Geri Dön

Learning through sustainability: An ecopedagogical framework for architectural education

Sürdürülebilirlik araciliğiyla öğrenme: Mimarlik eğitimi için ekopedagojik bir çerçeve

  1. Tez No: 999220
  2. Yazar: AYÇA NİLÜFER ÇALIKUŞU
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MUALLA ERKILIÇ, DOÇ. DR. VALERİO LO VERSO
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Mimarlık, Architecture
  6. Anahtar Kelimeler: Açımlayıcı sıralı karma yöntem, Ekopedagoji, Mimarlık eğitimi, Exploratory sequential mixed method desig, Ecopedagogy, Architectural education
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: İngilizce
  9. Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Küresel sürdürülebilirlik sorunlarının giderek artan karmaşıklığı, yükseköğretim kurumlarına eleştirel, ilişkisel ve dönüştürücü öğrenmeyi destekleme konusunda önemli bir sorumluluk yüklemektedir. Bu bağlamda mimarlık eğitimi paradoksal bir konumda yer almaktadır: sürdürülebilirlik müfredata giderek daha fazla entegre edilmesine rağmen, çoğunlukla parçalı, teknokratik ve performans odaklı yaklaşımlar üzerinden ele alınmakta; bu durum öğrencilerin sürdürülebilirlik bilgisini tasarım pratiği içinde eleştirel biçimde uygulama becerilerini sınırlamaktadır. Bu tez, mimarlık eğitiminde sürdürülebilirliği ekopedagoji merceğinden incelemektedir. Paulo Freire'nin eleştirel pedagojisinden hareketle, sürdürülebilirlik okuryazarlığını bilgi, beceri ve özellikler/değerler (KSA/V) boyutlarının birbiriyle ilişkili yapısı üzerinden kavramsallaştırmaktadır. Bu çerçeve, dünyayı okuma, üzerine düşünme ve dünyada eyleme geçme süreçleri aracılığıyla eleştirel farkındalık, etik düşünme ve eylem arasındaki ilişkiyi kurmaktadır. Araştırma, sıralı keşfedici karma yöntem deseni kullanılarak iki aşamada yürütülmüştür. Nitel aşamada, 23 lisans düzeyi mimarlık öğrencisiyle odak grup görüşmeleri ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nde (ODTÜ) görev yapan dokuz öğretim elemanıyla yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş; sürdürülebilirliğin nasıl anlaşıldığı ve pedagojik olarak nasıl deneyimlendiğine dair içgörüler elde edilmiştir. Bu bulgular doğrultusunda iki ölçme aracı geliştirilmiş ve doğrulanmıştır: Sürdürülebilirlik Okuryazarlığı Ölçeği (SLS) ve Öğretme-Öğrenme Stratejileri Ölçeği (TLS). Pilot ve ana uygulama aşamalarında, Türkiye'deki beş mimarlık okulunda (ODTÜ, Bilkent Üniversitesi, İTÜ, TOBB ETÜ ve YTÜ) yüz yüze veri toplama gerçekleştirilmiştir. Bulgular, mimarlık eğitimi içinde yapısal bir ekopedagojik uyumsuzluğa işaret etmektedir. Mevcut öğretme stratejileri sürdürülebilirliğin bilişsel boyutlarını desteklese de, etik düşünme ve dönüştürücü praksise geçiş sınırlı kalmaktadır. Bu doğrultuda çalışma, müfredat tasarımı, pedagojik uygulamalar ve öğrenme ortamları arasında ekopedagojik uyum sağlayan yapısal bir çerçeve önermektedir. Sonuç olarak, mimarlık eğitimindeki temel sorunun sürdürülebilirliğin müfredata dahil edilmesi değil, sürdürülebilirlik konuları üzerine öğrenmekten sürdürülebilirlik aracılığıyla öğrenmeye evrilmesini sağlayacak pedagojik ilişkilerin dönüştürülmesi olduğu ileri sürülmektedir.

Özet (Çeviri)

The increasing complexity of global sustainability challenges imposes a significant responsibility on higher education institutions to foster critical, relational, and transformative learning. In this context, architectural education occupies a paradoxical position: although sustainability is increasingly integrated into curricula, it is often addressed through fragmented, technocratic, and performance-oriented approaches that limit students' ability to apply sustainability knowledge critically within design practice. This thesis examines sustainability in architectural education through the lens of ecopedagogy. Drawing on Paulo Freire's critical pedagogy, it conceptualizes sustainability literacy through interrelated dimensions of knowledge, skills, and attributes/values (KSA/V). This framework connects critical awareness, ethical reflection, and action through the dialogical processes of reading, reflecting on, and acting upon the world. Employing a sequential exploratory mixed-methods design, the research was conducted in two phases. The qualitative phase included focus group discussions with 23 undergraduate architecture students and semi-structured interviews with nine instructors at Middle East Technical University (METU), generating insights into how sustainability is understood and pedagogically experienced. These insights informed the development and validation of two instruments: the Sustainability Literacy Scale (SLS) and the Teaching and Learning Strategies Scale (TLS). Across the pilot and main study phases, face-to-face scale applications were conducted at five architecture schools in Türkiye (METU, Bilkent University, ITU, TOBB ETÜ, and YTU). The findings reveal a structural ecopedagogical misalignment within architectural education. While current teaching strategies support the cognitive dimensions of sustainability, the transition to ethical reflection and transformative praxis remains limited. In response, the study proposes a structural framework for ecopedagogical alignment across curriculum design, pedagogical practices, and learning environments. It argues that the central challenge is not simply the inclusion of sustainability content, but the transformation of pedagogical relationships through a shift from learning about sustainability to learning through sustainability.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    1017751

    İlkokul hayat bilgisi ve fen bilimleri öğretim programlarının ekopedogojik analizi

    Ecopedagogical analysis of primary school life skills and science curricula

    AHMET CANBOLAT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Eğitim ve ÖğretimBurdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi

    Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET KARABAL

  2. Tez No

    277934

    Integrating sustainability into early childhood education through in-service training: An effort towards transformative learning

    Sürdürülebilirliğin hizmetiçi eğitim ile okul öncesi eğitime entegre edilmesi: Dönüştürücü öğrenmeye yönelik bir çaba

    ŞEBNEM FERİVER GEZER

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2010

    Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    İlköğretim Bölümü

    ÖĞR. GÖR. DR. REFİKA OLGAN

    DOÇ. DR. GAYE TUNCER TEKSÖZ

  3. Tez No

    721464

    Merging of culture: An inquiry of culture sustainability through interior architecture (a case study of National Museum of Qatar)

    Başlık çevirisi yok

    TASABEEH I.A. ABUALFATEH

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2022

    İç Mimari ve DekorasyonBaşkent Üniversitesi

    İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÖZEN GÜNER AKTAŞ

  4. Tez No

    978271

    ESG scoring through digital transformation: Quantifying sustainability with machine learning

    Dijital dönüşüm ile ESG skorlaması: Makine öğrenimi ile sürdürülebilirliği sayısallaştırmak

    TUNAHAN BOZKAN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    Bilim ve TeknolojiMef Üniversitesi

    Bilişim Teknolojileri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. TUNA ÇAKAR

  5. Tez No

    314083

    Uzaktan eğitim metoduyla sürdürülebilirlik eğitimi uygulamaları üzerine bir araştırma

    A study on sustainable education applications through distance learning

    ÖZDEN ÖZLÜ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2011

    Eğitim ve ÖğretimMaltepe Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SEVGİ KALKAN

Geri Dön