Rize ilinde aile sağlığı çalışanlarının bebek, çocuk ve ergen izlemleri hakkındaki bilgi düzeylerinin belirlenmesi
Determining the knowledge levels of family health workers on infant, child, and adolescent monitoring in the province of Rize
- Tez No: 998483
- Danışmanlar: PROF. DR. CÜNEYT ARDIÇ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aile sağlığı çalışanı, bebek izlemi, çocuk izlemi, ergen izlemi, bilgi düzeyi, aile sağlığı merkezi, Family health worker, infant monitoring, child monitoring, adolescent monitoring, knowledge level, primary healthcare
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma, Rize ilinde görev yapan aile sağlığı çalışanlarının bebek, çocuk ve ergen izlemleri konusundaki bilgi düzeylerini belirlemek ve bilgi düzeyini etkileyen sosyodemografik ve mesleki faktörleri değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Birinci basamak sağlık hizmetlerinde görev yapan aile sağlığı çalışanları, koruyucu sağlık hizmetlerinin uygulanmasında ve toplum sağlığının korunmasında kilit rol üstlenmektedir. Bu nedenle, onların bilgi düzeyi hizmet kalitesini ve izlem süreçlerinin etkinliğini doğrudan etkilemektedir. Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipteki bu araştırma, 2025 yılında Rize ilinde bulunan aile sağlığı merkezlerinde yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini Rize'de aktif olarak görev yapan tüm aile sağlığı çalışanları oluşturmuş, örneklemine araştırmaya katılmayı kabul eden 102 ebe ve hemşire dahil edilmiştir. Veriler, araştırmacı tarafından literatür taraması sonucunda oluşturulan ve Sağlık Bakanlığı Bebek, Çocuk ve Ergen İzlem Protokolleri esas alınarak hazırlanan bir anket formu ile toplanmıştır. Anket formu iki bölümden oluşmaktadır: Birinci bölümde katılımcıların sosyodemografik ve mesleki özellikleri (yaş, cinsiyet, unvan, mezuniyet, hizmet yılı, görev yeri, hizmet içi eğitim alma durumu vb.) yer almakta; ikinci bölümde ise bebek, çocuk ve ergen izlemlerine ilişkin bilgi düzeyini ölçen 30 çoktan seçmeli soru bulunmaktadır. Verilerin analizinde SPSS 25.0 programı kullanılmış, tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t-testi, ANOVA ve ki-kare testleri uygulanmış, anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 37,8±6,4 yıl olup, %86,3'ü kadındır. Çalışanların %74,5'i hemşire, %25,5'i ebe olarak görev yapmaktadır. Katılımcıların %58'i 10 yıl ve üzeri mesleki deneyime sahiptir. Araştırma bulgularına göre aile sağlığı çalışanlarının %78'i izlemler sırasında rehber veya algoritma kullandığını, %63'ü ise bu konuda hizmet içi eğitim aldığını belirtmiştir. Rehber veya algoritma kullananların bilgi puan ortalaması (X̄=24,3±3,2), kullanmayanlara göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0.05). Yaş gruplarına göre yapılan analizde 40 yaş altı çalışanların bilgi düzeyi daha yüksek saptanmıştır (p=0.021). Eğitim düzeyi, medeni durum ve çalışma yılı gibi değişkenlerle bilgi düzeyi arasında anlamlı fark saptanmamıştır. En fazla bilgi eksikliği gelişimsel kalça displazisi taraması, diş sağlığı izlemi, hiperlipidemi ve ergen izlemi alanlarında tespit edilmiştir. Sonuç: Araştırma sonuçları, Rize ilindeki aile sağlığı çalışanlarının genel olarak bebek ve çocuk izlemleri konusunda yeterli bilgiye sahip olduklarını, ancak ergen izlemleri ve gelişimsel taramalar konusunda bilgi düzeylerinin düşük olduğunu göstermiştir. Bu bulgular, mevcut hizmet içi eğitimlerin periyodik olarak güncellenmesi ve uygulamalı eğitimlerle desteklenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca rehber temelli izlem uygulamalarının aile sağlığı merkezlerinde standart hale getirilmesi, izlem kalitesini artıraracaktır.
