The impact of stress, resilience, and mindfulness on burnout and job performance among fitness club managers in Iran
İran'daki fitness kulübü yöneticileri arasında stres, dayanıklılık ve farkındalığın tükenmişlik ve iş performansı üzerindeki etkisi
- Tez No: 998686
- Danışmanlar: PROF. DR. NURİ GÖKHAN TORLAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Tükenmişlik, İş Performansı, Farkındalık, Dayanıklılık, Stres, Burnout, Job Performance, Mindfulness, Resilience, Stress
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Haliç Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tükenmişlik, özellikle yüksek sorumluluk, kişilerarası etkileşim ve sürekli karar alma gerektiren yönetim pozisyonlarında, modern örgütsel ortamlarda kritik bir sorun haline gelmiştir. Bu çalışma, İran'daki spor kulübü yöneticileri arasında stres, dayanıklılık, farkındalık, tükenmişlik ve iş performansı arasındaki karşılıklı ilişkileri incelemeyi amaçlamaktadır. İş Talepleri-Kaynaklar (JD-R) modeli, Kaynakların Korunumu (COR) teorisi ve Psikolojik Sermaye (PsyCap) teorisinden yararlanan araştırma, psikolojik kaynakların mesleki stresin olumsuz etkilerini nasıl azalttığını ve performans sonuçlarını nasıl iyileştirdiğini incelemektedir. Veriler, beş büyük İran şehrinde (Tahran, Tebriz, İsfahan, Meşhed ve Şiraz) 150 tam zamanlı spor kulübü yöneticisinden, doğrulanmış öz bildirim anketleri kullanılarak toplanmıştır. Araçlar stres (PSS), tükenmişlik (MBI), dayanıklılık (CD-RISC), farkındalık (MAAS) ve iş performansını (PJPQ) ölçmüştür. Hipotezlenen ilişkileri değerlendirmek için korelasyon ve regresyon testleri de dahil olmak üzere istatistiksel analizler yürütülmüştür. Bulgular, stresin tükenmişlikle pozitif ilişkili olduğunu, hem dayanıklılığın hem de farkındalığın ise tükenmişliği önemli ölçüde azalttığını ve iş performansını artırdığını ortaya koymuştur. Tükenmişlik ise iş performansını olumsuz etkilemektedir. Bu sonuçlar, dayanıklılık ve farkındalık gibi psikolojik kaynakların, yöneticileri stres kaynaklı tükenmişliğe karşı korumada ve yüksek performans seviyelerini sürdürmede hayati bir rol oynadığını doğrulamaktadır. Çalışma, değerli teorik ve pratik çıkarımlar sunmaktadır. Hizmet odaklı sektörlerde, özellikle İran gibi gelişmekte olan ülkelerin fitness sektöründe yöneticiler için dayanıklılık ve farkındalığa dayalı eğitim programları geliştirmenin önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Burnout has become a critical issue in modern organizational settings, particularly in managerial positions that involve high levels of responsibility, interpersonal interaction, and constant decision-making. This study aims to examine the interrelationships among stress, resilience, mindfulness, burnout, and job performance among fitness club managers in Iran. Drawing on the Job Demands–Resources (JD-R) model, Conservation of Resources (COR) theory, and Psychological Capital (PsyCap) theory, the research investigates how psychological resources mitigate the adverse effects of occupational stress and enhance performance outcomes. Data were collected from 150 full-time fitness club managers across five major Iranian cities (Tehran, Tabriz, Isfahan, Mashhad, and Shiraz) using validated self-report questionnaires. The instruments measured stress (PSS), burnout (MBI), resilience (CD-RISC), mindfulness (MAAS), and job performance (PJPQ). Statistical analyses, including correlation and regression tests, were conducted to assess the hypothesized relationships. The findings revealed that stress is positively associated with burnout, while both resilience and mindfulness significantly reduce burnout and enhance job performance. Burnout, in turn, negatively affects job performance. These results confirm that psychological resources such as resilience and mindfulness play a vital role in protecting managers against stress-induced exhaustion and sustaining high performance levels. The study provides valuable theoretical and practical implications. It highlights the importance of developing resilience- and mindfulness-based training programs for managers in service-oriented industries, especially within the fitness sector of developing countries like Iran.
Benzer Tezler
- Farkındalık Temelli Psikoeğitim Programının yabancı uyruklu öğrencilerle çalışan öğretmenlerin psikolojik sağlamlık, tükenmişlik ve eşduyum yorgunlukları üzerindeki etkisi
The effect of Mindfulness-Based Psychoeducation Program on psychological resilience, burnout and empathy fatigue of teachers working with foreign students
AYLİN TUFAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimMersin ÜniversitesiAile Eğitimi ve Danışmanlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BURHAN ÇAPRİ
- The effect of mindfulness-based practices on fostering the academic resilience of efl learners in high- and low- academic achievement contexts
Bilinçli farkındalık temelli uygulamaların yüksek ve düşük akademik başarı bağlamlarında İngilizce öğrenenlerin akademik yılmazlıklarını geliştirmeye etkisi
RAZİYE ŞENGÜL
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Eğitim ve ÖğretimSüleyman Demirel ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİHAN ERDEMİR
- Öğrenci sporcularda algılanan stres ile psikolojik sağlamlık ilişkisi: Başa çıkma stratejileri, bilinçli farkındalık vealgılanan sosyal desteğin aracılığı
Relationship between perceived stress and psychological resilience: The mediating roles of coping styles, mindfulness, perceived social support in student athletes
ERGÜN KARA
Doktora
Türkçe
2021
SporAnadolu ÜniversitesiRehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYDOĞAN AYKUT CEYHAN
- Hastane öncesi çalışanlarda ikincil travmatik stres: somatizasyon, psikolojik esneklik, kişilik, depresyon-anksiyete vestres düzeyleri açısından değerlendirilmesi
Secondary traumatic stress in prehospital healthcare workers: Evaluation of somatization, psychological flexibility, personality traits, depression, anxiety, and stress levels
ERTUĞRUL ERİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İlk ve Acil YardımEge ÜniversitesiAfet Tıbbı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLSEREN KESKİN
- LGBT bireylerindeki içselleştirilmiş homofobi ile benlik saygısı arasındaki ilişkide öz anlayış ve algılanan sosyal desteğin aracılık rolü
The mediation role of self-comprehension and perceived social support in the relationship between internalized homophobia and self-esteem in LGBT individuals
ÖZGÜR YAZICI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Arel ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM ÇAPAN ÖZEREN