3. sınıf hayat bilgisi dersinde oyun temelli kavram öğretiminin öğrencilerin akademik başarısına etkisi
The effect of game-based concept teaching on the academic achievement of 3rd grade students in life studies course
- Tez No: 999628
- Danışmanlar: PROF. DR. RAMAZAN SEVER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Hayat bilgisi, Kavramsal öğrenme, Oyunla öğretim, İlköğretim, Life science, Conceptual learning, Teaching with game, Primary education
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kavramların doğru ve anlamlı bir biçimde öğrenilmesi, öğrencilerin ders süreçlerinde kazandırılması hedeflenen kazanımları etkili şekilde içselleştirmelerine katkı sağlamaktadır. Kavram öğrenme sürecinin çocukların bilişsel yapılarıyla yakından ilişkili olduğu ve bilişsel gelişimin önemli bir bileşenini oluşturduğu bilinmektedir. Yapılandırmacı öğretim anlayışı doğrultusunda ele alınan kavram öğretimi, bireyin mevcut bilişsel yapıları ile yeni öğrenilen kavramlar arasında anlamlı bağlar kurmasını esas almaktadır. Bu bağlamda, kavram öğretiminde ders kitaplarının tek başına yeterli olmadığı, öğrenciyi merkeze alan ve aktif katılımı esas alan öğrenme ortamlarına ihtiyaç duyulduğu ifade edilmektedir. Özellikle oyun çağında olan çocuklar için oyun, yalnızca eğitsel gelişimi destekleyen bir araç değil; aynı zamanda sosyal, duygusal ve bilişsel gelişimi bütüncül biçimde destekleyen temel bir öğrenme yolu olarak öne çıkmaktadır. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nde de öğrenme süreci; öğrencinin aktif katılımını önceleyen, yaparak ve yaşayarak öğrenmeyi temel alan, beceri temelli ve bütüncül bir yaklaşımla ele alınmaktadır. Bu yönüyle oyun temelli öğretim, TYMM'nin öngördüğü öğrenci merkezli, anlamlı ve kalıcı öğrenmeyi destekleyen öğretim anlayışıyla örtüşmektedir. Bu araştırma, ilkokul 3. sınıf hayat bilgisi dersinde oyun temelli kavram öğretiminin öğrencilerin akademik başarısına etkisini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırma, nicel araştırma yaklaşımlarından deneysel araştırma modeli kapsamında 2023–2024 eğitim-öğretim yılında Elazığ ilinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubu, uygun örnekleme yöntemiyle seçilen iki resmî ilkokulda öğrenim gören iki ayrı 3. sınıf öğrencilerinden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, 3. sınıf hayat bilgisi dersinde yer alan üç öğrenme alanına yönelik araştırmacı tarafından geliştirilen üç farklı akademik başarı testi kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 27.0 programından yararlanılmış; yüzde, frekans, standart sapma, Shapiro–Wilk testi, ilişkili ve ilişkisiz örneklem t testleri ile iki faktörlü ANOVA testleri uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular, oyun temelli kavram öğretimi sürecinin öğrencilerin akademik başarılarını anlamlı düzeyde artırdığını ortaya koymuştur. Ayrıca, oyun temelli öğretim sürecinde cinsiyet değişkeninin akademik başarı üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı, ancak uygulanan yöntemlerin kalıcılık düzeyi incelendiğinde oyun temelli kavram öğretiminin öğrenmenin kalıcılığını artırdığı belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda, İlkokul Hayat Bilgisi Öğretim Programları'nda oyun temelli öğretim uygulamalarının güçlendirilmesi, sınıf öğretmenlerinin kavram öğretimi sürecinde oyun temelli yöntemleri ders planlarına entegre etmeleri ve öğrencilerin bireysel farklılıkları ile öğrenme stilleri dikkate alınarak oyun materyallerinin çeşitlendirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The accurate and meaningful acquisition of concepts plays a critical role in enabling students to internalize the intended learning outcomes of instructional processes. Concept learning is closely associated with children's cognitive structures and constitutes a fundamental component of cognitive development. Within the framework of constructivist pedagogy, concept teaching involves the meaningful integration of newly acquired concepts with learners' existing knowledge. In this regard, instructional approaches limited to textbook-based activities are considered insufficient for effective concept learning, particularly in primary education. Play, as a universal and developmentally appropriate activity, supports children's cognitive, social, and emotional development and facilitates active participation in the learning process. Consistent with this perspective, the Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli emphasizes student-centered, skill-based, and experiential learning environments that promote meaningful and lasting learning. In this context, play-based instruction emerges as a pedagogical approach that aligns with the holistic and competency-oriented framework of the model. This study aimed to examine the effect of play-based concept teaching on the academic achievement of third-grade primary school students in the Life Sciences course. The research was conducted using a quantitative experimental research design during the 2023–2024 academic year in the province of Elazığ. The study group consisted of two third-grade classes from two public primary schools selected through convenience sampling. Data were collected using three achievement tests developed by the researcher for three learning domains included in the third-grade Life Sciences curriculum. Data analysis was performed using SPSS 27.0, employing descriptive statistics, the Shapiro–Wilk test, paired-samples and independent-samples t-tests, and two-way analysis of variance (ANOVA). The findings revealed that play-based concept teaching had a statistically significant positive effect on students' academic achievement. While gender did not have a significant impact on achievement within the play-based instructional process, retention analyses indicated that learning outcomes achieved through play-based concept teaching were more durable over time. Based on these results, it is recommended that play-based instructional practices be strengthened within the Primary School Life Sciences Curriculum, that classroom teachers integrate play-based methods into their instructional planning to support long-term learning, and that play materials be diversified in accordance with students' individual differences and learning styles.
Benzer Tezler
- Hayat bilgisi dersinde öz-kontrol becerileri temelli oyun etkinliklerinin ilkokul 3. sınıf öğrencilerinin öz-kontrol ve öz-farkındalık becerilerine etkisinin incelenmesi
The effects of self-control based play training modules on self-control and self-awareness of children in life sciences course
ELİF NUR DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLÇİN GÜVEN
ÖĞR. GÖR. SAİME ÇAĞLAK SARI
- Oyun temelli öğretimin ilkokul 3. sınıf öğrencilerinin karar verme becerisine ve akademik başarısına etkisi
The effect of game-based learning on the decision-making skills and academic achievement of third-grade elementary school students
ONUR ŞİRECİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CENGİZ ÖZMEN
- İlkokul 3. sınıf hayat bilgisi dersinde çocuk hakları eğitimine yönelik bir eylem araştırması
An action research toward child right education in primary school 3RD grade life sciences course
ESRA NUR TUNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İREM PAMUK
- Namaz konusunda, oyun ve etkinlik temelli öğretim yönteminin 6. sınıf öğrencilerinin akademik başarısına, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersine karşı tutumuna ve namaz alışkanlığı edinmeye etkisi
The effect of game and activity based teaching method on 6th grade students' academic achievement, attitude towards education of Religion and Ethics course and acquiring prayer habits
ESRA TÜRKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinKastamonu ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İSLAM MUSAYEV
- İlkokul 3. sınıf hayat bilgisi dersinde yaratıcı drama yoluyla hayır diyebilme becerisinin geliştirilmesi
İmproving the ability to say no by using creative drama in primary school 3rd grade social studies
SEMA ADIGÜZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimKütahya Dumlupınar ÜniversitesiTemel Bilimler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NUR LEMAN BALBAĞ