Lise öğrencilerinin okul iklimi algıları ile duygusal zeka ve prososyal davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between high school students' perceptions of school climate and their emoti̇onal intelligence and prosocial behaviors
- Tez No: 998630
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR AKA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, lise öğrencilerinin okul iklimi algıları ile duygusal zeka ve prososyal davranışları arasındaki ilişkinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesidir. Araştırmada lise öğrencilerinin okul iklimi algısı, duygusal zeka düzeyi ve prososyal davranış eğilimleri öğrencilerin cinsiyeti, okul türü, sınıf düzeyi, aile gelir durumu, başarı durumu ve sınıf tekrarı değişkenleri açısından elde edilen veriler kapsamında analiz edilmiş ve incelenmiştir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2024-2025 eğitim öğretim yılı, Ağrı ili Merkez ilçesindeki liselerde öğrenim gören 9., 10., 11. ve 12. sınıf lise öğrencileri oluşturmaktadır. Lise öğrencilerinin anket sorularına verdiği yanıtlar incelenmiş, eksik ya da hatalı yanıtlar analizler ile ayıklandıktan sonra araştırmanın analizleri 5 farklı lise türünde öğrenim gören 524 öğrenciden elde edilen veriler ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmadaki veriler“Kişisel Bilgi Formu”,“Okul İklimi Ölçeği Lise Formu”,“Duygusal Zeka Ölçeği”ve“Ergen Prososyallik Ölçeği (EPÖ)”ile toplanmıştır. Veri analizinde, betimsel istatistikler (frekans, ortalama, yüzde ve standart sapma), Cronbach's Alpha iç tutarlık katsayısı, bağımsız örneklemler için t testi, tek yönlü varyans analizi, Pearson korelasyon analizi, basit doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma bulgularından elde edilen sonuç doğrultusunda; lise öğrencilerinin okul iklimi algısı, duygusal zeka düzeyi ve prososyal davranış eğilimi cinsiyet, okul türü ve başarı durumu değişkenlerine göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Bununla beraber öğrencilerin okul iklimi algılarının sınıf düzeyine göre anlamlı farklılık gösterdiği, ancak duygusal zeka düzeyleri ile prososyal davranış eğilimlerinin sınıf düzeyine göre farklılaşmadığı belirlenmiştir. Öğrencilerin duygusal zeka düzeyi aile gelir durumuna göre farklılaşırken okul iklimi algısının ve prososyal davranış eğiliminin aile gelir durumuna göre farklılaşmadığı sonucu elde edilmiştir. Ayrıca öğrencilerin duygusal zeka düzeyi ve prososyal davranış eğilimi sınıf tekrarına göre farklılaşırken okul iklimi algısının sınıf tekrarına göre farklılaşmadığı bulgusuna ulaşılmıştır. Korelasyon sonucuna bakıldığında;“Duygusal Zeka Düzeyi”ile“Prososyal Davranış Eğilimi”arasında pozitif yönlü orta düzeyde;“Duygusal Zeka Düzeyi”ile“Okul İklimi”arasında pozitif yönlü zayıf düzeyde;“Ergen Prososyallik”ile“Okul İklimi”arasında pozitif yönlü zayıf düzeyde anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir. Regresyon analizi sonucuna göre, öğrencilerin okul iklimi düzeylerinin duygusal zeka düzeylerini yordamasına yönelik kurulan modelin anlamlı olduğu; okul iklimi algısının, duygusal zeka düzeyindeki varyansın %5.2' sini açıkladığı tespit edilmiştir. Öğrencilerin okul iklimi algısının prososyallik düzeylerini yordamasına yönelik kurulan modelin anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Okul ikliminin, prososyallik düzeyindeki varyansın %7.1'ini açıkladığı belirlenmiştir. Elde edilen bulgular dikkate alınarak öğrencilerin duygusal zeka düzeylerinin ve prososyal davranış eğilimlerinin artması için olumlu okul iklimi oluşturulması önerilebilir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine the relationship between high school students' perceptions of school climate and their emotional intelligence and prosocial behaviors in terms of various variables. In the study, high school students' perceptions of school climate, emotional intelligence level, and prosocial behavior tendencies were analyzed and examined in terms of data obtained from variables such as students' gender, school type, grade level, family income status, achievement status, and grade repetition. The correlational survey model, one of the quantitative research methods, was used in the study. The population of the study consists of 9th, 10th, 11th, and 12th grade high school students attending high schools in the Central District of Ağrı Province during the 2024-2025 academic year. The high school students' responses to the survey questions were examined, and after analyzing and filtering out