Egzersiz yapan bireylerde egzersiz bağımlılığı, ortoreksiya nervoza ve çocukluk çağı travmalarının incelenmesi
Examination of exercise addiction, orthorexia nervosa, and childhood traumas in individuals who exercise
- Tez No: 999546
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI DİLA AKİŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Haliç Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma; egzersiz yapan bireylerdeki egzersiz bağımlılığı, ortoreksiya nervoza ve çocukluk çağı travmaları arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Örneklem, İstanbul'da ikamet eden, egzersiz yaptığını belirten ve yaşları 18 ile 65 arasında değişen 280 yetişkinden oluşmaktadır. Katılımcılardan; araştırmacının oluşturduğu demografik bilgi formu, Ortoreksiya Nervoza Testi, Egzersiz Bağımlılığı Envanteri ve Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği'ne verdikleri yanıtlarla 2025 yılının Ağustos ile Kasım ayları arasında veri toplanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; egzersiz yapan bireylerde ortoreksiya nervoza ile egzersiz bağımlılığı, ortoreksiya nervoza ile çocukluk çağı travmaları, egzersiz bağımlılığı ile çocukluk çağı travmaları anlamlı olarak ilişkili bulunmuştur. Ortoreksiya nervoza, çocukluk çağı travmaları ile egzersiz bağımlılığı arasındaki ilişkide kısmi aracı rol oynamaktadır. Cinsiyet ve haftalık egzersiz yapılan gün sayısına göre ortoreksiya nervoza, egzersiz bağımlılığı ve çocukluk çağı travmalarının gruplar arası anlamlı fark gösterdiği saptanmıştır. Güncel olarak diyet yapma ve egzersiz yapılan süre değişkenine göre ortoreksiya nervoza ve egzersiz bağımlılığının gruplar arası anlamlı fark gösterdiği tespit edilmiştir. Medeni hal ve kilo değerlendirme değişkenine göre egzersiz bağımlılığının, psikiyatrik tanı alma değişkenine göre çocukluk çağı travmalarının gruplar arası anlamlı fark gösterdiği bulunmuştur. Diyetisyene başvuru, fiziksel memnuniyet, romantik ilişki durumu, eğitim durumu, çalışma durumu ve sosyoekonomik duruma göre gruplar arası anlamlı fark saptanamamıştır. Ortoreksiya nervoza riski olan grup, olmayanlara göre anlamlı derecede daha fazla egzersiz bağımlılığı ve çocukluk çağı travmaları skoru kaydetmiştir. Egzersiz bağımlılığı riski olan grup, olmayanlara göre anlamlı derecede daha fazla ortoreksiya nervoza ve çocukluk çağı travmaları skoru kaydetmiştir. Egzersiz yapan bireylerde, ortoreksiya nervoza ve egzersiz bağımlılığının birlikte görülme oranı bu çalışmada %7.1 olarak tespit edilmiştir. Bu çalışma, egzersiz yapan bireylerde travma öyküsü ve yeme davranışı örüntülerinin bağımlılık riski açısından birlikte değerlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the relationship between exercise addiction, orthorexia nervosa, and childhood trauma in individuals who exercise. The sample consisted of 280 adults residing in Istanbul who reported engaging in exercise and were aged between 18 and 65. Data was collected from participants between August and November 2025 through their responses to the demographic information form created by the researcher, the Test of Orthorexia Nervosa, the Exercise Addiction Inventory, and the Childhood Trauma Questionnaire. According to the findings obtained from the research; orthorexia nervosa and exercise addiction, orthorexia nervosa and childhood traumas, exercise addiction and childhood traumas were found to be significantly related in individuals who exercise. Orthorexia nervosa plays a partial mediating role in the relationship between childhood traumas and exercise addiction. It was determined that orthorexia nervosa, exercise addiction and childhood traumas showed a significant difference between groups according to gender and the number of days exercised weekly. It was determined that orthorexia nervosa and exercise addiction showed a significant difference between groups according to the variables of currently dieting and the duration of exercise. It was found that exercise addiction showed a significant difference between groups according to the variables of marital status and weight assessment, and that childhood traumas showed a significant difference between groups according to the variable of receiving a psychiatric diagnosis. No significant difference between groups could be determined according to dietitian application, physical satisfaction, romantic relationship status, education status, employment status and socioeconomic status. The group with a risk of orthorexia nervosa recorded significantly higher exercise addiction and childhood traumas scores than those without. The group with a risk of exercise addiction recorded significantly higher orthorexia nervosa and childhood traumas scores than those without. In individuals who exercise, the rate of orthorexia nervosa and exercise addiction being seen together was determined as 7.1% in this study. This study suggests that trauma history and eating behavior patterns should be evaluated together in terms of addiction risk in individuals who exercise.
Benzer Tezler
- Kadın diyetisyenlerde sosyal fizik kaygısının ortoreksiya nervoza ve egzersiz bağımlılığına etkisi
The effect of social physical anxiety on orthorexia nervosa and exercise addiction in female dietitians
ZEYNEP ECE SUNGUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İREM OLCAY EMİNSOY
- Sporla uğraşan bireylerin egzersiz bağımlılıkları ile ortoreksiya nervoza belirtilerinin incelenmesi
Examination of exercise dependences and symptoms of orthorexia nervosa in sports individuals
MUSTAFA TURHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SporOndokuz Mayıs ÜniversitesiAntrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EGEMEN ERMİŞ
- Egzersiz bağımlılığı ile yeme tutum ve davranışları ilişkisi: Sosyal medyanın aracı rolü
The relationship exercise addiction and eating attitude and behaviour: The mediating role of social media
EDANUR KAYA TOPAL
- Fitness katılımcılarında ortoreksiya nervosa ve egzersiz bağımlılığının incelenmesi
Investigation of orthorexia nervosa and exercise addiction according to different exercise types
ONUR ÇİÇEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
SporMersin ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YASİN ERSÖZ
- Egzersiz yapan bireylerde egzersiz bağımlılığı, sezgisel yeme ve yeme farkındalığının beslenme durumuna etkisi
The effect of exercise dependence, intuitive eating and eating awareness on nutritional status in exercise individuals
RÜMEYSA GÜZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Bilgi ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE SEVEN AVUK