İş sağlığı ve güvenliğinde sanal gerçeklik uygulamalarının öğrenmeye etkisi: Forklift operatörleri ve yangın görevlileri örneği
The impact of virtual reality applications on learning in occupational health and safety: The case of forklift operators and fire safety personnel
- Tez No: 996910
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖZLEM BAYDAŞ ÖNLÜ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Bilim ve Teknoloji, Education and Training, Science and Technology
- Anahtar Kelimeler: Sanal Gerçeklik, İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimi, Forklift Operatörlüğü, Yangın Eğitimi, Deneyimsel Öğrenme, Virtual Reality, Occupational Health and Safety Education, Forklift Operation, Fire Safety Training, Experiential Learning
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Giresun Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı, sanal gerçeklik (SG) tabanlı öğretim uygulamalarının İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) eğitimlerinde öğrenme üzerindeki etkisini incelemektir. Özellikle forklift operatörlüğü ve yangın görevliliği gibi alanlarda SG tabanlı eğitimin öğrenme çıktıları üzerindeki etkisini ortaya koymaktadır. Bu genel amaç doğrultusunda; katılımcıların eğitim öncesi ve sonrası öğrenme çıktıları arasında anlamlı bir fark olup olmadığı incelenmiş, ayrıca forklift operatörlerinde MYK belgesine sahip olma ve yangın personelinde ise önceden teorik eğitim almış olma durumunun öğrenme üzerinde anlamlı bir farklılaşmaya yol açıp açmadığı değerlendirilmiştir. Araştırma, bir MDF üretim fabrikasında görev yapan 44 forklift operatörü ve 55 yangın görevlisi olmak üzere toplam 99 katılımcı ile yürütülmüştür. Çalışmada, zayıf deneysel desen kapsamında olan tek grup ön test-son test deseni kullanılmıştır. Veriler 2025 yılı nisan ve mayıs aylarında toplanmıştır. Uygulamada katılımcılar, Meta Quest 3 SG gözlükleri aracılığıyla, gerçek iş ortamlarını simüle eden senaryolar üzerinden 20 dakikalık ön deneyim sürecinden sonra tekrar 20 dakikalık eğitimlerle toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak; forklift operatörleri için“Forklift Yük Taşıma Kontrol Listesi”, yangın görevlileri için ise 20 sorudan oluşan“Yangınla Mücadele Bilgi Testi”kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizi SPSS programı ile gerçekleştirilmiştir. Yapılan analizlerde parametrik testlerden bağımlı ve bağımsız örneklem t-testleri uygulanmıştır. Forklift operatörlerine yapılan kontrol listesinden elde edilen ön test ve son test arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark belirlenmiştir. Ayrıca yangın personeline yapılan bilgi testlerinin ön test ve son testleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark elde edilmiştir. Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) belgesi varlığı, forklift operatörlerinin son test performansında belirleyici olmamıştır. Benzer şekilde, yangın görevlileri grubunda daha önce teorik eğitim alma deneyimi de son test performansında anlamlı bir fark yaratmamıştır. Bu bulgular, SG tabanlı eğitimin ön deneyim düzeyi ne olursa olsun tüm öğrenenlerin eşit şekilde yararlandığını ve teknolojinin“eşitleyici”bir eğitim aracı olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The primary aim of this study is to examine the effect of virtual reality (VR)-based instructional applications on learning in Occupational Health and Safety (OHS) training. Specifically, it reveals the impact of VR-based training on learning outcomes in areas such as forklift operation and fire response. In line with this general objective, the study investigated whether there was a significant difference between participants' pre- and post-training learning outcomes, and also evaluated whether having an MYK (Turkish Vocational Qualifications Authority) certificate for forklift operators and having previously received theoretical training for fire personnel led to significant differences in learning. The study was conducted with a total of 99 participants, including 44 forklift operators and 55 fire response personnel working at an MDF production facility. A one-group pretest-posttest design, which falls under the category of weak experimental designs, was used in the study. Data were collected in April and May 2025. In the application, participants underwent training sessions of 20 minutes following an initial 20-minute pre-experience process through scenarios simulating real work environments via Meta Quest 3 VR headsets. As data collection instruments, the“Forklift Load Handling Checklist”was used for forklift operators, and a 20-item“Fire Response Knowledge Test”was used for fire personnel. The analysis of the obtained data was performed using SPSS software. In the analyses conducted, parametric tests including dependent and independent samples t-tests were applied. A statistically significant difference was determined between the pretest and posttest obtained from the checklist administered to forklift operators. Additionally, a statistically significant difference was obtained between the pretest and posttest of the knowledge tests administered to fire personnel. The possession of a Vocational Qualifications Authority (MYK) certificate was not a determinant of forklift operators' posttest performance. Similarly, previous theoretical training experience in the fire personnel group did not create a significant difference in posttest performance. These findings indicate that VR-based training benefits all learners equally regardless of their prior experience level, and that the technology serves as an“equalizing”educational tool.
Benzer Tezler
- Okullarda iş sağlığı ve güvenliği: Açımlayıcı karma yöntem çalışması
Occupational health and safety in schools: Exploratory mixed method study
MEHMET YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriSivas Cumhuriyet ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CELAL TEYYAR UĞURLU
- Hemşirelik öğrencilerinin histerektomiye yönelik postoperatif bakım becerilerinin geliştirilmesinde oyun tabanlı sanal gerçeklik uygulamasının etkisi
The effect of game-based virtual reality application on the development of postoperative care skills of nursing students for hysterectomy
ELMAS MUTLUGÜNEŞ DÖNMEZ
Doktora
Türkçe
2024
HemşirelikEge ÜniversitesiKadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞENAY ÜNSAL ATAN
- Zararlı kokuları algılayıp internet üzerinden ileten elektronik burun tasarımı
Design of the electronic nose to detect harmful odors that transmits over the internet
NURGÜL SENYÜCEL
Doktora
Türkçe
2013
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiTrakya ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HİLMİ KUŞÇU
- Artırılmış gerçeklik teknolojisi ile iş sağlığı ve güvenliği kartlarının hazırlanması
Preparation of occupational health and safety cards with augmented reality technology
KÜBRA AKSU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEZGİN AYGÜN
- Sanal gerçeklik ile çalışanların iş sağlığı ve güveliği tehlike tahmini farkındalığının arttırılması ile iş kazalarına etkisinin değerlendirilmesi
The increase of hazard prediction awareness through virtual reality and investigation of effect in number of accidents
NADİR MUHAMMED ALİ KÜÇÜK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve Öğretimİstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BEYRUL CANBAZ