Özet (Çeviri)
Aim: This study was conducted to determine the knowledge levels of family health workers in Rize regarding infant, child, and adolescent monitoring, and to evaluate the sociodemographic and professional factors affecting these knowledge levels. Family health workers play a critical role in the implementation of preventive health services and in the protection of community health within primary healthcare settings. Therefore, their level of knowledge directly affects the quality of services and the effectiveness of monitoring practices. Method: This descriptive and cross-sectional study was carried out in family health centers in Rize in 2025. The study population consisted of all actively working family health workers in the province, and the sample included 102 nurses and midwives who agreed to participate. Data were collected using a questionnaire developed by the researcher based on a literature review and the Ministry of Health's Infant, Child, and Adolescent Monitoring Protocols. The questionnaire consisted of two parts: the first part included sociodemographic and professional characteristics (age, gender, title, education, years of service, workplace, and in-service training status), while the second part included 30 multiple-choice questions assessing knowledge related to infant, child, and adolescent monitoring. Data were analyzed using SPSS 25.0, employing descriptive statistics, independent samples t-test, ANOVA, and chi-square tests. A significance level of p<0.05 was adopted. Results: The mean age of the participants was 37.8±6.4 years, and 86.3% were female. Of the participants, 74.5% were nurses and 25.5% were midwives, while 58% had 10 or more years of professional experience. A total of 78% reported using guidelines or algorithms during monitoring, and 63% stated that they had received in-service training on the subject. The mean knowledge score of those who used guidelines or algorithms (X̄=24.3±3.2) was significantly higher than that of those who did not (p<0.05). The analysis by age groups indicated that participants under 40 years of age had higher knowledge levels (p=0.021). No significant differences were found between knowledge level and variables such as education level, marital status, or years of professional experience. The most pronounced knowledge gaps were identified in developmental dysplasia of the hip screening, oral health monitoring, hyperlipidemia screening, and adolescent monitoring. Conclusion: The findings of this study indicate that family health workers in Rize generally possess adequate knowledge regarding infant and child monitoring; however, their knowledge levels concerning adolescent monitoring and developmental screenings are insufficient. These findings highlight the need for periodic updates of in-service training programs, reinforcement of practice-based education, and the standardization of guideline-based monitoring practices in family health centers. Such improvements are expected to enhance monitoring quality and contribute significantly to the protection of infant, child, and adolescent health.
Benzer Tezler
- Rize ilinde çalışan aile hekimlerinin erişkin bağışıklama hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge, attitudes and behaviors of family physicians working in Rize province about adult immunization
FURKAN KORAÇ POLAT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık BakanlığıAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CÜNEYT ARDIÇ
- Trabzon,Ordu,Samsun,Rize ve Giresun erkek yetiştirme yurtlarında kalan ergenler ile Trabzon ilinde ailesi ile yaşayan erkek ergenlerin depresyon düzeylerinin karşılaştırılması
Comparing the levels of depression of adolescent boys who live in orphanages in Samsun,Ordu,Giresun,Trabzon,Rize and adolescent boys who live in trabzon with their families
GÜLİZAR ROL MOLLAMEHMETOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
PsikiyatriAnkara ÜniversitesiSosyal Psikiyatri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. O. ERKAN BERKSUN
- 6-24 aylık bebeğe sahip annelerin duyarlı ve bebek liderliğinde beslenme ile ilgili görüşlerini belirlemek
Determination of the opinions of mothers have 6-24 months old baby about responsive feeding and baby led weaning
GİZEM TİMUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
HemşirelikEge ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜHEYLA ÖZSOY
- Rize ilinde yaşayan 4-11 yaş arası çocuklarda enkoprezis sıklığının araştırılması ve etiyolojide rol alan etkenlerin araştırılması
The rate of encopresis in children aged 4-11 years living in Rize provice research and investigation of the role factors in ethiology
ARZU SALİHA MUTİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA CALAPOĞLU
- Rize ili 5 yaş altı çocuklarda malnütrisyon sıklığı ve malnütrisyon gelişiminde rol oynayan risk faktörlerinin değerlendirilmesi
Prevalence of malnutrition in children under 5 years of age in Rize and evaluation of risk factors role in malnutrition
RAMİZ MUHAMMET
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TURGAY AYDIN