskıları, savaşlar ve kültürel erozyon gibi unsurlar üzerinden yorumlanır. Diriliş ise genellikle bir uyanış ya da yeniden doğuş olarak görülür. Edebiyatçılar, halkların ve bireylerin yeniden inşa edilmesi, özgürleşmesi ve kültürel değerlerin korunması gibi temalarla dirilişi simgeler. Bu olgular, Arap edebiyatında hem bireysel hem de toplumsal düzeyde bir yeniden varoluşun arayışını temsil eder. Çağdaş Arap edebiyatında hayat, ölüm ve diriliş olguları, Arap dünyasında gözlemlenen içtimai, kültürel ve siyasi değişimlerin bir yansıması olarak tezahür etmektedir. Bu tez çalışması, çağdaş Arap edebiyatındaki hayat, ölüm ve diriliş temalarının nasıl işlendiğini, tarihsel bağlamını ve kurduğu ilişkiyi ele almaktadır. Çağdaş Arap dünyasında Batı etkisiyle modernleşme süreçlerinin, kimlik arayışlarının ve geleneksel değerlerin yeniden yorumlanmasının edebi eserler üzerinden tetkik edilmesiyle şekillenmektedir. Çalışma kapsamında, bu konuları işleyen muhtelif edebî eserler ele alınmaktadır. Bilhassa Muhammed Hüseyin Heykel'in Zeyneb romanı, Mahmud Tâhir Lâşîn'in Havvâ bilâ Âdem adlı eseri, Şâbbî'nin İrâdetü'l-Hayât şiiri, Cubrân Halîl Cubrân'ın Cemâlü'l-Mevt başlıklı mensur şiiri ve Bedr Şâkir es-Seyyâb'ın Medînetü's-Sindibâd şiiri, birey ile cemiyet arasındaki ilişkiler, yabancılaşma olgusu ve kimlik bunalımı gibi muhtelif temalar çerçevesinde hayat, ölüm ve diriliş olgularını edebî düzlemde yansıtmaktadır. Araştırmanın amacı, bu bağlamda hayat, ölüm ve diriliş temalarının Arap yazarları tarafından nasıl işlendiğini ve bu temaların çağdaş Arap toplumlarındaki sosyal ve kültürel dönüşümlerle olan ilişkisini mütalaa etmektir. Metodolojik açıdan, nitel bir yaklaşım benimsenerek, öncelikle Çağdaş Arap edebiyatındaki önemli bazı eserler incelenmiş, tematik analiz yöntemi kullanılarak diriliş temasının ana hatları çizilmiştir.
Özet (Çeviri)
In contemporary Arabic literature, the themes of life, death, and resurrection have been addressed with increasing intensity, particularly since the early twentieth century. During a period shaped by Western colonialism, civil wars, and profound social transformations, Arab intellectuals have employed these themes as a means of interrogating questions of identity and belonging. Life is generally treated in relation to the individual's role within society and existential struggles. In this context, literary works foreground the human inner world, the pursuit of freedom, and tensions between the individual and society. Death is represented in contemporary Arabic literature as both an individual and a social phenomenon. On the individual level, death symbolizes the existential end of human life and its inherent transience; on the social level, it is interpreted through such factors as state oppression, wars, and processes of cultural erosion. Resurrection, by contrast, is commonly conceived as awakening or rebirth. Writers employ this theme to symbolize the reconstruction and liberation of individuals and societies, as well as the preservation of cultural values. Taken together, these phenomena represent a search for renewed existence on both the individual and social planes within Arabic literature. The themes of life, death, and resurrection in contemporary Arabic literature thus emerge as reflections of the social, cultural, and political transformations observed in the Arab world. This thesis examines how these themes are articulated in contemporary Arabic literary works, the historical context in which they are situated, and the relationships they establish with processes of modernity. The study is shaped by an examination of literary texts through which modernization under Western influence, identity quests, and the reinterpretation of traditional values in the contemporary Arab world are explored. Within the scope of the study, various literary works addressing these issues are analyzed. In particular, Muḥammad Ḥusayn Haykal's Zaynab, Maḥmūd Ṭāhir Lāshīn's Ḥawwā bilā Ādam, al-Shābbī's poem Irādat al-Ḥayāt, Jubrān Khalīl Jubrān's prose poem Jamāl al-Mawt, and Badr Shākir al-Sayyāb's poem Madīnat al-Sindibād reflect the themes of life, death, and resurrection on the literary plane through diverse concerns such as the relationship between the individual and society, alienation, and identity crisis. The aim of the research is to examine how the themes of life, death, and resurrection are treated by Arab authors within this framework and to assess their relationship to social and cultural transformations in contemporary Arab societies. Methodologically, the study adopts a qualitative approach, examining selected major works of contemporary Arabic literature and employing thematic analysis to delineate the principal contours of the theme of resurrection.
Benzer Tezler
- Mehcer edebiyatında varlık anlayışı
The existence understanding in the immigration literature
RUMEYSA BAKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Doğu Dilleri ve EdebiyatıAtatürk ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KENAN DEMİRAYAK
- Emel Dunkul ile Cahit Sıtkı Tarancı'nın şiirlerinde ölüm teması
The topic of death as tackled by poetry of Amal Dankal and Jahid Sıtkı Tarnjı
HÜSEYİN NECCAR
Yüksek Lisans
Arapça
2020
Doğu Dilleri ve EdebiyatıHarran ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SALİH TUR
- Bahâ Tâhir'in“el-Hubb fî'l Menfâ”adlı romanı ile Sinan Akyüz'ün“İncir Kuşları”adlı romanının teknik ve tematik açıdan karşılaştırılması
Technical and thematic comparison of Baha Tahir's novel named“el-Hubb fi'l-Menfâ”and Sinan Akyüz's novel“İncir Kuşları”
SEVDENUR ÖZBAKIR BAYRAKTAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Karşılaştırmalı EdebiyatAtatürk ÜniversitesiArap Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLKNUR EMEKLİ
- Ahmed Şevki'nin hayatı ve eserleri
The Life and works of Ahmed Şevki
TİMUR ULAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Doğu Dilleri ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FARUK TOPRAK
- Toplumcu gerçekçi temalar açısından İmilî Nasrallâh'ın romanları
İmilî Nasrallah's novels in terms of socialist realist themes
ESMAEİL MOHAMMADZADEH
Doktora
Türkçe
2013
Doğu Dilleri ve EdebiyatıAtatürk ÜniversitesiArap Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYSEL ERGÜL KESKİN