incomplete or incorrect answers, the research analyses were conducted using data obtained from 524 students studying in 5 different types of high schools. The data in the study were collected using the“Personal Information Form,”“School Climate Scale High School Form,”“Emotional Intelligence Scale,”and“Adolescent Prosociality Scale (APS).”In data analysis, descriptive statistics (frequency, mean, percentage, and standard deviation), Cronbach's Alpha internal consistency coefficient, t-test for independent samples, one-way analysis of variance, Pearson correlation analysis, and multiple linear regression analysis were used. Based on the results obtained from the research findings, it was concluded that high school students' perception of school climate, emotional intelligence level, and prosocial behavior tendency differed significantly according to the variables of gender, school type, and achievement status. However, it was found that students' perception of school climate differed significantly according to grade level, while emotional intelligence level and prosocial behavior tendency did not differ according to grade level. It was found that students' emotional intelligence level differed according to family income status, while perception of school climate and prosocial behavior tendency did not differ according to family income status. Furthermore, it was found that students' emotional intelligence level and prosocial behavior tendency differed according to grade repetition, while their perception of school climate did not differ according to grade repetition. Looking at the correlation results; there was a medium positive correlation between“Emotional Intelligence Level”and“Prosocial Behavior Tendency”; a weak positive correlation between“Emotional Intelligence Level”and“School Climate”; and a weak positive correlation between“Adolescent Prosociality”and“School Climate.”According to the regression analysis results, the model established to predict students' emotional intelligence levels based on their school climate levels was found to be significant; it was determined that the perception of school climate explained 5.2% of the variance in emotional intelligence levels. The model established to predict students' prosociality levels based on their perception of school climate was found to be significant. It was concluded that school climate explained 7.1% of the variance in prosociality levels. In line with the findings, it can be recommended that a positive school climate be created to increase students' emotional intelligence levels and prosocial behavior tendencies.
Benzer Tezler
- Sporcu lise öğrencilerinin okul iklimi algıları ile akademik güdülenmeleri arasındaki ilişki
The relationship between athletic high school students' perception of school climate and their academic motivation
BİROL CESUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimSakarya Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLTEN HERGÜNER
- Disiplin kuruluna sevk edilen ve onur belgesi alan lise öğrencilerinin saldırgan eylemlere yönelik görüşlerinin incelenmesi: Nitel bir çalışma
An investigation into high school students' perceptions of aggressive actions: A comparative study of students referred to the disciplinary committee and those awarded honor certificates
SEVİM KARABÖRK
- Öğretmenlerin program okuryazarlığı yeterliliğinin okul iklimine etkisinde program liderliği algısının aracı etkisi
The mediating effect of the perception of curriculum leadership on the effect of teachers' curriculum literacy proficiency on school climate
MÜGE AYDIN SESLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBA AKPOLAT
- Lise öğrencilerinin okul iklimi algıları ile spora yönelik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Muş ili örneği)
Examining the relationship between high school students' perceptions of school climate and their attitudes to sports (Muş province sample)
EYYÜP SUBAŞI
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
SporMuş Alparslan ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Eğitimi Anabiilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ TÜRKER
- Ortaöğretim öğrencilerinin okul iklimine ilişkin algıları ile insani değerleri benimseme düzeyleri arasındaki ilişki
Relationship between perceived school climate and adoption levels of human values by secondary school students
TÜLİN AKGÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiEğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUHAMMED TURHAN